Thông điệp xây dựng xã hội khỏe mạnh được lan tỏa mạnh mẽ

Bước ngoặt của ngành y tế

Ngày 9/9/2025, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 72-NQ/TW “về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân”. Nghị quyết xác định 6 nhóm nhiệm vụ, giải pháp đột phá, hướng tới xây dựng hệ thống y tế hiện đại, công bằng, hiệu quả, bền vững, lấy phòng bệnh làm ưu tiên hàng đầu, với tầm nhìn đến năm 2045 các chỉ số sức khỏe của người dân ngang tầm các nước phát triển trong khu vực.

Một trong những điểm nhấn giàu tính nhân văn của Nghị quyết là định hướng tiến tới khám chữa bệnh miễn phí cho người dân đối với các dịch vụ y tế thiết yếu; thống nhất chọn Ngày Sức khỏe thế giới 7/4 hằng năm là “Ngày Sức khỏe toàn dân”; đồng thời đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ tư duy quản trị ngành y tế, phát triển y tế cơ sở, y tế dự phòng và kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại.

Theo Bộ Y tế, ngay sau khi Nghị quyết được ban hành, Chính phủ đã có Nghị quyết số 282/NQ-CP ngày 15/9/2025 ban hành chương trình hành động triển khai thực hiện. Xác định truyền thông là một bộ phận cấu thành không thể tách rời của quá trình đưa chính sách vào cuộc sống, Bộ Y tế đã chủ động, đồng bộ triển khai công tác thông tin, tuyên truyền ngay từ những ngày đầu.

Đảng ủy Bộ Y tế cũng đã ban hành Kế hoạch số 08-KH/ĐU ngày 8/10/2025 về thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW, làm cơ sở chính trị để cấp ủy các cấp trong toàn ngành quán triệt, cụ thể hóa và tổ chức thực hiện. Bộ Y tế cũng ban hành Quyết định số 3265/QĐ-BYT về Kế hoạch thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW và Nghị quyết số 282/NQ-CP, xác định 6 nhóm nhiệm vụ lớn với 40 đầu việc cụ thể, phân công rõ đơn vị chủ trì, đơn vị phối hợp và thời hạn hoàn thành đến từng Vụ, Cục, đơn vị thuộc Bộ.

Đáng chú ý, nhiệm vụ đầu tiên trong danh mục được xác định là truyền thông, giáo dục, tư vấn, phổ biến kiến thức về bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe, giao đơn vị có liên quan thực hiện thường xuyên. Vấn đề truyền thông được ngành y tế xác định là nhiệm vụ nền tảng, đi trước một bước để mở đường cho các nhiệm vụ chuyên môn khác.

Sau một năm triển khai Nghị quyết số 72, tính đến ngày 15/8/2026, đã có khoảng 40.173.574 người, tương đương gần 40% dân số cả nước đã được khám sức khỏe định kỳ/khám sàng lọc miễn phí, nhiều địa phương khám sức khỏe định kỳ miễn phí đạt trên 50%. Cụ thể: Đồng Tháp 77%; Lai Châu 71%; Phú Thọ 69%; Thái Nguyên 68%; Điện Biên 68%; Đắk Lắk 67%; Cà Mau 65%; Bắc Ninh 65%; Sơn La 63%; Lâm Đồng 62%; Khánh Hoà 61%; Cao Bằng 60%; TP Đà Nẵng 60%; Lào Cai 58%; Hà Tĩnh 52%; Quảng Ninh 51%.

Truyền thông “đi trước mở đường”

Xác định rõ vai trò dẫn dắt của công tác truyền thông chính sách, ngày 15/12/2025, Bộ Y tế ban hành Kế hoạch thông tin, truyền thông y tế năm 2026, là căn cứ pháp lý để các đơn vị y tế trong cả nước triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, nội dung truyền thông trọng tâm.

Rất nhiều chương trình đã triển khai rộng rãi; trong đó, tinh thần Nghị quyết số 72 đã được lan tỏa qua các hoạt động hướng tới kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955 - 27/2/2026) với 10 nhóm hoạt động thiết yếu đã tạo hiệu ứng lan tỏa rộng khắp, tôn vinh tinh thần “Lương y như từ mẫu” của đội ngũ thầy thuốc. Bộ Y tế cũng tổ chức các cuộc họp báo, gặp mặt cung cấp thông tin y tế kịp thời cho báo chí; phổ biến các văn bản chỉ đạo của ngành về việc triển khai Nghị quyết số 72-NQ/TW…

Điểm nhấn đặc biệt trong năm đầu triển khai Nghị quyết là chuỗi hoạt động truyền thông hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân 7/4, với các sự kiện: Lễ mít tinh phát động “Chủ động phòng bệnh - Vì một Việt Nam khỏe mạnh”, chương trình tập dưỡng sinh, chương trình đi bộ và khám, chữa bệnh, cùng chương trình chính luận truyền hình trực tiếp “Nhân dân khỏe mạnh - Đất nước phát triển”.... Lần đầu tiên được tổ chức quy mô toàn quốc "Ngày Sức khỏe toàn dân" đã cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 72 thành một hoạt động truyền thông có sức lan tỏa mạnh mẽ, góp phần hình thành thói quen chủ động bảo vệ, nâng cao sức khỏe trong mỗi người dân.

Trên Cổng Thông tin điện tử Bộ Y tế, hàng loạt tin, bài, ảnh, video, infographic được cập nhật thường xuyên, bám sát tinh thần Nghị quyết 72: Từ giới thiệu mục tiêu, nhiệm vụ của Nghị quyết, lộ trình khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần cho người dân từ năm 2026, đến việc xây dựng sổ sức khỏe điện tử quản lý sức khỏe toàn dân theo vòng đời. Nội dung truyền thông tập trung vào các trụ cột: lấy người dân làm trung tâm, chuyển từ chữa bệnh sang phòng bệnh, tăng cường y tế cơ sở và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y tế.

Cùng với đó, Bộ Y tế đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan báo chí Trung ương, xây dựng và đăng tải hơn 60 kịch bản, bài trả lời phỏng vấn của lãnh đạo Bộ về những vấn đề “nóng”, được dư luận quan tâm: triển khai Nghị quyết 72-NQ/TW, sửa đổi Luật An toàn thực phẩm, phát triển y tế cơ sở, đưa vào vận hành Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở 2...

Trên nền tảng mạng xã hội, hơn 20 nội dung về ngành y tế triển khai Nghị quyết số 72-NQ/TW được biên tập, đăng tải trên Fanpage Bộ Y tế, nhiều bài viết đạt mức độ quan tâm, tương tác cao, lan tỏa các chính sách y tế cùng những câu chuyện nhân văn của đội ngũ thầy thuốc.

Đáng chú ý, Bộ Y tế đã phối hợp với Thông tấn xã Việt Nam xây dựng infographic, videographic đăng tải trên Cổng Thông tin điện tử Bộ Y tế, đồng thời tổ chức các chương trình tọa đàm, giao lưu trực tuyến về chính sách gia tăng tỷ lệ sinh, hướng tới mức sinh thay thế bền vững theo tinh thần Nghị quyết, trên cá chuyên trang đa phương tiện… là minh chứng sinh động cho sự đồng hành giữa ngành Y tế và cơ quan báo chí quốc gia trong suốt một năm qua.

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đánh giá: Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị đã nêu rõ: Sức khỏe của nhân dân phải được đặt ở vị trí trung tâm của chính sách phát triển; chăm sóc sức khỏe không chỉ là nhiệm vụ của ngành Y tế mà là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Việc truyền thông chính sách về y tế không chỉ dừng lại ở việc “thông tin cho người dân biết”, mà phải tiến tới “giúp người dân hiểu, tin, chủ động lựa chọn và cùng tham gia thực hiện"…

Tận dụng thể mạnh của chuyển đổi số

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên, trong bối cảnh chuyển đổi số, mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo đang thay đổi rất nhanh, cách người dân tiếp nhận thông tin, phương thức truyền thông y tế có nhiều thay đổi. Vì vậy, thông tin chính sách y tế không chỉ cần nhanh hơn, dễ hiểu hơn và gần gũi người dân hơn; mà còn phải đúng, có căn cứ khoa học, có trách nhiệm và có khả năng tạo dựng niềm tin và có sức lan tỏa sâu rộng nhất.

Bên cạnh đó, mạng xã hội phát triển với tốc độ lan truyền thông tin nhanh chưa từng có, kéo theo tình trạng thông tin y tế chưa được kiểm chứng xuất hiện tràn lan: từ các bài thuốc truyền miệng, mẹo chữa bệnh phản khoa học, đến quảng cáo thổi phồng công dụng thực phẩm chức năng, tự phong “thần y”, “thần dược” để trục lợi. Đáng lo ngại hơn, sự phát triển của các công cụ trí tuệ nhân tạo tạo sinh đang khiến nội dung do máy tạo ra - từ bài viết, hình ảnh đến video giả mạo gương mặt, giọng nói người nổi tiếng, bác sĩ - ngày càng tinh vi, khó phân biệt thật giả bằng mắt thường.

Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết là người làm báo, làm truyền thông y tế phải luôn tỉnh táo, có bản lĩnh nghề nghiệp và kỹ năng kiểm chứng thông tin trước khi đăng tải, chia sẻ; đồng thời ngành y tế cần chủ động hơn nữa trong việc cung cấp thông tin chính thống, nhanh chóng, kịp thời để “lấp khoảng trống” mà tin giả, tin sai lệch dễ len lỏi vào.

Trước thực tế đó, ngành y tế xác định một số giải pháp trọng tâm trong thời gian tới như: Tăng cường cơ chế phát ngôn và cung cấp thông tin nhanh, chính xác cho báo chí ngay khi có sự việc, sự kiện y tế nổi bật, không để “khoảng trống thông tin” cho tin giả; phối hợp với các cơ quan chức năng, nền tảng mạng xã hội để rà soát, phát hiện, xử lý các nội dung sai lệch, quảng cáo trái phép về y tế, kể cả nội dung do AI tạo dựng; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, các công cụ kiểm chứng thông tin (fact-checking) trong hoạt động truyền thông; đồng thời tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng tác nghiệp trong môi trường số, nâng cao kiến thức chuyên môn y tế cho đội ngũ phóng viên, biên tập viên theo dõi ngành, để mỗi tin, bài khi đến với công chúng đều được kiểm chứng chặt chẽ, chính xác và có trách nhiệm.

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cho rằng: Việc xây dựng các chương trình hành động truyền thông sức khỏe cần tận dụng mạnh mẽ lợi thế của chuyển đổi số và các nền tảng truyền thông mới; truyền thông ngắn gọn, trực quan, sinh động; video ngắn, infographic, podcast, nội dung tương tác, các chương trình hỏi - đáp trực tuyến và những nền tảng giúp người dân có thể trực tiếp đặt câu hỏi với chuyên gia. Đặc biệt, các đơn vị cần nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo một cách phù hợp để cá nhân hóa thông tin sức khỏe, nhưng phải bảo đảm nguyên tắc chính xác, an toàn, minh bạch và có trách nhiệm.

 Đồng thời, cần xây dựng mạng lưới truyền thông sức khỏe rộng khắp và đi cùng hành động. Một mình ngành y tế không thể làm tốt công việc này mà rất cần sự tham gia của cơ quan báo chí, bệnh viện, trường học, doanh nghiệp, các tổ chức xã hội, các hội nghề nghiệp, các chuyên gia và đặc biệt là đội ngũ cán bộ y tế. Từ truyền thông phải dẫn tới hành động của người dân như: Chủ động phòng bệnh; chủ động khám sức khỏe; chủ động phát hiện sớm nguy cơ; chủ động thay đổi dinh dưỡng và lối sống; chủ động rèn luyện thể lực; và chủ động sử dụng các dịch vụ y tế phù hợp. Đây chính là tinh thần của một nền y tế chuyển mạnh từ chữa bệnh sang phòng bệnh, từ bị động sang chủ động và từ tập trung vào điều trị sang chăm sóc sức khỏe toàn diện.

Theo đó, để Nghị quyết 72 mang lại lợi ích  cao nhất cho cộng đồng trong thời gian tới, cần tạo sự đồng thuận xã hội trong các chiến dịch phòng chống dịch bệnh và chăm sóc sức khỏe ban đầu. Đồng thời, cần tháo gỡ "điểm nghẽn" trong truyền thông y tế vĩ mô như: Thách thức trong việc tiếp cận nhóm dân cư đặc thù (vùng sâu, vùng xa, đồng bào dân tộc thiểu số); tính đồng bộ, liên thông và sức hút của thông điệp y tế trong kỷ nguyên số hóa và mạng xã hội; nguồn lực, cơ chế phối hợp giữa các cấp, các ngành và năng lực truyền thông cơ sở…

Một năm đưa Nghị quyết 72-NQ/TW vào cuộc sống là một năm ghi đậm dấu ấn đồng hành bền bỉ của báo chí cách mạng Việt Nam cùng ngành y tế. Từ những trang tin trên Cổng Thông tin điện tử, những bài phỏng vấn lãnh đạo Bộ, đến các chương trình chính luận truyền hình trực tiếp và những thước phim, bức ảnh xúc động về người thầy thuốc nơi tuyến đầu, báo chí đã và đang tiếp tục khẳng định vai trò cầu nối, lan tỏa để mục tiêu “vì sức khỏe toàn dân” của Nghị quyết 72 ngày càng đi sâu vào đời sống, hướng tới xây dựng một Việt Nam phát triển, hùng cường và khỏe mạnh.