Người em trai vượt hơn 1.300km vào TP Hồ Chí Minh hiến gan cứu anh

Em trai tự nguyện hiến một phần cơ thể để cứu anh

Ngày 8/9, Bệnh viện Thống Nhất (TP Hồ Chí Minh) thông tin đã thực hiện thành công ca ghép gan đầu tiên từ người hiến sống. Ca phẫu thuật diễn ra ngày 22/8, với sự tham gia của các chuyên gia Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cùng ê-kíp đa chuyên khoa của Bệnh viện Thống Nhất.

Người hiến gan là anh N.N.T., sinh năm 1997, em trai ruột của người bệnh. Trước khi hiến gan, anh T. có sức khỏe bình thường. Người nhận là anh N.N.Th., sinh năm 1976, mắc ung thư biểu mô tế bào gan trên nền xơ gan Child-Pugh C do viêm gan B và C, kèm đái tháo đường type 2.

Trước khi nhập viện, anh Th. nhiều lần phải điều trị do các biến chứng nặng của xơ gan, trong đó có cổ trướng và xuất huyết tiêu hóa do vỡ giãn tĩnh mạch thực quản. Khoảng một tháng trước khi nhập viện, khối u gan có kích thước khoảng 33 x 50mm, xâm lấn một phần tĩnh mạch gan và xuất hiện huyết khối ở nhánh trái tĩnh mạch cửa. Sau khi đánh giá tình trạng bệnh, các bác sĩ xác định ghép gan là phương án điều trị phù hợp.

Khi biết anh trai mắc bệnh nặng và cần ghép gan, anh T. đã chủ động quyết định hiến một phần gan để cứu anh. Không chờ người thân thuyết phục, anh từ Hà Tĩnh vào TP Hồ Chí Minh để thực hiện các xét nghiệm và chuẩn bị cho ca ghép.

“Nghe tin anh mắc bệnh nặng và ghép gan có thể cứu sống anh, tôi là em trai ruột nên sẵn sàng hiến một phần gan để anh có cơ hội hồi phục sức khỏe”, anh T. chia sẻ.

Nhớ lại thời điểm tỉnh dậy sau ca phẫu thuật, anh T. cho biết điều đầu tiên anh quan tâm là tình trạng của anh trai. Khi được thông báo anh trai cũng đã tỉnh và vượt qua giai đoạn nguy kịch, anh rất vui.

Vợ người bệnh cho biết, khi bác sĩ thông báo ghép gan là phương án có thể cứu sống chồng, gia đình vừa hy vọng vừa lo lắng. Ban đầu, chị gọi cho người con trai lớn để bàn việc chuẩn bị kinh phí điều trị cho cha. Người con cho biết gia đình không có đủ tiền mặt, nhưng có một phần đất được cha mẹ cho trước khi lập gia đình và đề nghị bán để có tiền chữa bệnh cho cha.

Khi bài toán kinh phí dần được tháo gỡ, gia đình tiếp tục đối diện với vấn đề tìm nguồn gan hiến. “Tôi đắn đo rồi quyết định gọi điện cho em chồng để thông báo tình trạng bệnh của chồng, việc bác sĩ cho biết ghép gan có thể cứu sống anh ấy. Tôi chưa kịp mở lời nhờ em hiến gan, em đã đồng ý ngay không một giây suy nghĩ ”, vợ người bệnh xúc động kể.

Sau khi gia đình thống nhất, anh T. được kiểm tra sức khỏe toàn diện, đánh giá chức năng gan, giải phẫu mạch máu và đường mật, thể tích gan còn lại sau khi lấy mảnh ghép cùng các yếu tố miễn dịch theo quy trình nghiêm ngặt. Kết quả cho thấy anh T. đủ điều kiện hiến gan.

Hội đồng đa chuyên khoa tiếp tục xem xét đầy đủ các yếu tố về y khoa, pháp lý và đạo đức trước khi quyết định thực hiện ca ghép.

Ca ghép gan được thực hiện ngày 22/8, với sự tham gia của các chuyên gia Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cùng ê-kíp đa chuyên khoa, phòng của Bệnh viện Thống Nhất. Hai phòng mổ được tổ chức đồng thời gồm một ê-kíp tiến hành lấy mảnh ghép gan phải từ người hiến; ê-kíp còn lại thực hiện cắt bỏ gan và chuẩn bị ghép gan cho người nhận.

Sau 8 giờ phẫu thuật, ca ghép kết thúc thuận lợi. Mảnh gan ghép được tái tưới máu tốt, các chỉ số bước đầu đáp ứng yêu cầu chuyên môn. Người hiến và người nhận sau đó được chuyển đến khu vực hồi sức để tiếp tục theo dõi, chăm sóc theo quy trình sau ghép.

ThS.BS.CKII Nguyễn Khánh Vân, Trưởng khoa Ngoại Gan - Mật - Tụy, Bệnh viện Thống Nhất cho biết, sau ghép, người bệnh được theo dõi liên tục từ phòng mổ, hồi sức tích cực đến khoa chuyên môn. Kết quả ghi nhận mảnh gan ghép được tưới máu, hoạt động tốt, huyết động của người bệnh ổn định. Chức năng mảnh ghép cải thiện dần thể hiện qua các chỉ số men gan, bilirubin và đông máu.

Đáng chú ý, ngay sau phẫu thuật, khi chưa rời phòng mổ, người nhận gan đã tỉnh táo và có thể giao tiếp. Khoảng 15 ngày sau ca ghép, sức khỏe người bệnh tiến triển tốt. Người hiến gan cũng hồi phục thuận lợi và đã xuất viện, trở lại sinh hoạt bình thường

Các bác sĩ tiếp tục theo dõi sát chức năng mảnh ghép, nguy cơ thải ghép, nhiễm trùng, biến chứng mạch máu, đường mật và quá trình phục hồi của người hiến.

Bệnh viện Thống Nhất tiến tới làm chủ kỹ thuật ghép gan 

PGS.TS.BS Đỗ Kim Quế, Phó Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất cho biết, việc thực hiện ca ghép gan đầu tiên từ người sống là kết quả của quá trình chuẩn bị lâu dài, từ xây dựng quy trình chuyên môn, đào tạo nhân lực, hoàn thiện cơ sở vật chất đến phối hợp đa chuyên khoa. Ca ghép đầu tiên được đánh giá là trường hợp khó do người bệnh mắc bệnh gan rất nặng. Nếu không được ghép gan, người bệnh có nguy cơ mất cơ hội điều trị.

Theo Bệnh viện Thống Nhất, bệnh viện đã có chủ trương triển khai ghép tạng khoảng 10 năm trước và tập trung mạnh vào công tác này trong gần 2 năm trước khi thực hiện ca ghép gan đầu tiên. Tháng 8/2024, Bệnh viện Thống Nhất và Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 ký thỏa thuận nguyên tắc về chuyển giao kỹ thuật ghép gan. Sau đó, các chuyên gia Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 hỗ trợ đào tạo, hội chẩn, chuẩn hóa quy trình và cùng Bệnh viện Thống Nhất chuẩn bị các điều kiện cần thiết.

Sau khi ký hợp đồng đào tạo, chuyển giao quy trình kỹ thuật ghép gan, Bệnh viện Thống Nhất cử 45 cán bộ, nhân viên y tế thuộc nhiều chuyên khoa như gan - mật - tụy, gây mê hồi sức, hồi sức tích cực, chẩn đoán hình ảnh, giải phẫu bệnh, huyết học - truyền máu, dược, điều dưỡng… tham gia đào tạo, học tập và thực hành tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.

Song song đó, bệnh viện xây dựng đề án ghép gan trình Bộ Y tế thẩm định, cấp phép; bổ sung trang thiết bị, chỉnh trang và nâng cấp 3 phòng mổ phục vụ ghép gan. Hệ thống trang thiết bị gây mê hồi sức, theo dõi chuyên sâu, xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh cũng được đầu tư, hoàn thiện. Các quy trình phối hợp liên khoa, liên phòng được xây dựng từ khâu lựa chọn người nhận, người hiến, chuẩn bị phẫu thuật đến chăm sóc và theo dõi sau ghép.

PGS.TS.BS Lê Đình Thanh, Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất cho biết, bệnh viện đã xây dựng lộ trình đưa ghép gan trở thành kỹ thuật được triển khai thường quy, từng bước mở rộng đối tượng người bệnh phù hợp. Theo Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất, ca ghép gan đầu tiên mở ra một trang mới, khẳng định bệnh viện có thể triển khai kỹ thuật ghép gan. Đây cũng là một bước trong quá trình phấn đấu xây dựng Bệnh viện Thống Nhất trở thành bệnh viện lão khoa chuyên sâu, toàn diện, phục vụ ngày càng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của cán bộ và nhân dân trong khu vực.

Theo lộ trình chuyển giao, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 sẽ tiếp tục hướng dẫn trực tiếp trong những ca ghép đầu tiên, giúp đội ngũ Bệnh viện Thống Nhất từng bước hoàn thiện quy trình và tiến tới tự chủ kỹ thuật.

Trung tướng, GS.TS. BS Lê Hữu Song, Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, đánh giá kết quả ca ghép gan đầu tiên tại Bệnh viện Thống Nhất là tín hiệu rất đáng mừng. Theo Trung tướng Song, ghép gan là kỹ thuật đòi hỏi sự phối hợp của nhiều chuyên khoa và tổ chức đồng bộ trong toàn bệnh viện. Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đã có kinh nghiệm chuyển giao kỹ thuật ghép gan cho một số bệnh viện lớn như Bệnh viện Nhi Trung ương, Bệnh viện Quân y 175, Bệnh viện Đà Nẵng và Bệnh viện Quân y 103. Việc hỗ trợ Bệnh viện Thống Nhất lần này được xác định là trách nhiệm trong chia sẻ chuyên môn, góp phần đưa những kỹ thuật y học tiên tiến đến với người bệnh ở nhiều địa phương.

Trung tướng Lê Hữu Song nhấn mạnh, với sự quyết tâm, cách tổ chức phù hợp và khát vọng làm chủ kỹ thuật, Bệnh viện Thống Nhất có thể từng bước hoàn thiện năng lực ghép gan. Các chuyên gia Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 sẵn sàng tiếp tục phối hợp, hỗ trợ trong những trường hợp khó hoặc khi bệnh viện cần tư vấn chuyên môn.