Tại họp báo, Phó Giám đốc Trung tâm Internet Việt Nam Trần Thị Thu Hiền đã cung cấp những thông tin về Thông tự số 48/2025/TT-BKHCN ngày 25/12/2025 hướng dẫn về quản lý và sử dụng tài nguyên Internet.
Trong bối cảnh chuyển đổi số là xu thế tất yếu, là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững; đồng thời yêu cầu bảo đảm an toàn trên không gian số, tài nguyên Internet (tên miền, địa chỉ Internet (IP), số hiệu mạng (ASN)) không chỉ là đơn thuần công cụ kỹ thuật, mà đã trở thành hạ tầng nền tảng cho hạ tầng số, thương mại điện tử, dịch vụ công trực tuyến và bảo đảm môi trường số tin cậy.
Ngày 25/12/2025, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ đã ký ban hành Thông tư số 48/2025/TT-BKHCN hướng dẫn về quản lý và sử dụng tài nguyên Internet, thay thế Thông tư 24/2015/TT-BTTTT và Thông tư 21/2021/TT-BTTTT; chuẩn hóa công tác quản lý, tạo thuận lợi cho đăng ký, sử dụng tài nguyên Internet, đồng thời tăng cường định danh và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể.
Cụ thể hóa chủ trương, định hướng phát triển của Đảng, Nhà nước
Thông tư được xây dựng trên cơ sở quán triệt chủ trương của Đảng, Nhà nước về chuyển đổi số, phát triển kinh tế tư nhân và cải cách thủ tục hành chính; cụ thể hóa quy định của Chính phủ về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ internet và thông tin trên mạng tại Nghị định 147/2024/NĐ-CP và Nghị định 115/2025/NĐ-CP về quản lý tài nguyên internet và đấu giá quyền sử dụng mã, số viễn thông, tên miền quốc gia “.vn”.
Thông tư 48/2025/TT-BKHCN đã ban hành Danh mục tên miền quốc gia “.vn” cấp 2 dùng chung theo địa giới hành chính, bảo đảm phù hợp với việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh theo Nghị quyết số 202/2025/QH15. Điểm này có ý nghĩa quan trọng vì tên miền hành chính không chỉ là địa chỉ mà còn là cấu phần nhận diện số của địa phương trong quản trị và cung cấp dịch vụ công.
Thông tư thể chế hóa chủ trương phát triển kinh tế tư nhân theo Nghị quyết số 68-NQ/TW, định hướng các đuôi tên miền “.biz.vn” và “.id.vn” là chủ đạo để thực hiện “Chương trình thúc đẩy, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, hộ kinh doanh hiện diện trực tuyến tin cậy, an toàn thông qua tên miền quốc gia “.vn” giai đoạn 2026–2030”.
Thông tư mở rộng các đuôi tên miền mới đáp ứng nhu cầu trong bối cảnh phát triển kinh tế số, xã hội số. Đó là AP.VN: phục vụ phát triển phần mềm, ứng dụng, nền tảng số; AD.VN: phục vụ quảng bá, tiếp thị, thiết kế, sáng tạo nội dung và phát triển thương hiệu số; ON.VN: phục vụ hoạt động trực tuyến, thương mại điện tử, học tập số.
Cùng với đó, Thông tư thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, đơn giản hóa thủ tục đăng ký, thực hiện trực tuyến toàn trình, xác thực chủ thể thông qua định danh và xác thực điện tử theo tinh thần Nghị quyết số 66/NQ-CP của Chính phủ về Chương trình cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh năm 2025 và 2026.
Mở rộng hệ sinh thái tên miền “.vn”
Thực hiện mục tiêu lấy người dân, doanh nghiệp là trung tâm, động lực, mục tiêu của sự phát triển, Thông tư dành nhiều quy định nhằm tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp khi tiếp cận và sử dụng tài nguyên Internet.
Theo đó, Thông tư hướng dẫn và mở rộng nguyên tắc “đăng ký trước được xét cấp trước”, đồng thời thiết kế cơ chế hỗ trợ bảo vệ thương hiệu, nhãn hiệu, tên thương mại, chỉ dẫn địa lý. Tên miền được xét cấp trước cho chủ thể hoàn thành thủ tục và nghĩa vụ tài chính trước;
Tên miền được xác lập quyền đăng ký sử dụng trước khi chủ thể sử dụng chức năng hỗ trợ bảo vệ. Đối với tên miền thuộc danh sách được bảo vệ nhưng chưa đăng ký, có thể cấp khi có văn bản đồng ý của cơ quan, tổ chức đã đăng ký bảo vệ.
Đơn giản hóa thủ tục, trực tuyến toàn trình, xác thực thông tin qua ứng dụng định danh và xác thực điện tử, tạo điều kiện cho quá trình đăng ký, sử dụng tài nguyên Internet. Thông tư cho phép chủ thể tái sử dụng thông tin, dữ liệu đã được xác thực để đăng ký sử dụng tên miền cho các lần tiếp theo.
Thông tư làm rõ quyền và nghĩa vụ của chủ thể; hướng dẫn các chủ thể thực hiện các quyền đã được quy định trong Luật Viễn thông 2023; nhấn mạnh trách nhiệm toàn diện trong quản lý, sử dụng tên miền, kể cả trong trường hợp cho thuê, cho mượn, liên doanh, liên kết dẫn đến việc sử dụng bởi tổ chức, cá nhân khác.
Tăng cường cơ chế bảo vệ, xử lý vi phạm trong đăng ký, sử dụng tài nguyên Internet
Khi mở rộng hệ sinh thái và tạo thuận lợi thủ tục, yêu cầu đặt ra là phải tăng cường quản lý và kiểm soát các hành vi lạm dụng, vi phạm. Vì vậy Thông tư chuẩn hóa cấu trúc tên miền quốc gia “.vn”, phân định rõ tên miền mở và tên miền hạn chế đối tượng đăng ký.
Ví dụ: COM.VN được đăng ký tự do; trong khi EDU.VN chỉ dành cho cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo. Theo quy định mới, cá nhân không được đăng ký EDU.VN.
Thông tư tăng cường định danh chủ thể đăng ký sử dụng tài nguyên Internet thông qua chữ ký số và hệ thống định danh - xác thực điện tử; đồng bộ nguyên tắc quản lý đối với tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ đăng ký, duy trì tên miền (bao gồm “.vn” và tên miền quốc tế); làm rõ trách nhiệm quản lý dữ liệu, hồ sơ; giảm thiểu lạm dụng tên miền và trách nhiệm sao lưu, quản lý hồ sơ dữ liệu
Bà Trần Thị Thu Hiền khẳng định, Thông tư 48/2025/TT-BKHCN là mảnh ghép hoàn thiện quan trọng trong hành lang quản lý tài nguyên internet theo hướng hiện đại, công khai, minh bạch và hiệu quả; lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.
Thông tư vừa mở rộng hệ sinh thái tên miền quốc gia “.vn”, tạo điều kiện để người dân, doanh nghiệp và hộ kinh doanh hiện diện số tin cậy, an toàn, vừa tăng cường định danh, trách nhiệm và tuân thủ, góp phần giảm thiểu lạm dụng và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể. Đồng thời, định hướng phát triển hạ tầng internet thế hệ mới theo hướng an toàn, bền vững, trọng tâm là định tuyến an toàn bằng RPKI và chuyển đổi toàn diện sang IPv6/IPv6 Only, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế số, xã hội số trong giai đoạn mới.