Đây là một trong những cách doanh nghiệp cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, qua đó nâng cao năng lực quản trị, chủ động ứng phó thiên tai và phục vụ sản xuất, dân sinh.
Trạm khai thác công trình thủy lợi Trung Trang ứng dụng công nghệ vào sản xuất.
Chủ động ứng phó bão bằng dữ liệu thời gian thực
Từ ngày 21 đến 27/8/2026, khi cơn bão số 4 (bão NARRA) diễn biến phức tạp, tại Công ty trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Khai thác công trình thủy lợi Đa Độ, công tác phòng, chống thiên tai được triển khai trong trạng thái khẩn trương. Các lực lượng duy trì trực 24/24 giờ, thường xuyên cập nhật diễn biến thời tiết, lượng mưa, mực nước trên hệ thống, đồng thời kiểm tra các vị trí xung yếu để chủ động xử lý các tình huống phát sinh.
Công ty hiện quản lý hệ thống gồm 72 cống dưới đê, 154 trạm bơm và gần 600 công trình trên kênh. Trong những ngày mưa lớn, cán bộ, công nhân viên được phân công bám sát các công trình, từ đầu mối cống Trung Trang, cống Cổ Tiểu đến hệ thống các cống dưới đê, kiểm tra máy móc, thiết bị, cửa cống, bờ kênh và những vị trí có nguy cơ mất an toàn.
Cùng với lực lượng trực tiếp tại hiện trường, hệ thống công nghệ được Công ty xây dựng và đưa vào vận hành hỗ trợ đắc lực cho công tác theo dõi, điều hành. Dữ liệu về mực nước, lượng mưa, độ mặn và tình trạng vận hành các công trình được cập nhật, truyền tải về hệ thống quản lý, giúp cán bộ kỹ thuật có thêm cơ sở đánh giá tình hình và đưa ra quyết định vận hành phù hợp.
Tại 7 trạm khai thác công trình thủy lợi và 2 Đội Quản lý sông trục, lực lượng chuyên môn duy trì liên lạc thường xuyên với Ban lãnh đạo Công ty, kịp thời điều chỉnh phương án vận hành khi cần thiết. Trong điều kiện mưa lớn, gió mạnh, việc kết hợp giữa con người trực tiếp bám công trình với hệ thống giám sát, cập nhật dữ liệu giúp công tác điều hành được thực hiện nhanh chóng, liên tục.
Những ngày bão đi qua cũng là thời điểm đội ngũ cán bộ, công nhân viên Công ty phải làm việc với cường độ cao. Có những ca trực kéo dài trong đêm, những thời điểm mưa xối xả, gió lớn nhưng lực lượng vận hành vẫn có mặt tại công trình, kiểm tra từng vị trí, theo dõi mực nước và sẵn sàng xử lý tình huống. Mục tiêu là bảo đảm an toàn công trình, chủ động tiêu thoát nước, hạn chế thấp nhất thiệt hại do thiên tai và phục vụ sản xuất, đời sống của nhân dân.
Đưa chuyển đổi số vào từng khâu quản lý, vận hành
Trong bối cảnh yêu cầu quản lý, khai thác công trình thủy lợi ngày càng cao, Công ty Thủy lợi Đa Độ xác định ứng dụng khoa học kỹ thuật và chuyển đổi số là giải pháp quan trọng để đổi mới phương thức quản lý, vận hành hệ thống.
Theo đó, Công ty đang từng bước chuyển từ phương thức quản lý phụ thuộc nhiều vào kiểm tra thủ công sang quản lý dựa trên dữ liệu, giám sát từ xa và vận hành chủ động. Hệ thống giám sát cho phép cán bộ kỹ thuật theo dõi tình trạng vận hành, các thông số kỹ thuật và diễn biến của hệ thống mà không phải thường xuyên tổ chức kiểm tra thủ công tại từng vị trí.
Đến nay, Công ty đã lắp đặt 52 điểm quan trắc mực nước tự động, 4 điểm giám sát hoạt động của trạm bơm, 4 trạm đo mưa tự động và 2 trạm đo mặn tự động tại cống đầu mối Trung Trang. Công ty cũng xây dựng phòng điều hành trung tâm, ứng dụng thiết bị sử dụng năng lượng mặt trời để quản lý, vận hành từ xa các cống thủy lợi. Hệ thống hiện đã vận hành 28 cống thủy lợi trọng điểm từ phòng điều hành, góp phần tăng cường tần suất vận hành công trình, thau đảo nguồn nước và nâng cao chất lượng nguồn nước. Giải pháp này đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp bằng độc quyền giải pháp hữu ích.
Cùng với hệ thống thiết bị, Công ty xây dựng bản đồ quản lý trực tuyến hệ thống công trình thủy lợi theo từng chuyên đề như quản lý công trình, quản lý các đơn vị dùng nước, quản lý xả thải, lịch sử sửa chữa công trình, quản lý nhân lực và hồ sơ sửa chữa. Các dữ liệu được cập nhật theo thời gian về phòng điều hành trung tâm, phục vụ công tác điều hành và quản lý hệ thống.
Ông Đỗ Văn Trãi, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty, cho biết việc ứng dụng khoa học kỹ thuật, chuyển đổi số được Công ty xác định gắn trực tiếp với hoạt động quản lý, vận hành và sản xuất kinh doanh. Dữ liệu từ các thiết bị được đưa vào phục vụ điều hành, giúp cán bộ kỹ thuật nắm bắt tình hình nhanh hơn, chủ động hơn trong xử lý các tình huống và nâng cao hiệu quả vận hành.
Theo ông Trãi, chuyển đổi số tại doanh nghiệp thủy lợi không chỉ là đưa thêm thiết bị công nghệ vào công trình mà hướng tới thay đổi phương thức quản trị. Khi dữ liệu được thu thập, truyền tải và giám sát từ xa, cán bộ kỹ thuật có thể giảm thời gian dành cho những công việc kiểm tra thủ công, tập trung hơn vào phân tích dữ liệu, đánh giá nguy cơ, xử lý sự cố và tối ưu hóa vận hành.
Tại Trạm khai thác công trình thủy lợi Trung Trang, những thay đổi này được thể hiện rõ trong công việc hằng ngày. Ông Đỗ Văn Công, Trưởng trạm, cho biết những năm qua, Trạm đã ứng dụng các thiết bị theo dõi mực nước tự động, đo độ mặn và đóng, mở tự động cửa thu, xả tại các cống điều tiết. Toàn bộ thông số về cao độ mực nước, độ mặn cũng như tình trạng đóng, mở cửa thu, xả nước tại các cống điều tiết được kết nối, truyền trực tiếp theo thời gian thực về phần mềm quản lý trên máy tính và điện thoại.
Trạm khai thác công trình thủy lợi Trung Trang ứng dụng công nghệ vào sản xuất.
Trước đây, nhân viên phải trực tiếp đến từng cống điều tiết để đọc mực nước trên thước, đo độ mặn và thực hiện đóng, mở cửa cống bằng sức người. Hiện nay, các thao tác có thể thực hiện thông qua máy tính hoặc điện thoại. Các số liệu được cập nhật liên tục theo thời gian thực, giúp cán bộ quản lý theo dõi tình hình và đưa ra quyết định vận hành nhanh chóng, chính xác, hiệu quả hơn.
Việc số hóa dữ liệu và giám sát từ xa cũng tạo điều kiện để Công ty tối ưu nguồn nhân lực và chi phí. Khi các thông số vận hành được thu thập, truyền tải và theo dõi từ xa, số lần kiểm tra không cần thiết có thể giảm, nhân lực kỹ thuật được tập trung cho những nhiệm vụ đòi hỏi chuyên môn cao hơn. Công nghệ đồng thời hỗ trợ theo dõi các thông số vận hành, tạo cơ sở điều chỉnh chế độ vận hành phù hợp, hạn chế tình trạng vận hành chưa tối ưu, góp phần giảm tiêu hao năng lượng và chi phí sản xuất.
Bà Phạm Thị Đào, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, đánh giá cao việc Công ty Thủy lợi Đa Độ chủ động áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, chuyển đổi số trong quản lý, vận hành. Qua thực tế kiểm tra, đoàn công tác ghi nhận mô hình quản lý, vận hành theo hướng hiện đại, nhất là việc ứng dụng công nghệ trong giám sát từ xa.
Theo bà Phạm Thị Đào, việc ứng dụng khoa học kỹ thuật không chỉ tạo hiệu quả trước mắt trong tiết giảm chi phí, nhân lực và năng lượng mà còn tạo nền tảng nâng cao năng lực quản lý, tăng tính chủ động trong vận hành và từng bước hình thành phương thức quản trị dựa trên dữ liệu.