Quang cảnh cảng hàng hóa ở Thiên Tân, Trung Quốc. Ảnh: THX/TTXVN
Động thái diễn ra trong bối cảnh các thượng nghị sĩ Dân chủ trình dự luật yêu cầu hoàn trả toàn bộ số tiền đã thu, ước tính lên tới hơn 175 tỷ USD.
Ngừng thu thuế theo IEEPA
Theo AFP, thông báo gửi tới các doanh nghiệp vận tải trên hệ thống nhắn tin hàng hóa (CSMS) rằng CBP sẽ hủy kích hoạt toàn bộ mã thuế liên quan đến các sắc lệnh trước đây của Tổng thống Donald Trump dựa trên IEEPA, bắt đầu từ 0h01 ngày 24/2 (giờ miền Đông Mỹ).
Việc dừng thu thuế diễn ra hơn ba ngày sau khi Tòa án Tối cao Mỹ tuyên các mức thuế diện rộng áp dụng theo IEEPA là không hợp pháp. Tuy nhiên, cơ quan này không giải thích vì sao vẫn tiếp tục thu tại các cảng nhập cảnh trong những ngày sau phán quyết, đồng thời cũng chưa đưa ra hướng dẫn cụ thể về khả năng hoàn tiền cho doanh nghiệp nhập khẩu.
Đáng chú ý, việc ngừng thu theo IEEPA không ảnh hưởng tới các sắc thuế khác do ông Trump áp đặt, bao gồm thuế theo Điều 232 với lý do an ninh quốc gia và thuế theo Điều 301 liên quan tới các hành vi thương mại bị cho là không công bằng.
Trong khi đó, chính quyền Mỹ đồng thời áp dụng một mức thuế toàn cầu mới 15% theo cơ sở pháp lý khác để thay thế các mức thuế vừa bị bác bỏ.
Phán quyết của Tòa án Tối cao khiến hơn 175 tỷ USD tiền thuế đã nộp theo IEEPA có thể phải hoàn trả. Ước tính của các nhà kinh tế thuộc Penn-Wharton Budget Model cho thấy các mức thuế này từng mang lại hơn 500 triệu USD mỗi ngày cho ngân khố Mỹ.
Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ đề xuất hoàn tiền trong 180 ngày
Theo Reuters, trước khoảng trống pháp lý về việc xử lý số tiền đã thu, 22 thượng nghị sĩ đảng Dân chủ ngày 24/2 đã trình một dự luật yêu cầu chính quyền hoàn trả đầy đủ trong vòng 180 ngày toàn bộ số tiền thu từ các mức thuế bị tuyên trái luật, kèm theo lãi suất.
Dự luật quy định CBP phải ưu tiên hoàn tiền cho các doanh nghiệp nhỏ. Ngoài ra, việc hoàn trả sẽ áp dụng cho tất cả các khoản thuế dựa trên IEEPA bị coi là áp đặt trái luật, kể cả những lô hàng đã được cơ quan hải quan thanh khoản và hoàn tất thủ tục.
Thượng nghị sĩ Ron Wyden cho rằng bước đi đầu tiên cần làm là “đưa tiền trở lại túi các doanh nghiệp nhỏ và nhà sản xuất sớm nhất có thể”, đồng thời cam kết phe Dân chủ sẽ tiếp tục tìm cách kiềm chế các chính sách thương mại và kinh tế làm gia tăng chi phí.
Tuy nhiên, triển vọng thông qua dự luật vẫn còn bỏ ngỏ. Người phát ngôn của Lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune từ chối bình luận về việc có xem xét dự luật hay không. Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson cho biết Hạ viện do đảng Cộng hòa kiểm soát sẽ không can dự vào vấn đề hoàn tiền và để Nhà Trắng xử lý.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng cho hay chính quyền sẽ tuân theo quyết định của tòa án cấp dưới về vấn đề hoàn trả, song thừa nhận quá trình này có thể mất vài tuần hoặc vài tháng.
Tòa án Tối cao khi tuyên hủy các mức thuế theo IEEPA không đưa ra chỉ dẫn cụ thể về việc hoàn tiền, mà chuyển hồ sơ trở lại một tòa án thương mại cấp dưới để xác định các bước tiếp theo.
Diễn biến mới cho thấy cuộc tranh luận quanh chính sách thuế quan thời ông Trump chưa khép lại, khi vấn đề pháp lý đã chuyển sang bài toán tài khóa và chính trị, với áp lực ngày càng lớn về việc xử lý hàng trăm tỷ USD đã thu từ doanh nghiệp nhập khẩu trong nhiều năm qua.