Quốc kỳ Iran tại trụ sở phái bộ thường trực nước này tại Liên hợp quốc (UN) và Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) ở Vienna, Áo. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN
Kênh Press TV (Iran) cho biết cuộc điều tra do trang tin của Mỹ Grayzone tiến hành, và kết quả đã được cơ quan báo chí điều tra này công bố ngày 13/1.
Grayzone nêu đích danh The Washington Post và ABC News là những cơ quan truyền thông Mỹ đã dựa vào thứ mà các tổ chức phi chính phủ tự mô tả là “thông tin dựa trên sự thật”, khi đưa tin về tình hình Iran trong thời gian xảy ra biểu tình.
Theo Grayzone, các tổ chức này gồm “Trung tâm Abdorrahman Boroumand về nhân quyền tại Iran” và “Các nhà hoạt động nhân quyền tại Iran” đều được tài trợ bởi Quỹ quốc gia vì dân chủ Mỹ (NED).
Tổ chức “Các nhà hoạt động nhân quyền tại Iran” đã tự thừa nhận rằng họ có liên hệ với nguồn tài trợ từ NED.
“Các nhà hoạt động nhân quyền tại Iran” chỉ mô tả NED là một tổ chức phi chính phủ, phi lợi nhuận có trụ sở tại Mỹ. Tuy nhiên, một trong những người sáng lập NED - ông Allen Weinstein, cũng từng thẳng thắn thừa nhận rằng: “Phần lớn những gì chúng tôi đang làm ngày nay từng được Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) tiến hành một cách bí mật cách đây 25 năm”.
Theo Grayzone, khi cố gắng lý giải các cuộc bạo loạn ở Iran như hệ quả thuần túy của khủng hoảng kinh tế, truyền thông phương Tây đã “cố tình làm ngơ trước một kho bằng chứng video cho thấy các chiến thuật mang tính khủng bố đang được triển khai rộng khắp Iran bởi những người biểu tình, dù Tổ chức Theo dõi nhân quyền (HRW) và Tổ chức Ân xá Quốc tế (AI) vẫn mô tả họ là “phần lớn ôn hòa”.
Grayzone đánh giá: “Các video được công bố gần đây, cả từ truyền thông nhà nước Iran lẫn các lực lượng phản đối chính phủ đều cho thấy những vụ tấn công tập thể nhằm vào nhân viên bảo vệ không vũ trang; các nhà thờ Hồi giáo bị phóng hỏa; những vụ đốt phá trụ sở chính quyền địa phương, chợ búa, trạm cứu hỏa; cùng cảnh các đám đông tay súng nhả đạn giữa trung tâm các thành phố Iran”.
Theo Grayzone, các kênh truyền thông có “lý lịch mờ ám” đã đưa ra những con số thương vong mang tính suy đoán. Ngoài ra, Grayzone cũng nhắc tới nền tảng cá cược kỹ thuật số Polymarket - tự xưng là “thị trường dự đoán lớn nhất thế giới” - cũng là một kênh khác thêu dệt con số tương tự.
Theo China Daily (Trung Quốc), NED thực chất đóng vai trò như công cụ của chính phủ Mỹ trong việc tiến hành các hoạt động lật đổ, thâm nhập và phá hoại trên phạm vi toàn cầu. Theo đó, NED là công cụ thực thi các chiến dịch bí mật của CIA. Trong những năm đầu Chiến tranh Lạnh, CIA từng hậu thuẫn hoạt động đối lập tại các quốc gia xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu thông qua các “tổ chức tư nhân tự nguyện”. Khi những hoạt động này bị phanh phui vào giữa và cuối thập niên 1960, chính phủ Mỹ bắt đầu tính đến việc hợp tác với các tổ chức xã hội dân sự để tiến hành các hoạt động tương tự. Từ đó, ý tưởng thành lập một tổ chức như NED ra đời.
Học giả người Mỹ William Blum từng đánh giá: “Ý tưởng là để NED thực hiện những việc mà CIA đã âm thầm triển khai suốt nhiều thập kỷ, qua đó hy vọng xóa bỏ tai tiếng gắn với các hoạt động bí mật của CIA”.
China Daily cũng chỉ ra rằng NED được thành lập dưới sự bảo trợ của chính phủ Mỹ. Năm 1981, sau khi nhậm chức, Tổng thống Mỹ khi đó Ronald Reagan đề xuất lập một quỹ do chính phủ tài trợ và tư nhân điều hành để công khai hỗ trợ "các phong trào dân chủ ở nước ngoài". Một trong những mục đích của NED, được thành lập năm 1983, là khuyến khích sự hình thành và phát triển của các mô hình dân chủ, sao cho vừa phù hợp với lợi ích quốc gia rộng lớn của Mỹ.
Ngoài ra, NED được chính phủ Mỹ tài trợ. Vào ngày 22/11/1983, Quốc hội Mỹ đã thông qua Đạo luật NED, trong đó tái khẳng định mục đích của NED và làm rõ các vấn đề như phân bổ ngân sách của Quốc hội, kiểm toán tài chính của chính phủ và yêu cầu báo cáo cho Quốc hội và Tổng thống. Năm 1983, Quốc hội đã cấp cho NED 18 triệu USD. Trong hơn 40 năm qua, tổng số tiền phân bổ cho NED nhìn chung đã liên tục tăng lên. Theo dữ liệu từ USAspending.gov, NED đã nhận được khoản phân bổ 315 triệu USD Mỹ trong tài khóa 2023.
Hơn nữa, các chương trình NED được điều hành dưới sự hướng dẫn của Bộ Ngoại giao Mỹ và các đại sứ quán ở nước ngoài. Theo luật, NED phải tham vấn với Bộ Ngoại giao về kế hoạch chương trình của mình để tìm kiếm hướng dẫn về chính sách đối ngoại. Theo báo cáo của Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID), NED thường xuyên tham vấn với Bộ Ngoại giao và với các đại sứ quán Mỹ ở nước ngoài về những chương trình.