Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại cuộc họp báo ở Kiev. Ảnh tư liệu: Kyodo/TTXVN
Hãng thông tấn nhà nước Ukraine Ukrinform dẫn tuyên bố của Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết tám quốc gia có thể sẽ tham gia dự án Freyja, giúp Ukraine phát triển hệ thống phòng thủ chống tên lửa đạn đạo của riêng mình trong thời gian sớm nhất.
Trao đổi với các phóng viên ngày 9/7, Tổng thống Zelensky nói: “Chúng tôi đang giữ vai trò dẫn dắt trong dự án Freyja. Tại sao chúng tôi giữ vai trò dẫn dắt? Bởi vì tên lửa là do Ukraine chế tạo, nhưng hệ thống này không chỉ bao gồm tên lửa và bệ phóng, mà còn cần radar, hệ thống điều khiển và nhiều thành phần khác”.
Theo nhà lãnh đạo Ukraine, để xây dựng hệ thống phòng thủ chống tên lửa đạn đạo của mình trong thời gian nhanh nhất, Kiev cần các đối tác châu Âu có khả năng sản xuất những linh kiện cho hệ thống này. Đây là những linh kiện mà Ukraine vẫn chưa thể tự sản xuất được.
Vì muốn đẩy nhanh tiến độ, cho nên, Tổng thống Zelensky cho biết Ukraine đã xây dựng dự án mang tên Freyja và hiện có tám quốc gia có thể giúp nước này phát triển hệ thống chống tên lửa đạn đạo, một hệ thống sau đó sẽ mang lại lợi ích không chỉ cho Ukraine mà còn cho toàn bộ châu Âu.
Tổng thống Zelensky cho rằng nếu các đối tác ủng hộ Ukraine trong những ngày và tuần tới thì đây sẽ là sự hỗ trợ rất lớn và là một bước đột phá quan trọng đối với ngành công nghiệp quốc phòng của Ukraine.
Tổng thống Zelensky nhấn mạnh rằng tên lửa đạn đạo là mối đe dọa đối với toàn thế giới, trong khi các hệ thống phòng thủ chống tên lửa đạn đạo và tên lửa đánh chặn hiện đang thiếu hụt nghiêm trọng.
Theo nhà lãnh đạo Ukraine, hệ thống Patriot vẫn là phương tiện hiệu quả nhất và đã chứng minh năng lực trong thực tế chiến trường tại Ukraine.
Ông Zelensky cũng bày tỏ sự cảm ơn đối với Mỹ và các đối tác châu Âu vì đã hỗ trợ chuyển giao các hệ thống này cho Ukraine, đồng thời bày tỏ kỳ vọng sẽ nhận được các hệ thống phòng không SAMP/T và nhắc lại rằng Ukraine đã ký thỏa thuận liên quan với Pháp.
Tuy nhiên, theo ông Zelensky, việc chuyển giao cả Patriot lẫn SAMP/T sẽ cần thời gian do năng lực sản xuất còn hạn chế và nhiều quốc gia khác cũng đang phải xếp hàng chờ nhận.
Ông Zelensky cho biết chính vì lý do đó mà Ukraine đang đồng thời triển khai nhiều hướng đi khác nhau, trong đó có việc phát triển dự án phòng không chung với châu Âu.
Hệ thống phòng không Patriot của Mỹ tại sân bay Warsaw-Radom ở Radom, Ba Lan. Ảnh tư liệu: PAP/TTXVN
Tuyên bố của Tổng thống Zelensky được đưa ra sau hai cuộc tấn công quy mô lớn của Liên bang Nga nhằm vào Kiev chỉ trong vài ngày gần đây, trong đó có cuộc tấn công ngày 6/7, khi không một tên lửa đạn đạo nào trong số 29 tên lửa mà Liên bang Nga phóng tới bị đánh chặn.
Trong nhiều tháng qua, Tổng thống Zelensky liên tục kêu gọi các đồng minh cung cấp thêm tên lửa Patriot, cho biết các tên lửa đánh chặn này - một trong số rất ít loại vũ khí mà Ukraine đang sở hữu có khả năng bắn hạ các tên lửa tốc độ cao của Liên bang Nga - hiện đang thiếu hụt nghiêm trọng.
Thời gian gần đây, số lượng tên lửa Patriot được chuyển giao cho Kiev rất hạn chế; có những đợt viện trợ chỉ gồm 5 quả tên lửa.
Kho dự trữ Patriot trên toàn cầu vẫn ở mức thấp trong bối cảnh nhu cầu tăng mạnh trong những năm gần đây, trong khi tốc độ sản xuất không theo kịp tốc độ tiêu thụ tại Ukraine và Iran.
Hiện nay, tên lửa Patriot PAC-3 - phiên bản hiện đại và được săn đón nhất - chỉ được sản xuất tại Mỹ và theo giấy phép tại Nhật Bản.
Trong khi đó, Đức sản xuất các tên lửa PAC-2 đời cũ trong nước. Một số lô PAC-2 dự kiến sẽ được chuyển giao cho Ukraine từ năm 2027, theo hợp đồng trị giá 4 tỷ euro (khoảng 4,7 tỷ USD) được ký kết vào tháng 4.
Do tình trạng thiếu hụt Patriot kéo dài, Kiev cũng đã hé lộ việc đang nghiên cứu các giải pháp thay thế để phát hiện và đánh chặn tên lửa đạn đạo.
Một trong những dự án đó là Freya - hệ thống phòng không mặt đất đang được Ukraine phối hợp phát triển cùng Đức, Pháp và Na Uy nhằm bổ sung hoặc thay thế Patriot trong tương lai.
Theo Ukrinform, công ty quốc phòng Hensoldt của Đức và công ty Fire Point của Ukraine đã ký một bản ghi nhớ hợp tác về việc cùng tích hợp các thành phần vào hệ thống FREYJA.