Nhiều đời tổng thống Mỹ chọn Ireland làm điểm đến
Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN
Trong số các quốc gia diện tích nhỏ, Ireland nổi bật với số lượng lớn những chuyến thăm cấp cao từ các đời Tổng thống Mỹ.
Mối liên kết giữa Ireland và Mỹ được hình thành từ làn sóng di cư và sâu sắc hơn nhờ quan hệ kinh tế. Các nhà sử học ước tính rằng có khoảng 5 triệu người đã rời Ireland để đến Mỹ trong thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20.
Giảng viên Peter McLoughlin tại Đại học Queen's Belfast, cho biết điều đó đã tạo ra "mối liên kết sắc tộc to lớn".
Dữ liệu điều tra dân số năm 2024 cho thấy có 32,4 triệu người Mỹ nhận mình có nguồn gốc Ireland, tương đương gần 1/10 tổng dân số. Điều này có nghĩa là nhiều ông chủ Nhà Trắng đã nhận thấy lợi ích chính trị khi thể hiện quan tâm đến việc tìm hiểu cội nguồn của mình.
John F. Kennedy là Tổng thống Mỹ đầu tiên đến thăm Ireland khi đang tại nhiệm. Tháng 6/1963, John F Kennedy trở về thăm quê tổ ở hạt Wexford, nơi cụ cố của ông đã rời đi vào năm 1848 trong nạn đói khoai tây ở Ireland. Trong bài phát biểu trước Quốc hội Ireland, ông nói: "Đây chưa bao giờ là quốc gia giàu có hay hùng mạnh, song ngay từ thuở sơ khai, tầm ảnh hưởng của nơi này đối với thế giới lại vô cùng mạnh mẽ và sâu rộng".
Trong những năm sau đó, Ireland trở nên giàu có theo nhiều tiêu chuẩn toàn cầu, với sự đóng góp của một số tập đoàn lớn nhất Mỹ vào đà tăng trưởng kinh tế của đất nước này. Các công ty công nghệ và dược phẩm lớn của Mỹ như Apple, Pfizer và Meta đều đặt các cơ sở trọng yếu tại châu Âu của họ ở Ireland.
Sự gia tăng nhanh chóng các khoản đầu tư của Mỹ vào Ireland trong thập niên 1990 diễn ra cùng thời điểm với tiến trình hòa bình tại Bắc Ireland. Trong ba chuyến thăm tới Ireland, Tổng thống Mỹ thứ 42 Bill Clinton đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy thỏa thuận “Ngày thứ Sáu tốt lành” năm 1998 – văn kiện đã chấm dứt phần lớn cuộc xung đột kéo dài ba thập kỷ tại Bắc Ireland.
Ông McLoughlin nhận định: "Đây là một trong những ví dụ cho thấy sức mạnh của Mỹ đã được vận dụng thành công để đạt được giải pháp hòa bình. Người kế nhiệm ông Clinton là Tổng thống Mỹ thứ 43 George W. Bush không trực tiếp tham gia sâu sát vào vấn đề Bắc Ireland, nhưng Nhà Trắng dưới thời ông vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo thỏa thuận ‘Ngày thứ Sáu tốt lành’
được thực thi".
Ông chủ Nhà Trắng thứ 44 Barack Obama đã tỏ lòng tri ân nguồn cội của mình vào năm 2011, khi tới thăm quê hương Moneygall, hạt Offaly, nơi cụ kỵ năm đời của ông từng sinh sống.
Trong khi đó, ở chuyến thăm Ireland năm 2023, Tổng thống thứ 46 Joe Biden gọi Ireland là “một phần tâm hồn” của mình. Đây cũng là chuyến thăm Ireland gần nhất của một tổng thống Mỹ. Ông Biden đã đến hai hạt Mayo và Louth, quê hương của tổ tiên, đồng thời kỷ niệm 25 năm thỏa thuận “Ngày thứ Sáu tốt lành”.
Chuyến thăm của Tổng thống Donald Trump sắp tới dự kiên sẽ mang màu sắc khác. Ông không phải là người gốc Ireland.
Sự khác biệt trong chuyến thăm của ông Trump
Theo truyền thông Anh, Tổng thống Trump sẽ tập trung vào môn golf thay vì tìm hiểu gia phả. Nhà lãnh đạo Mỹ dự kiến sẽ theo dõi giải Irish Open diễn ra ở khu nghỉ dưỡng của ông tại Doonbeg, thuộc hạt Clare. Ở Dublin, ông sẽ gặp Thủ tướng Micheál Martin và Tổng thống Ireland Catherine Connolly.
Bà Connolly trước đây bà từng là người chỉ trích gay gắt chính sách đối ngoại của Mỹ, đặc biệt là tại Trung Đông. Trong năm nay, bà đã chỉ trích vụ tấn công của Mỹ vào Iran và gọi đây là "hành động tấn công tàn bạo nhắm vào luật pháp quốc tế".
Trong khi đó, Đại sứ quán Mỹ tại Dublin đã chỉ trích đạo luật được Quốc hội Ireland thông qua trong năm nay nhằm cấm nhập khẩu hàng hóa từ các khu định cư của Israel tại vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng.
Chính sách thương mại của Mỹ cũng là một vấn đề nổi cộm khác tại Ireland do ông Trump từng bày tỏ sự không hài lòng về quy mô sản xuất dược phẩm của Mỹ tại quốc gia này. Tuy nhiên, nhìn chung, lĩnh vực này vẫn chưa bị áp thuế quan.
Ông Dan Mulhall, cựu Đại sứ Ireland tại Washington từ năm 2017-2022, nhận định rằng quan hệ kinh tế giữa hai bên đang ở mức "mạnh mẽ chưa từng thấy". Ông cho rằng chính phủ Ireland sẽ thận trọng và thực tế trong cách ứng xử với chuyến thăm của Tổng thống Trump.