Một trạm xăng ở Liên bang Nga. Ảnh: AFP/TTXVN (Ảnh không được phép khai thác, chia sẻ bởi bên thứ ba)
Kênh TVP World ngày 9/7 cho biết tại nhiều khu vực trên khắp Liên bang Nga, các lái xe phải xếp hàng nhiều giờ để đổ nhiên liệu, khi các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái (UAV) ngày càng gia tăng của Ukraine nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Liên bang Nga khiến nguồn cung xăng dầu bị thu hẹp.
Phát biểu tại cuộc họp Chính phủ hôm 8/7, được truyền hình trực tiếp, do Tổng thống Vladimir Putin chủ trì, Phó Thủ tướng Alexander Novak thừa nhận tình hình cung ứng nhiên liệu vẫn còn rất phức tạp.
Ông Novak nói: “Rõ ràng tình trạng hiện nay tại các trạm xăng đang gây lo ngại trong dư luận”, đồng thời cho biết thêm: “Hôm nay, lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel đã được ban hành và điều này sẽ giúp tăng nguồn cung cho thị trường nội địa”.
Phó Thủ tướng Novak cũng thông báo Liên bang Nga sẽ bắt đầu nhập khẩu nhiên liệu từ tháng 7.
Lệnh cấm có hiệu lực đến ngày 31/7
Theo các nguồn tin trong ngành, tuần trước Liên bang Nga đã bắt đầu nhập khẩu xăng bằng đường biển từ Ấn Độ.
Chính phủ Liên bang Nga cho biết lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel sẽ có hiệu lực đến hết ngày 31/7 và áp dụng cả đối với các doanh nghiệp trực tiếp sản xuất nhiên liệu.
Tuy nhiên, các lô hàng được thực hiện theo các thỏa thuận liên chính phủ đã có từ trước, chẳng hạn như thỏa thuận cung cấp nhiên liệu với Mông Cổ, sẽ được miễn trừ khỏi các hạn chế này.
Phát biểu tại cuộc họp, tổng thống Putin cho rằng Ukraine đang tìm cách gây tổn hại cho nền kinh tế Liên bang Nga.
Ông Putin nói: “Nhưng điều quan trọng hơn là họ muốn tạo ra tâm lý lo lắng trong xã hội. Tất cả chúng ta đều hiểu rằng mục tiêu đó không thể đạt được. Khả năng chống chịu của hệ thống năng lượng Liên bang Nga rất cao, thuộc hàng cao nhất thế giới”.
Trong khi đó, Ukraine khẳng định các cuộc tấn công nhằm vào các cơ sở nhiên liệu của Liên bang Nga được tiến hành để hạn chế khả năng Moskva tiếp tục tiến hành chiến dịch quân sự và buộc Moskva phải bắt đầu các cuộc đàm phán hòa bình.
Giá dầu diesel tại châu Âu tăng mạnh
Theo Politico, Liên bang Nga là quốc gia xuất khẩu dầu diesel lớn thứ hai thế giới. Mặc dù Liên minh châu Âu (EU) không còn nhập khẩu trực tiếp dầu diesel của Liên bang Nga do các lệnh trừng phạt, việc nguồn cung xuất khẩu của Liên bang Nga bị thu hẹp vẫn có khả năng gây tác động dây chuyền lên thị trường toàn cầu, khi các nước phải cạnh tranh mạnh hơn để mua nhiên liệu từ những nhà cung cấp khác.
Trên thực tế, sau khi Liên bang Nga công bố lệnh cấm xuất khẩu, giá dầu diesel tại châu Âu đã tăng lên mức kỷ lục trong khi các nhà phân tích nhận định thị trường sẽ trở nên khan hiếm hơn.
Nhà phân tích Abhishek Kumar thuộc công ty Sparta Commodities nhận định: “Lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel của Liên bang Nga xuất hiện gần như vào đúng thời điểm tồi tệ nhất có thể. Cuộc chiến với Iran đã buộc thị trường phải rút mạnh lượng tồn kho để bù đắp sự gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông, khiến lượng dự trữ dầu diesel tại các thị trường chủ chốt xuống mức rất thấp”.
Ông Kumar cho rằng Liên bang Nga và các khách hàng của nước này giờ đây sẽ phải cạnh tranh quyết liệt với châu Âu để nhập khẩu dầu diesel từ các nhà cung cấp khác.
Xuất khẩu của Liên bang Nga lao dốc
Theo dữ liệu vận tải biển, trong tháng 6, Thổ Nhĩ Kỳ và Brazil là hai khách hàng lớn nhất mua dầu diesel của Liên bang Nga, cùng chiếm ít nhất một nửa lượng hàng xuất khẩu.
Tuy nhiên, xuất khẩu dầu diesel và dầu gasoil bằng đường biển của Liên bang Nga trong tháng 6 đã giảm mạnh. Cụ thể: Giảm 39% so với tháng trước, xuống còn khoảng 1,8 triệu tấn và giảm 46% so với cùng kỳ năm trước, từ 3,35 triệu tấn xuống còn khoảng 1,8 triệu tấn.
Một nhà giao dịch năng lượng châu Âu nhận xét: “Trên thực tế, Liên bang Nga gần như đã áp dụng lệnh cấm xuất khẩu từ trước, chỉ là chưa chính thức gọi tên. Xuất khẩu trong tháng 6 đã giảm xuống khoảng 400.000 thùng/ngày, và tháng 7 có khả năng còn thấp hơn nữa”.
Theo dữ liệu của Kpler, xuất khẩu dầu diesel và xăng của Liên bang Nga trong giai đoạn từ ngày 1 đến ngày 8/7 chỉ đạt khoảng 214.000 thùng/ngày, thấp hơn rất nhiều so với mức 793.000 thùng/ngày trong cả tháng 7/2025 và mức 842.000 thùng/ngày trong tháng 7/2021, trước khi xung đột Nga-Ukraine bùng phát.
Ngoài các khách hàng lớn, dữ liệu vận tải cũng cho thấy Maroc, Ai Cập và Senegal cũng nổi lên là những nước nhập khẩu các lô hàng dầu diesel của Liên bang Nga trong tháng 6.
Nhà máy lọc dầu Omsk của Liên bang Nga. Ảnh: Bộ Tổng tham mưu Các lực lượng vũ trang Ukraine
Ukraine tiếp tục tấn công cơ sở dầu khí của Liên bang Nga
Ngày 8/7, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết các lực lượng của nước này đã tấn công các cơ sở dầu mỏ tại Tỉnh Saratov và Tatarstan trong khuôn khổ chiến dịch mà ông gọi là hành động đáp trả “hoàn toàn chính đáng” trước các cuộc tấn công của Liên bang Nga nhằm vào Ukraine.
Ông Zelensky viết trên mạng xã hội X rằng “người Nga phải cảm nhận được rằng chính nhà nước của họ đang tiến hành cuộc chiến này”.
Trước đó, vào ngày 7/7, tập đoàn Gazprom cho biết đang sửa chữa những hư hại tại trạm nén Krasnodarskaya, nơi phục vụ đường ống dẫn khí Blue Stream tới Thổ Nhĩ Kỳ, sau khi cơ sở này bị máy bay không người lái tấn công.
Một ngày trước đó, Ukraine cũng đã tập kích nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nga tại Omsk, cách biên giới Ukraine khoảng 3.000km.
Báo The Kyiv Post ngày 8/7 cho biết nhà máy lọc dầu Omsk, thuộc sở hữu của công ty Gazprom Neft, đã phải dừng hoạt động sau cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái (UAV) của Ukraine hôm 6/7 và thông tin này đã được xác nhận bởi hai nguồn tin của hãng Reuters.
Nhà máy lọc dầu Omsk nằm cách lãnh thổ Ukraine khoảng 3.000 km, đã bị tấn công trong một trong những đợt tập kích bằng UAV có tầm xa nhất của Kiev kể từ khi xung đột Nga-Ukraine bùng phát vào 2/2022.
Reuters cho biết trong năm 2024, nhà máy lọc dầu Omsk đã chế biến 22 triệu tấn dầu thô (tương đương khoảng 440.000 thùng/ngày) và sản xuất khoảng: 5 triệu tấn xăng và 8 triệu tấn dầu diesel.
Điều này khiến nhà máy lọc dầu Omsk trở thành một trong những cơ sở sản xuất nhiên liệu quan trọng nhất của Liên bang Nga.
Reuters nhận định: “Việc nhà máy này - vốn là cơ sở sản xuất xăng lớn nhất của Liên bang Nga - phải dừng hoạt động nhiều khả năng sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt nhiên liệu trên toàn Liên bang Nga”.