Tổng thống Trump khoe 'nhiệm vụ bí mật' đưa dầu vượt eo biển Hormuz

Chiến dịch “tuyệt mật”

Ngày 10/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump khiến nhiều người bất ngờ khi tuyên bố trước báo giới rằng Washington đã thực hiện một chiến dịch bí mật nhằm đưa dầu mỏ ra khỏi khu vực Vịnh Ba Tư mà không để Iran phát hiện.

Theo truyền thông quốc tế, tại Phòng Bầu dục ở Nhà Trắng, ông Trump khẳng định Mỹ đã hỗ trợ hàng chục tàu chở dầu di chuyển qua eo biển Hormuz trong đêm tối. Theo lời ông, các tàu này tắt toàn bộ đèn và hệ thống phát tín hiệu để tránh bị phát hiện sau khi năng lực giám sát của Iran bị suy giảm bởi các đòn tấn công quân sự trước đó.

"Tôi có thể nói điều này bây giờ. Đây là điều các bạn chưa biết. Chúng tôi đã đưa ra ngoài hàng triệu thùng dầu. Không ai biết cả. Và người không biết chính là Iran – ít nhất là cho tới lúc này", ông Trump nói.

Sau đó, trên mạng xã hội Truth Social, nhà lãnh đạo Mỹ tiếp tục nhấn mạnh rằng chiến dịch do ông phê chuẩn đã giúp hơn 100 triệu thùng dầu được vận chuyển ra thị trường thế giới thông qua hơn 200 tàu thương mại.

Tuyên bố của ông Trump nhanh chóng thu hút sự chú ý bởi nếu đúng như mô tả, đây sẽ là một trong những hoạt động bảo vệ hàng hải quy mô lớn nhất của Mỹ kể từ khi xung đột Mỹ - Iran bùng phát hồi đầu năm nay.

Thực tế không hoàn toàn là một bí mật

Tuy nhiên, theo các quan chức quân sự Mỹ, câu chuyện thực tế ít kịch tính hơn những gì Tổng thống Trump mô tả.

Một quan chức cấp cao của quân đội Mỹ cho biết Tổng thống đang nói đến hoạt động hộ tống và dẫn đường cho các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz – nhiệm vụ đã được triển khai từ nhiều tuần trước và từng được báo chí quốc tế đề cập.

Cuối tháng 5, nhiều hãng tin đã đưa tin về việc Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tổ chức các hành lang hàng hải an toàn để giúp tàu thương mại vượt qua khu vực có nguy cơ cao nhất ở Hormuz.

Ban đầu, khoảng 70 tàu được cho là đã nhận hỗ trợ. Đến nay, con số đó đã tăng lên hơn 200 tàu trong vòng hơn một tháng.

Các nguồn tin quân sự cho biết những con tàu này thường được yêu cầu tắt hệ thống nhận dạng tự động (AIS), hạn chế phát tín hiệu định vị và di chuyển theo những tuyến đường được kiểm soát chặt chẽ nhằm giảm nguy cơ bị phát hiện hoặc bị tấn công.

Dù hoạt động mang tính bí mật nhất định, giới chức Mỹ thừa nhận rất khó để cho rằng Iran hoàn toàn không biết về chiến dịch này, bởi các hoạt động hàng hải quy mô lớn ở khu vực Hormuz luôn nằm trong tầm theo dõi của Tehran.

Một số chuyên gia hàng hải nhận định Iran nhiều khả năng đã nắm được sự tồn tại của các chuyến đi đặc biệt này, nhưng không phải lúc nào cũng đủ điều kiện để can thiệp hoặc ngăn chặn.

Eo biển Hormuz - nút thắt của cuộc đối đầu Mỹ - Iran

Eo biển Hormuz tiếp tục là tâm điểm của cuộc khủng hoảng hiện nay. Đây là tuyến hàng hải nối Vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương, nơi khoảng 20% lượng dầu và khí đốt giao dịch toàn cầu đi qua trong điều kiện bình thường. Bất kỳ gián đoạn nào tại đây cũng có thể gây biến động mạnh đối với thị trường năng lượng thế giới.

Sau khi xung đột Mỹ - Israel với Iran bùng phát hồi cuối tháng 2, Tehran đã áp đặt nhiều biện pháp kiểm soát hàng hải tại khu vực này. Điều đó khiến lưu lượng tàu thuyền giảm mạnh, chi phí bảo hiểm tăng vọt và gây lo ngại về nguy cơ đứt gãy nguồn cung dầu.

Để duy trì dòng chảy thương mại, quân đội Mỹ đã triển khai các biện pháp bảo vệ bổ sung, bao gồm dẫn đường cho tàu thương mại, tăng cường giám sát trên không và thiết lập những tuyến vận tải được đánh giá là an toàn hơn, thường nằm gần vùng biển Oman thay vì sát bờ biển Iran.

Theo các chuyên gia năng lượng, chính những biện pháp này đã giúp hàng chục triệu thùng dầu tiếp tục được lưu thông trên thị trường quốc tế, qua đó hạn chế phần nào sức ép tăng giá năng lượng toàn cầu.

Tuy nhiên, lưu lượng tàu qua Hormuz hiện vẫn thấp hơn đáng kể so với trước chiến tranh. Nhiều chủ tàu và công ty vận tải vẫn tỏ ra thận trọng trước nguy cơ căng thẳng quân sự tái bùng phát bất cứ lúc nào.

Vì vậy, dù Tổng thống Trump mô tả đây là một chiến dịch thành công, giới quan sát cho rằng tình hình tại Hormuz vẫn rất mong manh. Chỉ cần một sự cố quân sự hoặc một quyết định mới từ Tehran hay Washington, tuyến vận tải năng lượng quan trọng nhất thế giới có thể lại trở thành tâm điểm của một cuộc khủng hoảng mới.