Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu họp báo tại Nhà Trắng. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN
Kênh RT của Liên bang Nga ngày 21/5 cho biết trong một phát biểu hôm 20/5 trước các học viên tốt nghiệp của Lực lượng Tuần duyên Mỹ tại New London, bang Connecticut, Tổng thống Mỹ Donald Trump nhấn mạnh tới thỏa thuận được ký với Phần Lan hồi đầu năm nay nhằm đóng 11 tàu phá băng.
Tổng thống Trump nói: “Chúng ta sẽ học công nghệ này và chúng ta sẽ có rất nhiều tàu phá băng. Các bạn biết đấy, Liên bang Nga có 48 chiếc còn chúng ta có một chiếc rất cũ, điều đó thật nực cười”.
Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết Mỹ có ý định xây dựng một hạm đội tàu phá băng lớn hơn của Liên bang Nga và cuối cùng Mỹ sẽ vận hành 55 tàu loại này, vượt qua Liên bang Nga và tăng cường hiện diện của Mỹ tại Bắc Cực.
Thỏa thuận với Phần Lan được hoàn tất vào tháng 2. Bảy trong số các tàu được đặt hàng dự kiến sẽ được đóng tại các xưởng đóng tàu của Mỹ. Thỏa thuận này nằm trong khuôn khổ Hiệp ước ICE ba bên, cũng bao gồm Canada và được khởi động dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden vào tháng 7/2024.
Liên bang Nga hiện vận hành hạm đội tàu phá băng mạnh nhất thế giới, phục vụ hoạt động hàng hải dọc bờ biển phía Bắc của nước này. Hạm đội này bao gồm hơn 40 tàu, trong đó có tám tàu phá băng chạy bằng năng lượng hạt nhân.
Yakutia, một tàu lớp Arktika dài 160 mét có khả năng phá lớp băng dày tới ba mét, là con tàu mới nhất được đưa vào hoạt động trong biên chế của Rosatomflot, công ty vận tải hạt nhân đường biển thuộc sở hữu nhà nước Liên bang Nga.
Ba tàu phá băng cùng lớp khác hiện đang được đóng và dự kiến sẽ thay thế các tàu cũ hơn, bao gồm Taymyr và Vaygach - các tàu mớn nước nông được Phần Lan chế tạo cho Liên Xô trước đây.
Liên bang Nga cũng vận hành tàu phá băng diesel - điện mạnh nhất thế giới mang tên Viktor Chernomyrdin, với công suất đẩy 25 megawatt.
Trong khi đó, tàu Polar Star chạy turbine khí của Lực lượng Tuần duyên Mỹ - hiện là tàu phá băng hạng nặng duy nhất còn hoạt động của Mỹ - trên thực tế mạnh hơn với công suất 44,7 megawatt. Tuy nhiên, con tàu này cũng cũ hơn nhiều khi đã được đưa vào hoạt động từ thập niên 1970.
Moskva coi hạm đội tàu phá băng là một tài sản chiến lược, vừa để duy trì sự hiện diện tại Bắc Cực vừa để giữ cho tuyến đường biển phương Bắc hoạt động trong thời gian dài nhất có thể trong năm.
Tuyến đường này cung cấp hành lang vận tải ngắn hơn giữa châu Á và châu Âu so với tuyến truyền thống qua Kênh đào Suez.
Cuộc chiến Mỹ - Israel với Iran, vốn làm gián đoạn nguồn cung nhiều mặt hàng quan trọng từ Vịnh Ba Tư qua eo biển Hormuz và làm gia tăng lo ngại an toàn đối với hoạt động vận tải qua Biển Đỏ, đã khiến sự quan tâm tới tuyến đường thay thế của Liên bang Nga gia tăng trở lại.