Tàu sân bay Charles de Gaulle trong một bức ảnh do Hải quân Mỹ công bố.
Theo hãng tin Reuters, Hải quân Pháp ngày 6/5 đã triển khai nhóm tác chiến tàu sân bay Charles de Gaulle tới Biển Đỏ nhằm chuẩn bị cho một sứ mệnh tiềm năng bảo đảm an ninh tại eo biển Hormuz, đồng thời kêu gọi Washington và Tehran xem xét đề xuất này trong bối cảnh các lệnh phong tỏa đối đầu giữa hai bên đang gây tác động lớn tới kinh tế toàn cầu.
Các cuộc tấn công qua lại mới giữa Mỹ và Iran hôm 4/5 cho thấy mức độ nghiêm trọng của cuộc cạnh tranh kiểm soát tuyến hàng hải hẹp nhưng có vai trò sống còn đối với năng lượng và thương mại toàn cầu. Diễn biến này cũng làm rung chuyển thỏa thuận ngừng bắn mong manh kéo dài bốn tuần qua, đồng thời củng cố các lệnh phong tỏa hàng hải đối nghịch giữa hai bên.
“Một nỗ lực mới là cần thiết bởi phong tỏa tại Hormuz vẫn tiếp diễn, thiệt hại với kinh tế toàn cầu ngày càng nghiêm trọng và nguy cơ xung đột kéo dài là điều chúng tôi không thể chấp nhận”, một quan chức Phủ Tổng thống Pháp nói với báo giới sau khi quân đội Pháp thông báo triển khai nhóm tác chiến tàu sân bay Charles de Gaulle.
Đề xuất Pháp - Anh về eo biển Hormuz
Pháp và Anh đã phối hợp trong nhiều tuần qua để xây dựng một đề xuất nhằm đặt nền móng cho việc bảo đảm lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz khi tình hình ổn định hoặc xung đột kết thúc. Kế hoạch này sẽ cần sự phối hợp với Iran, và khoảng một chục quốc gia đã bày tỏ sẵn sàng tham gia sau nhiều cuộc họp chuẩn bị.
Quân đội Pháp cho biết nhóm tác chiến tàu sân bay Charles de Gaulle, cùng một tàu chiến Italy và một tàu chiến Hà Lan hộ tống, đang trên đường tới phía nam Biển Đỏ.
Theo quân đội Pháp, việc triển khai nhằm đánh giá môi trường tác chiến trong khu vực, mở rộng các phương án xử lý khủng hoảng để tăng cường an ninh, tạo điều kiện tích hợp lực lượng từ các nước đối tác trong khuôn khổ phòng thủ phù hợp luật pháp quốc tế, đồng thời trấn an giới vận tải biển.
“Mục tiêu của chúng tôi là Iran được quyền cho tàu của mình đi qua eo biển và đổi lại cam kết đàm phán với Mỹ về vấn đề hạt nhân, tên lửa và khu vực. Về phía Mỹ, chúng tôi đề xuất dỡ bỏ phong tỏa Hormuz để đổi lấy cam kết đàm phán từ Iran”, quan chức Pháp cho biết.
“Trong điều kiện đó, chúng tôi có thể triển khai lực lượng đa quốc gia để bảo vệ các đoàn tàu qua eo biển Hormuz, và điều này rõ ràng đòi hỏi Iran không được nổ súng vào các tàu".
Hormuz là “đòn bẩy” của Iran
Hiện chưa rõ vì sao Iran sẽ cân nhắc đề xuất trên, bởi quyền kiểm soát eo biển Hormuz đang là một trong những đòn bẩy quan trọng nhất của Tehran trong các cuộc thảo luận với Washington nhằm chấm dứt chiến tranh.
“Chúng tôi muốn gửi đi thông điệp rằng không chỉ sẵn sàng bảo vệ eo biển Hormuz, mà còn có đủ năng lực để làm điều đó”, quan chức Pháp nói thêm. “Vấn đề bây giờ là phải có được sự đồng thuận từ Iran và Mỹ”.
Các nước châu Âu phần lớn đứng ngoài cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran, nhưng trong bối cảnh tuyến hàng hải Trung Đông bị gián đoạn và giá dầu dao động quanh mức 100 USD/thùng, các cường quốc châu Âu đang phải tính toán cách bảo vệ lợi ích của mình.
Việc châu Âu không ủng hộ lệnh phong tỏa do Tổng thống Donald Trump thúc đẩy đã khiến ông Trump chỉ trích gay gắt các đồng minh vì không đồng hành với nỗ lực do Mỹ dẫn dắt. Quyết định điều lực lượng tới khu vực được cho là một cách để xoa dịu những chỉ trích đó.