Tòa nhà và phương tiện bị phá hủy trong vụ không kích xuống Kiev, Ukraine. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN
Phóng viên TTXVN tại châu Âu dẫn báo cáo RDNA5, do Chính phủ Ukraine phối hợp với Ngân hàng Thế giới (WB), Liên hợp quốc và EU thực hiện, cho thấy tổng nhu cầu tái thiết trong vòng 10 năm tới ước tính đạt 587,7 tỷ USD. Báo cáo này không chỉ phản ánh quy mô tàn phá nặng nề của cuộc xung đột, mà còn chỉ ra tiềm năng chuyển đổi sâu rộng của nền kinh tế Ukraine.
Quá trình tái thiết Ukraine đang được EU xem như một dự án chiến lược để hội nhập kinh tế. Thông qua cơ chế tài chính "Ukraine Facility", EU hướng tới mục tiêu biến một quốc gia bị xung đột tàn phá thành một thị trường hiện đại, đáp ứng các tiêu chuẩn kinh tế, môi trường và kỹ thuật của châu Âu. Nguyên tắc "Build Back Better" (Tái thiết theo hướng bền vững và số hóa) đã được đặt làm nền tảng, nhằm giúp Ukraine vừa phục hồi, vừa thu hẹp khoảng cách phát triển với EU.
Ngành năng lượng là một trong những lĩnh vực trọng tâm, với nhu cầu đầu tư lên đến hơn 90 tỷ USD trong thập kỷ tới. Hệ thống điện của Ukraine đã trở thành mục tiêu tấn công liên tục trong mùa Đông 2025, khiến việc phi tập trung hóa sản xuất và phát triển mạnh năng lượng tái tạo trở thành chiến lược then chốt. Điều này tạo ra cơ hội lớn cho các tập đoàn châu Âu, đặc biệt trong các lĩnh vực lưới điện thông minh và công nghệ xanh.
Cùng với đó, hạ tầng giao thông cần một nguồn vốn khổng lồ khoảng 96,3 tỷ USD để hiện đại hóa mạng lưới đường sắt và phục hồi các cảng chiến lược tại khu vực Danube - Biển Đen, từ đó kết nối chặt chẽ hơn Ukraine với các hành lang logistics của châu Âu.
Ngoài các lĩnh vực cơ sở hạ tầng truyền thống, cuộc xung đột cũng thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghệ cao, đặc biệt là công nghệ quốc phòng và dịch vụ số. Sáng kiến "Ukraine Economy of the Future" đã xác định 9 lĩnh vực ưu tiên, từ linh kiện điện tử đến khoáng sản chiến lược, tạo nền tảng cho các quan hệ đối tác công nghệ mới giữa doanh nghiệp Ukraine và các công ty deep-tech châu Âu.
Tuy nhiên, việc thu hút đầu tư tư nhân vẫn là một yếu tố quan trọng và phụ thuộc vào các cơ chế bảo đảm tài chính. Báo cáo nhận định khu vực tư nhân có thể đóng góp lên tới 40% tổng nhu cầu tái thiết nếu các công cụ giảm thiểu rủi ro được triển khai hiệu quả. Các định chế như Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB) và Ngân hàng Tái thiết và Phát triển châu Âu (EBRD) sẽ đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp bảo lãnh và bảo hiểm rủi ro chính trị, qua đó trấn an các nhà đầu tư, trong bối cảnh Ukraine đang thực hiện các cải cách sâu rộng về pháp quyền và minh bạch.
Trong ngắn hạn, Kiev đặt mục tiêu huy động hơn 15 tỷ USD để duy trì các dịch vụ thiết yếu và chuẩn bị cho các dự án đầu tư lớn. Thành công trong giai đoạn này sẽ quyết định mức độ tin cậy của các đối tác quốc tế, đồng thời có thể giúp Ukraine tiến nhanh hơn tới việc hội nhập vào thị trường chung của EU.
Với quy mô chưa từng có, quá trình tái thiết Ukraine không chỉ là câu chuyện phục hồi sau xung đột, mà còn là cơ hội để tái cấu trúc nền công nghiệp và chiến lược kinh tế của toàn bộ châu Âu trong thập kỷ tới.