Thuyền viên tập sự tham gia diễn tập tại Học viện Hàng hải Mariana ở Manila, Philippines. Ảnh: Getty Images
Theo hãng tin Bloomberg, dẫn các nguồn thạo tin, Bộ Lao động Di cư Philippines đã ban hành các khuyến nghị liên quan trong những ngày gần đây. Động thái này được đưa ra sau khi các khu vực xung quanh vịnh Ba Tư, eo biển Hormuz và vịnh Oman bị các liên đoàn lao động quốc tế lớn xếp vào diện vùng chiến sự, qua đó trao thêm quyền lợi cho các thuyền viên làm việc tại đây.
Theo các nguồn tin, Bộ Lao động Di cư Philippines đã chỉ đạo các công ty tuyển dụng không bố trí thuyền viên người Philippines đến các khu vực chiến sự, trong đó có các vùng biển tại Trung Đông, để thay thế các thủy thủ đang làm việc trên tàu.
Việc xếp loại khu vực chiến sự đồng nghĩa thuyền viên làm việc tại đây được hưởng thêm một số quyền lợi, gồm mức lương cao hơn, quyền từ chối đi qua các vùng biển nguy hiểm, cũng như chế độ bồi thường lớn hơn trong trường hợp tử vong hoặc bị thương.
Các nguồn tin cho biết, với phía Philippines, quy định mới đồng nghĩa nhiều thuyền viên nước này đang hoạt động tại khu vực có thể phải được thay thế bằng lao động không mang quốc tịch Philippines. Những công ty môi giới không tuân thủ có nguy cơ bị thu hồi giấy phép tuyển dụng trong tương lai. Một số doanh nghiệp cung ứng nhân lực hàng hải đã thông báo với chủ tàu rằng họ sẽ không tiếp tục bố trí thuyền viên Philippines cho các ca thay ca tại khu vực nói trên.
Philippines hiện là nguồn cung thuyền viên lớn nhất thế giới. Với gần 590.000 lao động hàng hải trên toàn cầu, quốc gia Đông Nam Á này đóng vai trò quan trọng trong hoạt động vận tải biển quốc tế. Theo ước tính của Bộ Lao động Di cư Philippines, nước này có khoảng 6.400 thủy thủ làm việc tại Trung Đông trong những ngày đầu xung đột, trong tổng số hơn 20.000 người mà Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) thống kê tại khu vực. Một số người trong số đó có thể đã được hồi hương.
Các biện pháp mới của Manila sẽ khiến việc luân chuyển thuyền viên tại khu vực trở nên khó khăn hơn. Nhiều thủy thủ đã đề nghị chấm dứt hợp đồng trước thời hạn, trong khi số khác yêu cầu không gia hạn hợp đồng khi hết hạn. Một số ít lao động có hợp đồng kết thúc đã rời tàu.
Trong khi đó, các tàu vẫn neo đậu tại khu vực vẫn cần duy trì số lượng thủy thủ tối thiểu để đảm bảo vận hành và sẵn sàng rời đi khi điều kiện cho phép. Tuy nhiên, xung đột kéo dài gần hai tháng cùng tình trạng phong tỏa kép tại eo biển Hormuz khiến ngày càng nhiều hợp đồng lao động sắp hết hạn. Diễn biến đàm phán hòa bình gián đoạn và chưa rõ thời điểm hạ nhiệt căng thẳng càng làm gia tăng áp lực đối với các chủ tàu.
Giới quan sát cảnh báo nếu việc thay ca không được xử lý kịp thời, nguy cơ phát sinh khủng hoảng nhân đạo đối với thuyền viên mắc kẹt trên biển là hiện hữu.
Tuần trước, IMO cho biết đang xây dựng kế hoạch sơ tán đối với các tàu bị mắc kẹt tại vịnh Ba Tư, song nhấn mạnh kế hoạch chỉ có thể triển khai khi xuất hiện tín hiệu giảm leo thang rõ ràng.
Tổng Thư ký IMO Arsenio Dominguez nhấn mạnh: “Đây là vấn đề của các thủy thủ, của con người. Cần có một hành lang nhân đạo để sơ tán thuyền viên khỏi khu vực”.