Cậu bé Liam Conejo Ramos được dẫn lên xe bên ngoài nhà ở Columbia Heights, bang Minnesota. Ảnh: Columbia Heights Public School
Theo CNN, một thẩm phán liên bang Mỹ vừa ra lệnh trả tự do cho bé trai 5 tuổi Liam Conejo Ramos và cha của em, ông Adrian, sau hơn một tuần bị giam giữ tại Trung tâm Lưu trú Gia đình South Texas ở thị trấn Dilley, bang Texas. Quyết định được đưa ra trong bối cảnh vụ việc gây phẫn nộ dư luận khi hình ảnh cậu bé với chiếc ba lô Spider-Man bị nhân viên di trú áp giải lan truyền rộng rãi trên truyền thông.
Phán quyết nêu rằng hai cha con Liam phải được thả sớm nhất có thể, chậm nhất là vào thứ Ba (3/2), trong khi hồ sơ nhập cư của họ tiếp tục được xem xét theo trình tự pháp lý. Phán quyết do thẩm phán Fred Biery của Tòa án Quận Liên bang Mỹ ban hành.
Luật sư của gia đình cho biết họ đang phối hợp chặt chẽ với người thân để bảo đảm hai cha con được đoàn tụ an toàn. “Chúng tôi nhẹ nhõm khi gia đình giờ đây có thể tập trung vào việc ở bên nhau và tìm lại sự bình yên sau biến cố mang tính sang chấn này”, tuyên bố của nhóm luật sư nêu rõ.
Làn sóng phẫn nộ từ cộng đồng
Trong bản ý kiến dài và đầy tính chỉ trích, thẩm phán Fred Biery không giấu sự phẫn nộ trước cách chính quyền liên bang xử lý vụ việc. Ông cho rằng việc giam giữ Liam xuất phát từ một chính sách trục xuất được xây dựng kém cỏi và thực thi thiếu năng lực, dường như sẵn sàng gây tổn thương cho trẻ em để đạt chỉ tiêu hàng ngày.
Đáng chú ý, trong một động thái hiếm thấy đối với văn phong tư pháp, thẩm phán Biery đã đính kèm chính bức ảnh Liam đội mũ thỏ hoạt hình, cầm ba lô Spider-Man, ngay dưới chữ ký của mình, cùng với các trích dẫn Kinh Thánh.
Vụ việc của Liam được xem là biểu tượng cho những lo ngại ngày càng gia tăng về tác động của chiến dịch truy quét nhập cư quy mô lớn dưới thời chính quyền Tổng thống Donald Trump. Chỉ trong vòng hai tuần, Liam là đứa trẻ thứ tư trong cùng một khu học đường tại Minneapolis bị lực lượng di trú đưa đi, theo thông tin từ Trường Công lập Columbia Heights. Trước đó không lâu, một em bé khác cũng đã bị đưa đến Texas cùng cha và chỉ được trả về cho mẹ sau sự can thiệp của chính quyền địa phương.
Thống đốc bang Minnesota Tim Walz thẳng thắn chỉ trích: “Không nên cần đến lệnh của tòa án để đưa một đứa trẻ mới biết đi ra khỏi nhà giam”.
Tranh cãi quanh cách bắt giữ
Cách Liam rơi vào tay Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) vẫn là tâm điểm tranh cãi. Gia đình và nhà trường cáo buộc ICE đã sử dụng đứa trẻ như “mồi nhử” để bắt cha mẹ em. Nhân chứng cho biết các đặc vụ đã dẫn Liam gõ cửa nhà nhằm xem còn ai bên trong hay không.
Ngược lại, Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) phủ nhận cáo buộc này, khẳng định mẹ của Liam đã từ chối nhận con dù được yêu cầu nhiều lần, và rằng các đặc vụ chỉ làm theo mong muốn của người cha là để con ở cùng mình. Một quan chức ICE nhấn mạnh cơ quan này “chưa bao giờ sử dụng trẻ em làm mồi nhử”, đồng thời cho biết họ đã chăm sóc Liam, thậm chí đưa em đi ăn McDonald’s.
Hành trình xin tị nạn còn dang dở
Gia đình Liam đến từ Ecuador. Theo luật sư đại diện, họ đã nhập cảnh Mỹ hợp pháp vào tháng 12/2024 và nộp đơn xin tị nạn do bất ổn kinh tế và việc làm tại quê nhà. Dù DHS gọi cha của Liam là người nhập cư trái phép, các nguồn tin cho biết ông không có tiền án tại Mỹ hay Ecuador.
Thẩm phán Biery thừa nhận hai cha con có thể vẫn đối mặt nguy cơ bị trục xuất trong tương lai, nhưng nhấn mạnh rằng nếu kết cục đó, nếu xảy ra, cần đến từ một chính sách trật tự và nhân đạo hơn so với những gì đang được áp dụng.
Với nhiều người Mỹ, phán quyết này không chỉ là câu chuyện của riêng một gia đình, mà còn là lời cảnh báo về ranh giới giữa thực thi pháp luật và nhân tính trong chính sách nhập cư hiện nay.