Hình ảnh Olympic mùa Đông tại nhà thờ Duomo ở Milan, Italy. Ảnh: Shutterstock
Vấn đề bắt đầu từ ngày 27/1, khi ICE cho biết Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ (HSI) sẽ phối hợp với Cơ quan An ninh Ngoại giao Mỹ và hợp tác với phía Italy trong việc đánh giá, giảm thiểu các rủi ro liên quan đến tội phạm xuyên quốc gia trong thời gian diễn ra Thế vận hội. Thông tin này nhanh chóng làm dấy lên lo ngại rằng các đặc vụ ICE có thể tham gia trực tiếp vào công tác an ninh tại Italy.
Các đảng đối lập trung tả tại Italy cảnh báo khả năng ICE hiện diện với vai trò an ninh, trong bối cảnh cơ quan này đang chịu chỉ trích gay gắt tại Mỹ vì các hoạt động cưỡng chế nhập cư. Tranh cãi càng leo thang khi Thị trưởng Milan, ông Giuseppe Sala, tuyên bố phản đối sự hiện diện của ICE tại thành phố, cho rằng lực lượng này không được chào đón.
ICE hiện là một trong những trụ cột của chiến dịch trục xuất quy mô lớn do Tổng thống Donald Trump thúc đẩy. Cơ quan này gần đây đối mặt với làn sóng phản đối tại Mỹ sau các vụ nổ súng gây chết người trong các chiến dịch thực thi pháp luật, làm gia tăng áp lực chính trị và sự chú ý của công luận quốc tế.
Trước phản ứng dữ dội, giới chức Italy ban đầu phủ nhận hoàn toàn sự hiện diện của ICE, trước khi làm rõ rằng nếu có mặt, các nhân viên này chỉ tham gia bảo vệ phái đoàn Mỹ. Phái đoàn dự kiến bao gồm Phó Tổng thống Mỹ JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio, những người sẽ tham dự lễ khai mạc Olympic tại Milan vào ngày 6/2/2026.
Các cuộc biểu tình đã nổ ra tại vùng Lombardy, nơi một số người biểu tình giơ cao biểu ngữ “ICE OUT”. Cựu Thủ tướng Giuseppe Conte cũng lên tiếng phản đối việc ICE tham gia đảm bảo an ninh tại nước này, cho rằng Italy cần đặt ra ranh giới rõ ràng.
Tuy nhiên, trong tuyên bố gửi AFP, ICE nhấn mạnh HSI không có bất kỳ vai trò nào liên quan đến thực thi luật nhập cư ở nước ngoài. Cơ quan này khẳng định mọi hoạt động an ninh tại Olympic vẫn nằm hoàn toàn dưới thẩm quyền của nhà nước Italy.
Ngoại trưởng Italy Antonio Tajani đã bác bỏ các cáo buộc, khẳng định ICE không chịu trách nhiệm đảm bảo an ninh cho Tổng thống Donald Trump, Phó Tổng thống JD Vance hay Ngoại trưởng Marco Rubio. Theo ông, nhiệm vụ này thuộc về Cơ quan Mật vụ Mỹ (USSS), trong khi an ninh lãnh thổ Italy do các lực lượng trong nước phụ trách.
Bộ Nội vụ Italy cũng tái khẳng định toàn bộ các hoạt động an ninh sẽ do phía Italy chỉ đạo và kiểm soát. Sau cuộc gặp giữa Bộ trưởng Nội vụ Matteo Piantedosi và Đại sứ Mỹ tại Italy, bộ này làm rõ rằng bất kỳ nhân sự ICE nào có mặt cũng chỉ là các điều tra viên HSI, không có quyền hạn tác nghiệp.
Theo Bộ Nội vụ Italy, các điều tra viên HSI không phải là lực lượng thực thi như trong các hoạt động kiểm soát nhập cư tại Mỹ. Họ không có nhiệm vụ cụ thể trên lãnh thổ Italy và chủ yếu hỗ trợ phân tích dữ liệu, tư vấn cho các bên liên quan.
Ủy ban Olympic Quốc tế cho biết an ninh tại Thế vận hội là trách nhiệm của quốc gia đăng cai, phối hợp chặt chẽ với các đoàn tham dự. Giới chức Italy cũng coi tranh cãi lần này là bị thổi phồng, nhấn mạnh không có sự can thiệp an ninh từ phía Mỹ.
Việc hợp tác an ninh ở mức độ hỗ trợ giữa các cơ quan quốc tế được xem là thông lệ tại các sự kiện lớn. Đại sứ quán Mỹ tại Italy cho biết Cơ quan An ninh Ngoại giao Mỹ từng được hỗ trợ bởi nhiều cơ quan liên bang, trong đó có HSI, tại các kỳ Olympic trước đây.
Tại Olympic mùa hè Paris 2024, Pháp đã triển khai khoảng 35.000 cảnh sát và hiến binh, đồng thời tiếp nhận hơn 1.750 sĩ quan từ 44 quốc gia trong vai trò tư vấn, liên lạc và hỗ trợ chuyên môn. Phái đoàn Mỹ khi đó cũng có sự tham gia của nhiều lực lượng thực thi pháp luật, bao gồm cả cảnh sát New York.
Trong bối cảnh đó, giới chức Italy cho rằng sự hiện diện giới hạn của HSI tại Milano-Cortina 2026, nếu có, chỉ mang tính kỹ thuật và hợp tác, không đồng nghĩa với việc ICE tham gia đảm bảo an ninh tại Olympic.