Hiện trường một vụ tấn công tại Damascus, Syria. Ảnh: THX/TTXVN
Theo hãng thông tấn quốc gia Israel ngày 23/8, Bộ Quốc phòng nước này đang theo dõi sát sao những đe dọa công khai qua lại với Thổ Nhĩ Kỳ, cảnh báo rằng căng thẳng có thể làm suy yếu khả năng hành động tự do của Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tại Syria.
Trong bối cảnh đó, giới chức quốc phòng Israel lo ngại rằng cuộc đấu khẩu và đe dọa leo thang có thể hạn chế quyền tự do hành động của Không quân Israel tại Syria. Trước đây, hai bên đã có các động thái tác chiến âm thầm nhằm thiết lập các ranh giới rõ ràng, nhưng trong những ngày gần đây đã diễn biến thành cuộc đối đầu công khai giữa Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan và giới lãnh đạo chính trị, quốc phòng Israel.
Israel hiện đứng trước bài toán khó về cách ứng phó nếu Thổ Nhĩ Kỳ tìm cách tái triển khai các hệ thống công nghệ tiên tiến và vũ khí tại Syria. Cuộc không kích của IDF nhằm vào sân bay quân sự Abu al-Duhur, chỉ cách biên giới Thổ Nhĩ Kỳ khoảng 70 km, được thực hiện nhằm phát đi thông điệp tới cả Ankara và Damascus rằng Israel sẽ không cho phép triển khai thiết bị bay không người lái (UAV) tiên tiến, các hệ thống phòng không hoặc tên lửa chính xác tại căn cứ này.
Theo kế hoạch của Thổ Nhĩ Kỳ, các hệ thống trên được cho là sẽ hoạt động dưới vỏ bọc hỗ trợ tái thiết quân đội Syria, một động thái mà Israel xem là mối đe dọa trực tiếp đối với ưu thế trên không của nước này.
Quyết định tiến hành cuộc không kích được đưa ra sau khi các nỗ lực ngoại giao, bao gồm những thông điệp trực tiếp và các cuộc đàm phán thông qua phía Mỹ, không thể ngăn chặn diễn biến trên.
Sau đó, IDF đề xuất tiến hành một cuộc tấn công có giới hạn nhằm vào các đường băng thay vì đánh trực tiếp vào những lô hàng vũ khí, với mục tiêu phát đi cảnh báo nhưng không kích hoạt leo thang ngay lập tức.
Trong bối cảnh trên, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz hôm 22/8 đã chỉ trích Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ và cảnh báo ông không nên thử thách quyết tâm của Israel. “Ông Erdogan đang kéo Thổ Nhĩ Kỳ vào những cuộc phiêu lưu nguy hiểm tại Syria. Israel sẽ không cho phép bất kỳ bên nào đe dọa an ninh của mình”, ông Katz nói.
Trong khi đó, ông Tom Barrack, Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ và đặc phái viên của Tổng thống Donald Trump về Syria, cho biết Israel đã cung cấp thông tin về một kế hoạch được cho là của Thổ Nhĩ Kỳ nhằm triển khai lực lượng tại Syria, nhưng khẳng định thông tin tình báo này không chính xác. Ông cáo buộc Israel đang cố “lôi kéo” Thổ Nhĩ Kỳ vào một cuộc đối đầu và ám chỉ động thái này có liên quan đến các cuộc bầu cử sắp tới.
Đáp lại những phát biểu của ông Barrack, ông Katz đưa ra một tuyên bố bất thường, làm rõ: “IDF đã nhiều lần đề xuất tấn công sân bay Abu al-Duhur ở Syria, dựa trên những thông tin tình báo rõ ràng nhận được về ý định của Thổ Nhĩ Kỳ tiến hành các hoạt động tại đây, gây nguy hiểm cho an ninh của Israel. Đồng thời, thông tin tình báo này đã được chuyển tới các cơ quan hữu quan của Mỹ. Sau khi đề nghị không nhận được phản hồi, Thủ tướng Benjamin Netanyahu và tôi đã phê chuẩn để IDF tiến hành cuộc tấn công, và chiến dịch đã được thực hiện thành công”.