Trong bối cảnh bất ổn toàn cầu, Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN (AEM) lần thứ 58 và các hội nghị liên quan, diễn ra từ ngày 19-22/9 tại Manila (Philippines), đã tập trung thúc đẩy hội nhập kinh tế khu vực, tận dụng cơ hội trong các lĩnh vực tăng trưởng mới và tăng cường quan hệ kinh tế của ASEAN với các đối tác bên ngoài.
Có 5 kết quả chính đã đạt được tại AEM lần thứ 58 nhằm tăng cường thương mại, dịch vụ, chuyển đổi số và tính bền vững trong toàn khối ASEAN.
Một là đẩy sớm thời điểm có hiệu lực của Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN (ATIGA) đã được nâng cấp, từ giữa năm 2027 sang trong năm 2026 để thể hiện quyết tâm của ASEAN trong việc duy trì mở cửa thị trường và cùng nhau ứng phó với các cú sốc từ bên ngoài cũng như tình trạng gián đoạn chuỗi cung ứng.
Hai là đặt nền móng cho việc rà soát Hiệp định Thương mại Dịch vụ ASEAN (ATISA) nhằm đảm bảo Hiệp định tiếp tục phù hợp và đáp ứng được nhu cầu kinh doanh đang thay đổi. Ba là thúc đẩy quá trình gia nhập các hiệp định kinh tế ASEAN của Timor Leste. Bốn là hướng tới triển khai Hiệp định Khung về Kinh tế Số ASEAN (DEFA) vừa được hoàn tất đàm phán và dự kiến được ký kết tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 vào tháng 11/2026. Năm là thúc đẩy chương trình nghị sự về tính bền vững của ASEAN, công tác chuẩn bị cho Hiệp định Khung về Kinh tế Xanh ASEAN (GEFA) tiềm năng, nhằm hỗ trợ phát triển thị trường carbon ASEAN có khả năng tương thích và kết nối.
AEM cũng đã tổ chức 16 cuộc tham vấn và trao đổi riêng biệt với các đối tác đối thoại và đối tác bên ngoài, qua đó mở rộng quan hệ đối tác kinh tế đối ngoại của ASEAN, bao gồm: Thúc đẩy các cuộc đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) của ASEAN với Hàn Quốc, Ấn Độ và Canada; Tăng cường quan hệ đầu tư với Hong Kong (Trung Quốc) thông qua việc ký kết Nghị định thư thứ nhất sửa đổi Hiệp định Đầu tư ASEAN-Hong Kong (Trung Quốc); Mở rộng thành viên RCEP thông qua việc thành lập Nhóm công tác đặc biệt về gia nhập RCEP dành cho 4 nền kinh tế (Bangladesh, Chile, Hong Kong-Trung Quốc và Sri Lanka); Mở rộng hợp tác với Liên minh châu Âu (EU) trong lĩnh vực kinh tế số và với Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) nhằm đặt nền móng cho một hiệp định FTA tiềm năng giữa ASEAN và GCC.
Các sáng kiến này sẽ giúp các doanh nghiệp- đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ- giao thương, đầu tư và cung cấp dịch vụ trên toàn khu vực ASEAN một cách thuận lợi và ít tốn kém hơn, đồng thời mở ra cơ hội tiếp cận các thị trường mới trong nền kinh tế số và kinh tế xanh. Người tiêu dùng cũng sẽ được hưởng lợi nhờ sự đa dạng hơn về hàng hóa và dịch vụ, các giao dịch kỹ thuật số liền mạch và đáng tin cậy hơn, cũng như chuỗi cung ứng khu vực có khả năng chống chịu tốt hơn.
Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Thương mại và Công nghiệp Singapore Gan Kim Yong cho biết: “Trong bối cảnh cục diện kinh tế toàn cầu liên tục thay đổi, ASEAN cần tăng cường hội nhập kinh tế và tạo vị thế vững chắc cho sự phát triển trong tương lai. Tại AEM lần thứ 58, chúng tôi đã thúc đẩy các thỏa thuận kinh tế cốt lõi, cụ thể là việc sớm đưa ATIGA phiên bản nâng cấp vào thực thi, đồng thời đặt nền móng cho sự hợp tác chặt chẽ hơn nhằm hiện thực hóa các tham vọng về nền kinh tế số và kinh tế xanh. Với tư cách là Chủ tịch ASEAN năm 2027, Singapore mong muốn tiếp nối đà phát triển này để xây dựng một ASEAN kết nối và thịnh vượng hơn”.
ASEAN tiếp tục là đối tác kinh tế quan trọng của Singapore. Năm 2025, ASEAN là đối tác thương mại hàng hóa lớn nhất của Singapore, với kim ngạch thương mại hai chiều đạt 4.370 tỷ USD (so với mức 3.844 tỷ USD vào năm 2024). Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) của Singapore vào ASEAN đạt tổng cộng 33,7 tỷ USD trong năm 2025, tăng từ mức 23,8 tỷ USD của năm 2024, qua đó khẳng định mối quan hệ kinh tế mạnh mẽ và ngày càng phát triển giữa Singapore và khu vực.
