Theo truyền thông Qatar ngày 18/9, các quan chức Mỹ đã gặp đại diện lực lượng Houthi tại Đại sứ quán Mỹ ở thủ đô Muscat của Oman vào cuối tuần qua, sau khi phong trào này chiếm hàng nghìn km2 lãnh thổ chỉ trong vài ngày.
Với các đảo có vị trí chiến lược và những khu vực rộng lớn dọc bờ biển Yemen trên Biển Đỏ hiện nằm dưới sự kiểm soát của Houthi. Lực lượng này đã siết chặt kiểm soát eo biển Bab al-Mandeb – eo biển quan trọng đối với hoạt động vận tải biển và nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Trong cuộc đàm phán, Houthi cam kết với các quan chức Mỹ rằng lực lượng này không có ý định tấn công tàu thuyền Mỹ trên Biển Đỏ, đồng thời cho biết các biện pháp hạn chế chỉ áp dụng đối với những tàu có liên quan đến Saudi Arabia.
Tuy nhiên, điều đó vẫn có thể khiến hai trong số những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới đối mặt với nguy cơ gián đoạn nghiêm trọng, trong bối cảnh hoạt động qua eo biển Hormuz đã bị hạn chế trong 6 tháng qua. Bất kỳ sự gián đoạn nào nữa cũng có thể đẩy giá dầu và giá hàng tiêu dùng trên toàn cầu tăng cao hơn, tạo thêm một vấn đề chính trị đối với Tổng thống Mỹ Donald Trump trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.
Do Houthi từng tấn công các tàu thương mại, có quan hệ với Iran và phản đối Mỹ về mặt tư tưởng sâu sắc, một số chuyên gia đặt câu hỏi về mức độ đáng tin cậy trong những cam kết của lực lượng này. Tuy nhiên, một số nhà phân tích cho rằng Mỹ có thể không còn lựa chọn nào khác ngoài việc tạm thời tin vào những tuyên bố trên. Nguồn lực quân sự của Mỹ đã suy giảm và cử tri ngày càng phản đối cuộc chiến với Iran. Hai điều này đã hạn chế cả khả năng lẫn mong muốn của Washington trong việc mở thêm một mặt trận tại Yemen.
Sức ép can thiệp
Trong bối cảnh Houthi giành quyền kiểm soát lãnh thổ ở miền Tây Nam Yemen, Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman đã hai lần điện đàm với Tổng thống Donald Trump trong tuần trước, đề nghị ông tiến hành các cuộc không kích nhằm vào lực lượng này, nhưng Tổng thống Mỹ đã từ chối.
Sau đó, Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, đã tới Riyadh để hội đàm khẩn cấp nhằm phối hợp với Thái tử Mohammed bin Salman. Chuyến thăm cho thấy Mỹ đang tìm cách tăng cường hỗ trợ Saudi Arabia nhưng tránh can dự quân sự trực tiếp.
Ông Trump cũng tìm cách trấn an Saudi Arabia, gọi Thái tử Mohammed bin Salman là người bạn tốt và cam kết rằng mọi việc sẽ diễn ra rất tốt đẹp. Tuy nhiên, ông không đưa ra cam kết quân sự cụ thể nào và Nhà Trắng cũng không công bố bảo đảm rõ ràng rằng Mỹ sẽ bảo vệ cơ sở hạ tầng năng lượng hoặc các tuyến vận tải biển của Saudi Arabia.
Các tư lệnh quân đội của Israel, Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất, Bahrain, Kuwait, Qatar, Jordan và Ai Cập đã tham dự cuộc họp kín do Mỹ triệu tập.
Trong khi Mỹ tránh can thiệp, Israel đã đề nghị can thiệp tại Yemen để hỗ trợ Saudi Arabia. Tuy nhiên, ông Simon Mabon, Giáo sư quan hệ quốc tế tại Đại học Lancaster, cho rằng hành động can thiệp của Israel nhiều khả năng cũng sẽ ở mức hạn chế do sắp đến bầu cử.
Các chuyên gia cũng nhận định Saudi Arabia có thể không muốn bị nhìn nhận là phụ thuộc vào sự hỗ trợ quân sự của Israel, đặc biệt trong bối cảnh cuộc chiến ở Gaza đang diễn ra, bởi điều này có thể làm tổn hại vị thế và tính chính danh của Saudi Arabia trong thế giới Arab và Hồi giáo.
Việc Mỹ không muốn hành động có thể làm gia tăng lo ngại của Saudi Arabia về mối quan hệ an ninh lâu nay với Mỹ.
Saudi Arabia bắt đầu đa dạng hóa các mối quan hệ sau khi các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của nước này trong năm 2018 và 2019 cho thấy những giới hạn trong các cam kết an ninh của Mỹ. Tháng 9/2025, Saudi Arabia đã ký thỏa thuận phòng thủ chung với Pakistan, trong đó quy định một cuộc tấn công nhằm vào một trong hai nước sẽ bị coi là cuộc tấn công nhằm vào cả hai. Saudi Arabia đã mở rộng cơ chế an ninh đang hình thành này vào tháng trước khi ký Thỏa thuận Phòng thủ chung Mecca với Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ, theo đó một cuộc tấn công vũ trang nhằm vào bất kỳ nước nào trong ba nước sẽ được coi là cuộc tấn công nhằm vào cả ba.
Theo chuyên gia, cuộc khủng hoảng mới nhất khó có thể dẫn đến việc Saudi Arabia hoàn toàn đoạn tuyệt với Mỹ, nhưng có thể thúc đẩy Saudi Arabia đẩy mạnh nỗ lực tăng cường quan hệ với các nước khác.
Vì sao Mỹ muốn đứng ngoài?
Mỹ hiện đã sa lầy trong một cuộc chiến tốn kém và tiêu tốn nhiều nguồn lực với Iran, bên hậu thuẫn chính của Houthi trong khu vực. Tổng thống Trump tham gia cuộc xung đột này với kỳ vọng chiến sự sẽ kết thúc trong vài ngày. Hơn 6 tháng sau, cuộc chiến vẫn chưa được giải quyết, giá dầu tăng cao hơn và chính quyền vẫn chưa đưa ra lộ trình rõ ràng để chấm dứt cuộc chiến.
Mở thêm mặt trận tại Yemen có nguy cơ lặp lại tình trạng này vào thời điểm đặc biệt khó khăn đối với đảng Cộng hòa của Tổng thống Trump. Chiến dịch mới tại Yemen có thể làm phức tạp các cuộc đua sít sao vào Hạ viện và Thượng viện, đặc biệt sau khi ông Trump xây dựng chiến dịch tranh cử Tổng thống dựa trên cam kết chấm dứt can dự vào các cuộc chiến tranh không hồi kết.
Một cuộc thăm dò của Reuters/Ipsos công bố tháng trước cho thấy chỉ 31% người Mỹ ủng hộ hành động quân sự của Mỹ chống Iran, giảm so với mức 37% hồi tháng 3, trong khi 83% cho rằng cuộc xung đột sẽ tiếp diễn trong thời gian dài.
Khả năng Mỹ có đủ nguồn lực quân sự để duy trì chiến dịch nữa cũng là vấn đề đáng nghi ngờ. Các thông tin xuất hiện hồi tháng 7 cho biết nguồn cung một số loại vũ khí quan trọng, đặc biệt là tên lửa tầm xa và tên lửa đánh chặn Patriot, đang ở mức thấp. Những lo ngại này xuất hiện cùng thời điểm Mỹ dừng các cuộc tấn công nhằm vào Iran.
Một báo cáo của cơ quan giám sát Bộ Chiến tranh Mỹ được công bố trong tuần này cho biết, 4 tháng đầu của cuộc chiến đã tiêu tốn 33 tỷ USD, trong đó có 22 tỷ USD cho số vũ khí đã sử dụng. Hàng chục máy bay đã bị phá hủy hoặc hư hại, hàng trăm tòa nhà và công trình bị đánh trúng, trong khi các cuộc tấn công của Iran gây thiệt hại ước tính 184 triệu USD đối với các cơ sở ngoại giao của Mỹ.
Chính quyền Tổng thống Trump phủ nhận Mỹ đang cạn vũ khí, khẳng định nước này vẫn còn một lượng vũ khí khổng lồ.
