Hội tụ sắc màu văn hóa giữa lòng Thủ đô
Trong không khí náo nhiệt, rộn ràng của ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội, những sắc màu văn hóa cùng hội tụ, tạo nên bức tranh đậm đà bản sắc dân tộc. Với những nghệ nhân trực tiếp tham gia thực hành, trình diễn di sản, đây vừa là dịp giới thiệu nét đẹp văn hóa của cộng đồng mình, vừa là cơ hội giao lưu, kết nối với các vùng miền khác.
Nghệ nhân Lý Thị Chiên, hiện hoạt động tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, bày tỏ niềm vui và tự hào khi được mang sắc màu văn hóa của dân tộc mình về hội tụ giữa lòng Thủ đô. Theo chị, mỗi cộng đồng đều có bản sắc riêng, cùng góp phần làm nên sự phong phú, đa dạng và hài hòa trong kho tàng văn hóa Việt Nam. Được tham gia ngày hội, chị có thêm cơ hội giới thiệu những giá trị văn hóa đặc trưng của dân tộc mình đến đông đảo công chúng.
“Không khí sôi động, vui tươi của ngày hội cũng tạo nên sự gắn kết giữa những người tham gia. Dù thời tiết có phần ảnh hưởng đến các hoạt động ngoài trời, sự hiện diện của nhiều sắc màu văn hóa cùng tinh thần hào hứng của nghệ nhân và người dân đã khiến không gian ngày hội thêm ấm áp”, nghệ nhân Lý Thị Chiên chia sẻ.
Cùng chung niềm vui ấy, ca nương Lê Thị Thân, thành viên Câu lạc bộ Ca trù Yên Nghĩa, phấn khởi khi được biểu diễn trong Ngày Văn hóa Việt Nam. Với chị, những chương trình như vậy góp phần lan tỏa nghệ thuật truyền thống, giúp công chúng hiểu hơn về giá trị độc đáo của ca trù, đồng thời tạo thêm cơ hội để những người thực hành di sản giới thiệu nghệ thuật của cha ông.
Hiện nay, Câu lạc bộ Ca trù Yên Nghĩa duy trì sinh hoạt, tập luyện hằng tuần tại nhà văn hóa dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân. Bên cạnh ca trù, các thành viên còn được tiếp cận và thực hành nhiều làn điệu truyền thống như hát nói, xẩm, huê tình... Việc duy trì sinh hoạt thường xuyên không chỉ giúp các thành viên nâng cao kỹ năng mà còn góp phần nuôi dưỡng tình yêu với nghệ thuật dân tộc, nhất là trong thế hệ trẻ.
Ca nương Lê Thị Thân bày tỏ niềm vui khi các loại hình nghệ thuật truyền thống ngày càng nhận được sự quan tâm, tạo điều kiện để bảo tồn và truyền dạy. Với những người gắn bó với di sản, gìn giữ không đơn thuần là lưu lại những giá trị cha ông để lại, mà còn là trách nhiệm đưa nghệ thuật truyền thống đến gần hơn với đời sống hôm nay.
Không chỉ những người trực tiếp thực hành di sản, đông đảo người dân Thủ đô cũng tìm thấy niềm tự hào và sự xúc động khi được trở về với những dấu ấn văn hóa, lịch sử dân tộc.
Cô Lâm Thị Thảo (67 tuổi, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội) bày tỏ xúc động khi được tận mắt chứng kiến những hình ảnh văn hóa từ thời cha ông được tái hiện. Với cô, mỗi hình ảnh, mỗi câu chuyện lịch sử không chỉ gợi nhắc về quá khứ mà còn khơi dậy niềm tự hào về đất nước, con người Việt Nam.
Cô mong muốn những giá trị ấy tiếp tục được gìn giữ, lưu truyền để các thế hệ con cháu hiểu hơn về cội nguồn và truyền thống dân tộc. Trong đó, hình ảnh vua Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư về Thăng Long để lại nhiều ấn tượng. Đây không chỉ là dấu mốc lịch sử gắn với sự hình thành, phát triển của Thủ đô mà còn gợi nhắc về chiều sâu văn hiến của vùng đất nghìn năm tuổi.
Để di sản tiếp tục sống trong đời sống đương đại
Từ không gian Hồ Hoàn Kiếm, Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội năm 2026 tiếp tục giới thiệu những giá trị văn hóa đặc sắc, gợi mở câu chuyện về trách nhiệm bảo tồn, phát huy di sản trong bối cảnh phát triển mới.
Ông Vũ Đại Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội chia sẻ, trải qua hơn một nghìn năm lịch sử, các thế hệ người Hà Nội đã bền bỉ gìn giữ, bồi đắp truyền thống yêu nước, nghĩa tình, trọng tri thức, đồng thời rộng mở đón nhận tinh hoa văn hóa từ mọi miền đất nước và bạn bè quốc tế. Chiều sâu văn hiến ấy hiện diện trong hệ thống di sản, di tích, làng nghề, phố cổ, trong những giá trị nghệ thuật, tri thức và nếp sống được trao truyền qua nhiều thế hệ; trên hết, được thể hiện ở con người Hà Nội thanh lịch, văn minh, nhân ái, giàu trí tuệ và khát vọng sáng tạo.
Là Thủ đô của cả nước, thành phố vì hòa bình, thành viên Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO, Hà Nội tự hào về truyền thống nghìn năm văn hiến, đồng thời ý thức sâu sắc trách nhiệm gìn giữ và phát huy những giá trị ấy trong thời đại mới.
Theo ông Vũ Đại Thắng, giữ gìn truyền thống không có nghĩa chỉ lưu giữ những gì thuộc về quá khứ. Điều quan trọng là làm cho các giá trị văn hóa tiếp tục sống trong hiện tại, trở thành nguồn cảm hứng sáng tạo và động lực phát triển cho tương lai. Một Thủ đô nghìn năm văn hiến phải đồng thời là một Thủ đô lao động sáng tạo, hội nhập và phát triển; một thành phố biết bắc cầu từ di sản cũng phải là nơi khơi nguồn những giá trị văn hóa mới.
Tinh thần ấy cũng đặt ra yêu cầu phát triển một Hà Nội không chỉ có hạ tầng hiện đại, kinh tế phát triển mà còn là nơi mỗi người dân được sống trong môi trường văn hóa lành mạnh, nhân văn, được sáng tạo, cống hiến và thụ hưởng thành quả phát triển. Đầu tư cho văn hóa, cho con người chính là đầu tư cho tương lai; phát triển văn hóa cần gắn chặt với phát triển kinh tế xã hội, lấy chất lượng cuộc sống và hạnh phúc của nhân dân làm thước đo quan trọng.
Định hướng này được thể hiện qua chuỗi hoạt động trong khuôn khổ Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội năm 2026. Từ ngày 21 đến 24/11, khu vực Hồ Hoàn Kiếm cùng nhiều không gian văn hóa trên địa bàn thành phố trở thành địa điểm diễn ra các hoạt động biểu diễn nghệ thuật, diễu hành di sản, triển lãm làng nghề và trải nghiệm văn hóa.
Tại lễ khai mạc sáng 21/11, công chúng có dịp tìm hiểu những câu chuyện về lịch sử, tín ngưỡng, phong tục và các loại hình nghệ thuật góp phần tạo nên diện mạo phong phú của văn hóa Việt Nam. Đáng chú ý, hoạt động diễu hành di sản tạo nên sự kết nối giữa các loại hình văn hóa với chính cộng đồng đang trực tiếp gìn giữ, thực hành di sản.
Không chỉ xuất hiện qua hình ảnh trưng bày hay những lời giới thiệu, các giá trị truyền thống được tái hiện sinh động thông qua diễn xướng, nghi lễ, trang phục và sản phẩm thủ công. Nhờ đó, công chúng có cơ hội tiếp cận di sản bằng những hình thức trực quan, gần gũi và giàu trải nghiệm.
Bức tranh làng nghề Thủ đô được giới thiệu qua nhiều sản phẩm và nghề thủ công đặc sắc như tranh Hàng Trống, gốm Bát Tràng, tò he Xuân La, cỏ tế Lưu Thượng, chuồn chuồn tre Thạch Xá, tăm hương Quảng Phú Cầu, nón Chuông, diều Bá Dương Nội, áo dài Trạch Xá, lụa Vạn Phúc, quạt giấy Chàng Sơn. Cùng với đó là sắc hoa Tây Tựu, hoa đào Nhật Tân, góp phần tái hiện vẻ đẹp của những làng nghề, vùng sản xuất truyền thống gắn bó với đời sống văn hóa Hà Nội.
Sự tham gia của các nghệ nhân, phường rối, giáo phường ca trù, câu lạc bộ nghệ thuật và các làng nghề cho thấy vai trò không thể thiếu của cộng đồng trong bảo tồn, trao truyền và phát huy giá trị văn hóa. Mỗi loại hình nghệ thuật, mỗi sản phẩm thủ công không chỉ mang dấu ấn sáng tạo, mà còn chứa đựng câu chuyện về lịch sử, phong tục và đời sống của vùng đất đã sản sinh, nuôi dưỡng chúng.
Thông qua sự kết hợp giữa diễu hành, âm nhạc, múa và lời bình, các di sản được đặt trong một mạch kể xuyên suốt, gắn với lịch sử, con người và nhịp sống đương đại. Hình ảnh cổ phục, tà áo dài, phố nghề, làng hoa cùng sự hiện diện của các thế hệ nghệ sĩ, vận động viên tạo nên những lát cắt đa dạng về văn hóa Thủ đô.
Từ không gian Hồ Hoàn Kiếm, nơi hội tụ những dấu ấn lịch sử và văn hóa của Thủ đô, Ngày Văn hóa Việt Nam gửi gắm thông điệp về sức mạnh cội nguồn, tinh thần đoàn kết và khát vọng sáng tạo. Khi di sản được đưa trở lại với đời sống, được cộng đồng thực hành và thế hệ trẻ tiếp nhận, những giá trị truyền thống sẽ tiếp tục được nối dài trong dòng chảy phát triển của đất nước.