Người dân biểu tình phản đối ICE trên một tuyến phố của tiểu bang Maryland ngày 11/01/2026. Ảnh minh họa: Ngọc Quang/PV TTXVN tại Mỹ
Các nguồn tin báo chí ngày 13/1 cho biết ít nhất 5 công tố viên thuộc Văn phòng Công tố Liên bang tại Minneapolis đã nộp đơn từ chức, trong đó có cả nhân vật đứng thứ hai của văn phòng này. Ngoài ra, 5 công tố viên cao cấp thuộc Ban Hình sự của Vụ Dân quyền, Bộ Tư pháp Mỹ, cũng tuyên bố rời nhiệm sở.
Làn sóng từ chức diễn ra sau khi lãnh đạo Bộ Tư pháp yêu cầu điều tra vụ một phụ nữ 37 tuổi tử vong khi bị một sĩ quan Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) bắn xuyên qua chiếc xe ô tô của nạn nhân. Nhiều công tố viên bày tỏ bất bình trước quyết định của giới chức liên bang khi loại các cơ quan cấp bang và địa phương khỏi quá trình điều tra ban đầu.
Theo tờ The Washington Post, việc nhiều công tố viên giàu kinh nghiệm rời đi khiến cả Ban Hình sự của Vụ Dân quyền và Văn phòng Công tố Liên bang tại Minnesota gần như bị “rút ruột” về nhân sự. Giới quan sát xem đây là cuộc “bỏ phiếu bất tín nhiệm” đối với Bộ Tư pháp trong thời điểm cơ quan này đang chịu sự giám sát gắt gao. Ban Hình sự của Vụ Dân quyền là đơn vị duy nhất phụ trách truy tố các hành vi vi phạm hình sự liên quan đến luật dân quyền tại Mỹ, đặc biệt trong các vụ bạo lực cảnh sát và tội ác thù ghét.
Bộ Tư pháp Mỹ khẳng định các lãnh đạo Ban Hình sự xin nghỉ hưu sớm từ trước khi xảy ra vụ việc ở Minnesota và phủ nhận mối liên quan trực tiếp giữa các đơn từ chức với vụ nổ súng. Thứ trưởng Tư pháp Todd Blanche tuyên bố hiện “chưa có cơ sở” để mở cuộc điều tra hình sự về dân quyền, trong khi ICE và Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) đang tiến hành các cuộc điều tra riêng rẽ.
Trong bối cảnh đó, căng thẳng tại Minnesota tiếp tục leo thang. Ngày 13/1, Tổng thống Donald Trump đưa ra cảnh báo cứng rắn, cho rằng “ngày phán xét và trừng phạt sắp đến”, cáo buộc các nghị sĩ Dân chủ tại bang này lợi dụng biểu tình sau vụ nổ súng để che đậy những cáo buộc gian lận quy mô lớn trong chương trình bảo hiểm y tế Medicaid. Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump ca ngợi ICE và chỉ trích chính quyền bang Minnesota, đồng thời Bộ An ninh Nội địa (DHS) kêu gọi Thống đốc Tim Walz hợp tác bàn giao người nhập cư bất hợp pháp có tiền án hình sự.
Cùng ngày, DHS thông báo chấm dứt Quy chế bảo vệ tạm thời (TPS) đối với hơn 2.000 người di cư đến từ Somalia, trong khuôn khổ chiến dịch siết chặt thực thi luật nhập cư tại Minnesota - nơi có cộng đồng người Somalia lớn nhất nước Mỹ. Theo Cơ quan Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS), quyết định này ảnh hưởng đến 2.471 công dân Somalia đang sinh sống và làm việc hợp pháp tại Mỹ, cùng khoảng 1.380 hồ sơ đang chờ xét duyệt, với thời hạn kết thúc TPS vào ngày 17/3. Chính quyền Mỹ cho rằng điều kiện tại Somalia đã được cải thiện và việc gia hạn TPS “không còn phù hợp với lợi ích quốc gia”.
Trong khi đó, các cuộc biểu tình và đụng độ giữa người dân với lực lượng liên bang tại Minneapolis vẫn tiếp diễn. Cảnh sát liên bang đã sử dụng hơi cay và chất kích thích trong các cuộc trấn áp, còn chính quyền bang Minnesota cùng thành phố Minneapolis và St. Paul đã đệ đơn kiện chính quyền liên bang, cáo buộc DHS vi phạm Hiến pháp khi triển khai hàng nghìn đặc vụ nhập cư vào bang. Các lãnh đạo địa phương tiếp tục kêu gọi chia sẻ video, bằng chứng liên quan đến vụ nổ súng, trong bối cảnh dư luận Mỹ ngày càng lo ngại về tác động của chiến dịch nhập cư cứng rắn đối với đời sống xã hội và hệ thống tư pháp tại Minnesota.