Biển cảnh báo nguy cơ cháy rừng và cấm sử dụng lửa được đặt tại một lối vào rừng Fontainebleau, cách thủ đô Paris khoảng 60 km về phía Nam.
Nhiệt độ cao kéo dài cùng tình trạng thiếu mưa nghiêm trọng đã gây hạn hán, cháy rừng, ảnh hưởng tới sức khỏe người dân, sản xuất nông nghiệp và nhiều hoạt động kinh tế, đặt ra yêu cầu cấp bách về thích ứng với biến đổi khí hậu.
Theo phóng viên TTXVN tại Paris, báo cáo tổng kết khí hậu mùa hè được Cơ quan Khí tượng Pháp (Météo-France) công bố ngày 3/9 cho thấy nhiệt độ trung bình trong ba tháng 6, 7 và 8 năm nay đạt 24°C, cao hơn đáng kể so với mức 23,1°C của mùa hè năm 2003 - kỷ lục tồn tại suốt hơn hai thập kỷ qua.
Nhà khí hậu học Françoise Vimeux, Giám đốc nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Phát triển Pháp (IRD), cho rằng mức chênh lệch gần 1°C so với kỷ lục trước là rất lớn, bởi thông thường các kỷ lục nhiệt độ trung bình theo mùa chỉ chênh nhau vài phần mười độ C.
Từ ngày 1/6 - 31/8, Pháp trải qua ba đợt nắng nóng, trong đó đợt từ ngày 17 - 30/6 gay gắt nhất từng được ghi nhận, còn đợt từ ngày 28/7 - 19/8 thuộc nhóm kéo dài nhất. Tổng cộng, Pháp có tới 53 ngày nằm trong các đợt nắng nóng, vượt xa con số 33 ngày của năm 2022. Ngoại trừ một vài ngày, nhiệt độ trong suốt mùa hè đều cao hơn mức trung bình theo mùa.
Đáng chú ý, nhiệt độ từ 40°C trở lên xuất hiện trên 45% diện tích nước Pháp và được các trạm của Météo-France ghi nhận tới 178 lần, cao gấp đôi năm 2003. Một số địa phương như Strasbourg, Marignane và Noirmoutier lần đầu tiên chạm ngưỡng 40°C. Theo Tổng Giám đốc Météo-France Virginie Schwarz, mức nhiệt vốn được coi là đặc biệt tại Pháp đang xuất hiện trên phạm vi ngày càng rộng.
Mùa nóng năm nay cũng đến sớm và kéo dài. Ba đợt nắng nóng trong mùa hè diễn ra sau một đợt nhiệt độ cao bất thường từ cuối tháng 5. Dù mùa hè khí tượng đã kết thúc ngày 31/8, thời tiết nóng vẫn tiếp diễn tại nhiều nơi, đặc biệt ở miền Nam. Ngày 3/9, 5 tỉnh tiếp tục được đặt trong tình trạng cảnh báo màu cam về nắng nóng và những kỷ lục nhiệt độ mới trong tháng 9 có thể tiếp tục xuất hiện.
Theo Météo-France, nhiệt độ mùa hè 2026 cao hơn khoảng 5°C so với mức trung bình mùa hè thời kỳ tiền công nghiệp, trong đó khoảng 2,4°C được cho là trực tiếp liên quan tới biến đổi khí hậu do hoạt động của con người, đặc biệt là việc sử dụng than đá, dầu mỏ và khí đốt. Bà Schwarz cho rằng một mùa hè như năm nay gần như không thể xảy ra nếu không có biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, trong điều kiện khí hậu hiện nay, đây vẫn là hiện tượng hiếm, với xác suất xảy ra chỉ khoảng 1%.
Nắng nóng kéo dài đi kèm lượng mưa thấp hơn khoảng 40% so với bình thường, khiến đất khô hạn ở mức chưa từng được ghi nhận tại Pháp. Đây cũng là mùa hè ít mưa thứ hai kể từ năm 1959, dù diễn ra sau một trong những mùa đông nhiều mưa nhất. Theo bà Schwarz, diễn biến này phù hợp với những dự báo về tác động của biến đổi khí hậu, khi mùa Đông có lượng mưa ngày càng lớn, làm tăng nguy cơ lũ lụt, còn mùa hè trở nên khô hạn hơn.
Mùa Xuân nhiều mưa khiến thảm thực vật phát triển mạnh, sau đó nắng nóng và hạn hán kéo dài đã tạo điều kiện thuận lợi cho cháy rừng. Đến cuối tháng 8, diện tích rừng bị cháy tại Pháp đã cao gấp 6 lần mức trung bình của 20 năm qua. Nhiệt độ nước biển cũng cao hơn trung bình khoảng 2°C tại eo biển Manche và 2,8°C ở Địa Trung Hải, gây ảnh hưởng tới các hệ sinh thái.
Nắng nóng còn tác động mạnh tới sức khỏe người dân và nhiều hoạt động kinh tế - xã hội. Theo số liệu sơ bộ của Cơ quan Y tế Công cộng Pháp tính đến ngày 19/8, khoảng 7.300 trường hợp tử vong vượt mức thông thường được ghi nhận trong thời gian nhiệt độ cao. Các đợt nắng nóng cũng làm gián đoạn kỳ thi tại một số trường học, buộc một số lò phản ứng hạt nhân phải ngừng hoạt động, đe dọa mùa màng và ảnh hưởng tới nhiều lĩnh vực của nền kinh tế.
Trước tình hình này, Bộ trưởng Chuyển đổi Sinh thái Monique Barbut cho rằng Pháp cần đẩy nhanh Kế hoạch quốc gia thích ứng với biến đổi khí hậu. Chính phủ dự kiến đưa ra các đề xuất vào cuối tháng 9, kèm kế hoạch tài chính trong 5 năm.
Theo bà Barbut, dù không thể cải tạo toàn bộ trường học trước mùa Hè tiếp theo, Pháp có thể nhanh chóng lắp đặt các thiết bị che nắng và quạt thông gió. Tương tự, trong khi chưa thể thay đổi cơ cấu cây trồng tại tất cả các khu rừng, các biện pháp giúp lực lượng cứu hỏa tiếp cận rừng thuận lợi hơn có thể được triển khai ngay.
Bộ trưởng Barbut cho rằng Pháp cần chuẩn bị cho mùa Hè 2027 với giả định thời tiết khắc nghiệt như năm nay có thể tái diễn. Bên cạnh các biện pháp thích ứng, giảm phát thải khí nhà kính vẫn phải là một ưu tiên, đồng thời yếu tố biến đổi khí hậu cần được tính đến trong quá trình xây dựng các chính sách công.