Lịch sử thiết quân luật tại Hàn Quốc

Trong một phát biểu gây bất ngờ trên truyền hình ngày 3/12, Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol đã ban bố tình trạng thiết quân luật, cáo buộc phe đối lập “có các hoạt động chống nhà nước và âm mưu nổi loạn”. Vậy thiết quân luật ở Hàn Quốc là gì và lần cuối cùng nó được áp dụng là khi nào?

Chú thích ảnh
Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol đã ban bố tình trạng thiết quân luật khẩn cấp trong phát biểu trên truyền hình tối 3/12. Ảnh: THX/TTXVN

Tổng thống Hàn Quốc có thẩm quyền ban bố thiết quân luật theo hiến pháp, trong trường hợp chiến tranh, xung đột vũ trang hoặc các tình huống khẩn cấp quốc gia khác. Hàn Quốc có hai loại thiết quân luật: Thiết quân luật khẩn cấp và thiết quân luật an ninh.

Tổng thống Yoon Suk-yeol đã ban hành thiết quân luật khẩn cấp, trao cho chính phủ các quyền hạn rộng lớn, hạn chế quyền tự do báo chí, giới hạn quyền tụ tập và có thể bác bỏ các phán quyết của tòa án dân sự...

Tổng thống phải thông báo cho Quốc hội sau khi ban bố thiết quân luật. Nếu quốc hội yêu cầu chấm dứt bằng đa số phiếu thì tổng thống phải tuân thủ.

Trước khi Hàn Quốc chuyển sang chế độ dân chủ trực tiếp vào cuối những năm 1990, thiết quân luật đã được áp dụng nhiều lần. Thiết quân luật gần nhất được ban hành tại Hàn Quốc trước ngày 3/12 là vào tháng 10/1979 bởi Thủ tướng khi đó Choi Kyu-hah, sau vụ ám sát Tổng thống Park Chung-hee.

Thiết quân luật sau đó kéo dài đến năm 1980. Vào năm 1981, qua một cuộc trưng cầu ý dân, Hàn Quốc dỡ bỏ thiết quân luật.

Tuyên bố thiết quân luật đầu tiên của Hàn Quốc được đưa ra năm 1948, bởi tổng thống đầu tiên của nước này - ông Syngman Rhee. Tiếp đó, đến năm 1952, ông Syngman Rhee đã áp đặt lại thiết quân luật, trong Chiến tranh Triều Tiên.

Quay trở lại với những diễn biến mới nhất, Nội các Hàn Quốc đã phê chuẩn chấm dứt thiết quân luật vào sáng 4/12, khoảng 6 tiếng đồng hồ sau khi Tổng thống Yoon Suk-yeol ban hành lệnh thiết quân luật vào tối trước đó. Sáng 4/12, Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol tuyên bố dỡ bỏ Thiết quân luật.

Nhà Trắng cho biết họ "cảm thấy nhẹ nhõm" khi Tổng thống Yoon Suk-yeol đảo ngược quyết định về thiết quân luật.

Trước đó, ngay sau khi Tổng thống Yoon Suk-yeol tuyên bố thiết quân luật, đồng won Hàn Quốc đã trượt xuống mức thấp nhất là 1.430 won/USD trong phiên giao dịch đêm 3/12. Đây là mức thấp nhất kể từ ngày 26/10/2022.

Hà Linh/Báo Tin tức (Bloomberg, Independent)

Dành cho bạn

Mỹ ghi nhận thâm hụt ngân sách kỷ lục 404 tỷ USD trong tháng 10/2026

Mỹ ghi nhận thâm hụt ngân sách kỷ lục 404 tỷ USD trong tháng 10/2026

Bộ Tài chính Mỹ cho biết thâm hụt ngân sách liên bang trong tháng 10/2026 (tháng đầu tiên của năm tài chính 2027) lên tới 404 tỷ USD, mức cao kỷ lục đối với tháng 10 và tăng 120 tỷ USD so với cùng kỳ năm trước (tương đương 42%), do nguồn thu giảm trong khi chi tiêu tăng mạnh.

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Nhà Trắng, Washington, D.C. Ảnh: THX/TTXVN

Sau tuyên bố không cần thỏa thuận, ông Trump để ngỏ khả năng tấn công Iran ‘ngay lúc này’

Sau khi tuyên bố Mỹ không còn cần thỏa thuận với Iran, Tổng thống Donald Trump cho biết có thể sử dụng vũ lực chống Tehran “ngay lúc này” nếu tình hình diễn biến bất lợi. Trong khi đó, Iran cảnh báo có thể tấn công các căn cứ quân sự tham gia hành động chống nước này, kể cả tại châu Âu.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) và Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick. Ảnh: WSJ

Bộ trưởng Thương mại Mỹ có nguy cơ mất ghế vì bê bối Nvidia

Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick đang nỗ lực bảo vệ vị trí trong chính quyền Tổng thống Donald Trump, trong bối cảnh nhiều trợ lý cấp cao của Nhà Trắng quy trách nhiệm cho ông về những hệ lụy chính trị từ bê bối liên quan đến CEO Nvidia, Jensen Huang.