Các nhân viên y tế mặc đồ bảo hộ vận chuyển vật tư y tế phục vụ công tác phòng, chống dịch Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, CHDC Congo, ngày 9/6/2026. Ảnh minh họa: THX/TTXVN
Khoản hỗ trợ mới được triển khai phối hợp với Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ cùng các chính phủ trong khu vực, tập trung tăng cường năng lực ứng phó tại Burundi, Kenya, Rwanda và Nam Sudan. Trước đó, 350 triệu USD đã được phân bổ cho công tác ứng phó Ebola và hỗ trợ nhân đạo tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo, Nam Sudan và Uganda.
Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, nguồn lực mới sẽ được sử dụng để củng cố các trung tâm điều hành khẩn cấp, hệ thống giám sát dịch bệnh, năng lực xét nghiệm, kiểm soát biên giới, các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát lây nhiễm, cũng như mua sắm vật tư y tế thiết yếu phục vụ công tác ứng phó. Các đối tác được Mỹ tài trợ đã hỗ trợ nhiều hoạt động quan trọng như truy vết ca bệnh, kiểm soát biên giới, tăng cường năng lực phòng xét nghiệm, triển khai chiến dịch truyền thông cộng đồng, xây dựng các trung tâm điều trị và cung cấp vật tư y tế, vệ sinh thiết yếu tại các khu vực chịu ảnh hưởng ở CHDC Congo, Uganda và Nam Sudan.
Giới chức Mỹ cho biết việc tăng cường hỗ trợ lần này nhằm nâng cao khả năng ứng phó sớm, giảm nguy cơ lây lan xuyên biên giới và củng cố hệ thống y tế tại các quốc gia dễ bị tổn thương, trong bối cảnh dịch Ebola vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ bùng phát trở lại tại khu vực.
Ngày 9/6 vừa qua, giới chức Mỹ hối thúc các nước khác tăng cường nỗ lực ngăn chặn sự lây lan của dịch Ebola, bao gồm cả biện pháp hạn chế đi lại. Một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết nước này đang tích cực triển khai biện pháp, do đó các nước khác trên thế giới cũng cần có động thái tương tự để đảm bảo đợt bùng phát này không lan rộng hơn. Lời kêu gọi được đưa ra khi Mỹ chuẩn bị đón làn sóng cổ động viên đổ về theo dõi World Cup. Tuần trước, các nhà ngoại giao Mỹ tại nhiều nước châu Âu cũng kêu gọi các quốc gia sở tại áp dụng hạn chế đi lại tương tự như Mỹ trước thềm World Cup và cảnh báo các nước không tuân thủ có thể đối mặt với nguy cơ bị hạn chế nhập cảnh vào Mỹ.
Đáp lại, Bộ trưởng Y tế Bỉ Frank Vandenbroucke ngày 10/6 tuyên bố nước này sẽ không áp đặt lệnh cấm nhập cảnh đối với hành khách từ CHDC Congo. Trước đó, Đại sứ Mỹ tại Bỉ Bill White đã trực tiếp chuyển yêu cầu đến Chính phủ Bỉ. Yêu cầu của Mỹ cũng bao gồm việc buộc công dân Bỉ trở về từ khu vực bị ảnh hưởng phải thực hiện cách ly.
Theo phóng viên TTXVN tại Brussels, Bộ trưởng Vandenbroucke khẳng định Bỉ sẽ tiếp tục tuân theo hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Âu (ECDC). Ông lý giải "khoa học kết luận rằng phải hành động tại nơi khủng hoảng đang diễn ra.
Hiện không có lệnh cấm nhập cảnh nào được đề xuất". Thay vào đó, Bỉ tập trung vào sàng lọc y tế tại điểm khởi hành từ các vùng bị ảnh hưởng và chuẩn bị phương án cách ly nếu cần. Bộ trưởng Vandenbroucke còn cho rằng Mỹ cũng có trách nhiệm đối với sự bùng phát dịch Ebola, bởi viện trợ phát triển và hỗ trợ y tế đã bị cắt giảm nghiêm trọng sau việc Washington rút khỏi WHO năm 2025.
Dịch Ebola chủng Bundibugyo được CHDC Congo xác nhận vào ngày 15/5 vừa qua. Đây là đợt bùng dịch thứ 17 tại quốc gia này, khiến WHO phải tuyên bố tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu. Chủng này đặc biệt nguy hiểm vì hiện chưa có vaccine được cấp phép cũng như không có phác đồ điều trị đặc hiệu. Theo cơ quan y tế CHDC Congo, tính đến ngày 11/6, nước này đã ghi nhận 676 ca mắc, trong đó có 136 ca tử vong, do virus Ebola.
Hãng hàng không Brussels Airlines hiện khai thác đường bay hằng ngày giữa Brussels và Kinshasa, với máy bay Airbus A330 sức chứa khoảng 290 hành khách. Đây là cửa ngõ chính của châu Âu kết nối với CHDC Congo. Ngoài ra, đội tuyển quốc gia CHDC Congo tập huấn tại Bỉ và đã hoàn thành cách ly “bong bóng” 21 ngày tại Bỉ để đủ điều kiện nhập cảnh Mỹ tham dự World Cup.
Mỹ đã cấm nhập cảnh đối với hành khách từng đến CHDC Congo hoặc Uganda kể từ giữa tháng 5, với ngoại lệ dành cho công dân Mỹ, thường trú nhân, quân nhân, quan chức chính phủ và người thân. Washington cho rằng lượng hàng triệu cổ động viên đổ về Bắc Mỹ cho World Cup có thể làm tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh.