Dịch Ebola: WHO kêu gọi Uganda tiếp tục hỗ trợ CHDC Congo

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) kêu gọi Uganda tiếp tục hỗ trợ CHDC Congo trong nỗ lực khống chế đợt bùng phát dịch Ebola do chủng Bundibugyo gây ra, khi dịch bệnh tiếp tục lan rộng ở khu vực biên giới giữa hai nước. Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus đồng thời đánh giá cao phản ứng nhanh của Uganda, đặc biệt trong công tác sàng lọc tại cửa khẩu, giám sát dịch tễ, xét nghiệm và quản lý ca bệnh.

Theo phóng viên TTXVN tại châu Phi, chính quyền Uganda cho biết, sẽ điều động thêm nhân viên y tế, thiết lập cơ sở điều trị 50 giường và tăng cường giám sát xuyên biên giới nhằm ngăn nguy cơ lây lan từ CHDC Congo. WHO cho rằng, cách tiếp cận phối hợp khu vực là đặc biệt quan trọng, bởi đợt bùng phát hiện nay diễn ra trong điều kiện giao thương và di chuyển dân cư mạnh qua biên giới, trong khi chủng Bundibugyo hiện chưa có vaccine hoặc thuốc điều trị đặc hiệu được phê duyệt.

Theo WHO, tại Uganda, đa số các ca bệnh có liên quan tới việc bị lây nhiễm từ dịch bệnh ở CHDC Congo, nhưng đã xuất hiện một số ca lây truyền tại chỗ. Tổ chức này lưu ý không nên áp đặt các hạn chế đi lại hay thương mại với CHDC Congo hoặc Uganda dựa trên các thông tin hiện có, vì những biện pháp này có thể gây tác động kinh tế mà không thực sự giúp kiểm soát dịch.

Trong khi chưa có vaccine và điều trị đặc hiệu cho Bundibugyo, việc khống chế dịch hiện vẫn phụ thuộc chủ yếu vào phát hiện sớm, truy vết tiếp xúc, cách ly ca bệnh, kiểm soát lây nhiễm tại cơ sở y tế và sự hợp tác chặt chẽ giữa các nước trong khu vực.

Trong khi đó, tại Mỹ, giới chức nước này ngày 9/6 hối thúc các nước khác tăng cường nỗ lực ngăn chặn sự lây lan của dịch Ebola, bao gồm cả biện pháp hạn chế đi lại. Động thái diễn ra trong bối cảnh Mỹ đang chuẩn bị đón làn sóng cổ động viên đổ về theo dõi World Cup.

Một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết, nước này đang tích cực triển khai biện pháp, do đó các nước khác trên thế giới cũng cần có động thái tương tự để đảm bảo đợt bùng phát này không lan rộng hơn. Vị quan chức này kêu gọi tăng cường tài trợ để dập dịch và triển khai các phương án hạn chế hợp lý đối với hoạt động đi lại từ vùng dịch.

Bộ Ngoại giao Mỹ cùng ngày cho biết, Ngoại trưởng Marco Rubio đã có cuộc điện đàm với Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen để thảo luận về nỗ lực ứng phó và phối hợp giữa Mỹ và châu Âu đối với đợt bùng phát dịch Ebola. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Thomas Piggott nhấn mạnh ưu tiên cao nhất và cũng là nhiệm vụ trọng tâm của bộ vẫn là bảo vệ sức khỏe của người dân và ngăn chặn bệnh Ebola xâm nhập nước này.           

Trước đó, Mỹ đã ban hành lệnh cấm nhập cảnh đối với những công dân nước ngoài từng lưu trú tại các nước CHDC Congo, Uganda hoặc Nam Sudan trong 21 ngày trước.

World Cup 2026 – giải đấu do Mỹ, Mexico và Canada đồng đăng cai, sẽ chính thức diễn ra từ ngày 11/6. Đội tuyển CHDC Congo khả năng không bị ảnh hưởng vì lệnh cấm nói trên, do đã tập luyện tại châu Âu trong nhiều tuần qua. Tuy nhiên, trận đấu giao hữu trước World Cup giữa đội tuyển này với Chile ngày 9/6 đã phải chuyển địa điểm từ Tây Ban Nha sang Pháp do lo ngại về virus nguy hiểm gây bệnh Ebola.

Trước mối lo ngại về nguy cơ dịch bệnh xâm nhập, Tổng thống Nigeria Bola Tinubu cùng thông qua quyết định thành lập lực lượng đặc trách của Tổng thống nhằm sẵn sàng ứng phó với dịch Ebola và các mối đe dọa mới nổi đối với sức khỏe cộng đồng. Theo thông cáo của Văn phòng Tổng thống, lực lượng này có nhiệm vụ đánh giá mức độ sẵn sàng của Nigeria và xây dựng các chiến lược ứng phó với dịch bệnh.

Bên cạnh đó, ông Tinubu cũng thông qua quyết định giải ngân khẩn cấp khoản ngân sách 10 tỷ naira (khoảng 7,35 triệu USD) nhằm tăng cường năng lực sẵn sàng ứng phó của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Nigeria, đồng thời hỗ trợ các nỗ lực ứng phó y tế công cộng trên quy mô toàn quốc. Cũng theo thông báo mới, tất cả các bang có sân bay quốc tế và cửa khẩu đã được chỉ thị trình kế hoạch chuẩn bị, nhu cầu về ngân sách và biện pháp can thiệp để triển khai phối hợp đồng bộ.

Chính phủ Nigeria cũng sẽ siết chặt quy trình sàng lọc hành khách tại các sân bay quốc tế, tăng cường giám sát du khách đến từ các chặng bay có nguy cơ cao, đồng thời kích hoạt các trung tâm cách ly và chuyển tuyến tại các sân bay quốc tế ở Lagos và Abuja.

Ngoài ra, các biện pháp bổ sung cũng bao gồm yêu cầu hành khách đến từ các quốc gia được xác định có nguy cơ cao thực hiện khai báo y tế điện tử qua mã QR trước khi nhập cảnh, tăng cường quy trình khử khuẩn tại các cơ sở hạ tầng sân bay và phối hợp chặt chẽ hơn với các cơ quan hàng không, an ninh và ngoại giao.

Trong bối cảnh đợt bùng phát dịch tại châu Phi tiếp tục diễn biến phức tạp, Bộ Y tế Israel đang đề xuất áp dụng các biện pháp phòng ngừa mới nhằm ngăn chặn nguy cơ dịch Ebola xâm nhập vào nước này.

Theo phóng viên TTXVN tại Tel Aviv, đề xuất gửi tới Cơ quan Dân số và Nhập cư Israel nêu rõ những người không phải công dân hoặc thường trú nhân Israel có thể tạm thời bị hạn chế nhập cảnh nếu đã từng có mặt tại một số quốc gia có nguy cơ phơi nhiễm Ebola cao trong vòng 21 ngày trước khi đến Israel. Danh sách các nước liên quan gồm CHDC Congo, Uganda, Nam Sudan, Rwanda và Kenya, nơi được đánh giá có nguy cơ tiếp xúc với chủng Bundibugyo của virus Ebola đang lưu hành.

Bộ Y tế Israel cho biết, đây hoàn toàn là biện pháp phòng ngừa. Hiện chưa ghi nhận dịch bệnh lây lan ngoài châu Phi, ngoại trừ một số bệnh nhân được vận chuyển bằng các biện pháp đặc biệt tới Mỹ và châu Âu để điều trị.

Bộ Y tế Israel khuyến cáo người dân hạn chế các chuyến đi không cần thiết tới những khu vực đang xuất hiện dịch bệnh tại CHDC Congo và Uganda. Những người trở về từ các khu vực này nếu xuất hiện sốt hoặc các triệu chứng bất thường trong vòng 21 ngày cần tự cách ly tại nhà, tránh tiếp xúc với người khác và thông báo ngay cho cơ quan y tế.

Tình hình dịch tại CHDC Congo vẫn đáng lo ngại. Theo thông báo của Cơ quan Y tế công cộng nước này cùng ngày 9/6, số ca nhiễm Ebola được xác nhận tại đây đã tăng lên 598, trong đó có 115  ca tử vong.

Báo cáo cho thấy ngày 8/6 ghi nhận 48 ca nhiễm mới, trong đó 14 ca tử vong. Ba bệnh nhân Ebola khác đã được công bố khỏi bệnh, nâng tổng số người đã bình phục lên 22 người. Cơ quan Y tế công cộng nước này cảnh báo nguy cơ dịch bệnh lây lan nhanh nếu các biện pháp y tế công cộng không được thực hiện kịp thời.

Trong khi đó, tình hình an ninh tiếp tục ảnh hưởng đến công tác ứng phó dịch bệnh. Các nhóm vũ trang vẫn hoạt động ở một số khu vực thuộc tỉnh Ituri, vốn là tâm dịch, dẫn đến hạn chế tiếp cận một số khu vực y tế bị ảnh hưởng hoặc có nguy cơ cao.

Ebola là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm với tỷ lệ tử vong cao, lây chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp với người bệnh có triệu chứng hoặc với máu, dịch tiết và các chất dịch cơ thể bị nhiễm virus.