Tòa nhà bị phá hủy sau các cuộc không kích xuống Dải Gaza. Ảnh: IRNA/TTXVN
Theo đánh giá Nhanh về Thiệt hại và Nhu cầu (RDNA) do Liên hợp quốc, Liên minh châu Âu (EU) và Ngân hàng Thế giới công bố hồi tháng 4, Dải Gaza sẽ cần khoảng 71,4 tỷ USD trong vòng 10 năm tới để phục hồi và tái thiết sau những thiệt hại nặng nề do chiến sự.
Báo cáo chung của Oxfam, Viện Nghiên cứu Chính sách Kinh tế Palestine (MAS) và Trung tâm Thương mại Palestine (PalTrade) nhận định mức chi phí này cao gấp bảy lần tổng nguồn lực từng được huy động để tái thiết Gaza sau các chiến dịch quân sự của Israel kể từ năm 2008.
Theo Al Jazeera, số liệu được dẫn trong báo cáo cho thấy cuộc xung đột kéo dài hơn hai năm đã khiến ít nhất 73.000 người Palestine thiệt mạng, khoảng 173.000 người bị thương và 1,9 triệu người phải rời bỏ nhà cửa. Báo cáo cũng cho rằng sự tàn phá đã khiến Gaza tụt lùi khoảng 77 năm về phát triển con người.
Báo cáo RDNA ước tính Gaza đã hứng chịu khoảng 57,9 tỷ USD thiệt hại trực tiếp và tổn thất kinh tế. Riêng trong 18 tháng đầu tiên của quá trình tái thiết, khu vực này sẽ cần khoảng 26,3 tỷ USD để khôi phục các dịch vụ thiết yếu, sửa chữa cơ sở hạ tầng trọng yếu và hỗ trợ nền kinh tế phục hồi.
Mức kinh phí 71,4 tỷ USD tương đương chi phí xây dựng gần 48 tòa tháp Burj Khalifa - công trình cao nhất thế giới hiện nay.
Quy mô tàn phá cũng được đánh giá là chưa từng có. Khoảng 371.900 căn nhà đã bị phá hủy hoặc hư hại, trong khi 93% trường học và gần một nửa hệ thống bệnh viện không còn hoạt động bình thường. Hơn 58.000 trẻ em mất cha, mẹ hoặc cả hai, hơn 50.000 người cần được phục hồi chức năng dài hạn và khoảng 83% người khuyết tật phải bỏ lại các thiết bị hỗ trợ khi sơ tán.
Ngoài thiệt hại về con người và cơ sở hạ tầng, nhiều nhà thờ Hồi giáo, bảo tàng cùng các di sản văn hóa cũng bị phá hủy, gây tổn thất sâu sắc đối với đời sống văn hóa và xã hội của Gaza.
Một trong những trở ngại lớn nhất đối với quá trình tái thiết là khoảng 66 triệu tấn gạch đá và phế liệu chiến tranh đang phủ kín Gaza. Khối lượng đổ nát này tương đương trọng lượng của khoảng 11 kim tự tháp Giza.
Không chỉ khiến nhiều khu dân cư gần như không thể tiếp cận, các đống đổ nát còn tiềm ẩn nguy cơ từ bom, đạn chưa phát nổ, amiăng phát tán từ các công trình hư hỏng, cùng chất thải y tế, nước thải và hóa chất công nghiệp gây ô nhiễm môi trường.
Báo cáo cũng ước tính từ 8.000 đến 11.000 người Palestine vẫn đang nằm dưới các đống đổ nát. Việc tìm kiếm, nhận dạng và đưa các nạn nhân về an táng được xem là điều kiện cần trước khi quá trình tái thiết quy mô lớn có thể bắt đầu.
Các chuyên gia nhận định việc thu dọn phế liệu sẽ kéo dài nhiều năm, đòi hỏi nguồn tài chính lớn, thiết bị chuyên dụng và sự hỗ trợ mạnh mẽ từ cộng đồng quốc tế.
Đoàn xe chở hàng viện trợ tại Deir al-Balah, Dải Gaza. Ảnh: THX/TTXVN
Báo cáo đề xuất một lộ trình tái thiết kéo dài 5 năm với sự phối hợp của Liên minh châu Âu, các quốc gia Arab vùng Vịnh, Ai Cập, Liên hợp quốc và nhiều tổ chức quốc tế.
Giai đoạn đầu tập trung vào cứu trợ khẩn cấp với kinh phí khoảng 10 tỷ USD nhằm bảo đảm tiếp cận nhân đạo, khôi phục các dịch vụ thiết yếu như nước sạch, y tế, nhiên liệu, nơi ở và thông tin liên lạc, đồng thời thu dọn những khu vực đổ nát nguy hiểm nhất.
Giai đoạn thứ hai, dự kiến cần khoảng 15 tỷ USD, sẽ ưu tiên sửa chữa nhà ở, trường học, bệnh viện, hệ thống cấp thoát nước, giao thông và năng lượng, đồng thời khôi phục hoạt động ngân hàng, thị trường và hỗ trợ doanh nghiệp địa phương.
Ở giai đoạn ba với kinh phí khoảng 25 tỷ USD, trọng tâm sẽ là xây dựng quy mô lớn các khu dân cư, bệnh viện, trường học, hệ thống giao thông, năng lượng và các dịch vụ công, đồng thời lồng ghép các tiêu chí về khả năng tiếp cận cho người khuyết tật và bình đẳng giới.
Giai đoạn cuối, ước tính cần khoảng 20 tỷ USD, hướng đến phát triển dài hạn thông qua tăng cường thương mại, từng bước chuyển quyền điều hành quá trình phục hồi cho các thể chế Palestine và thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ trong các hoạt động kinh tế.