Cơ sở khai thác dầu trên đảo Kharg, ngoài khơi bờ biển Iran. Ảnh: Getty Images/ TTXVN
Trong một bài đăng trên nền tảng mạng xã hội X sáng 30/4, Chủ tịch Quốc hội Iran, ông Mohammad Bagher Ghalibaf viết: “Sau ba ngày, không có giếng dầu nào phát nổ. Chúng tôi có thể kéo dài đến 30 ngày và phát trực tiếp tình hình các giếng dầu tại đây”.
Chủ tịch Quốc hội Iran cũng cho rằng các thành viên trong chính quyền Mỹ, bao gồm Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, người từng nói rằng lệnh phong tỏa sẽ gây áp lực lên Iran, đang hành động dựa trên “những lời khuyên vô giá trị”.
Ông tuyên bố: “(Họ) thúc đẩy lý thuyết phong tỏa và đã đẩy giá dầu lên hơn 120 USD. Điểm dừng tiếp theo: 140. Vấn đề không nằm ở lý thuyết, mà là ở tư duy”.
Trước đó, trong cuộc phỏng vấn với Fox News hôm 26/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra đánh giá nghiêm trọng về tác động của phong tỏa các cảng của Iran đối với lĩnh vực năng lượng của nước này.
Tổng thống Trump nhận định “hạ tầng dầu mỏ của Iran còn khoảng ba ngày trước khi phát nổ” do các vấn đề kỹ thuật khi các bể chứa đầy và đường ống không còn nơi để chuyển dầu thô, đồng thời cho rằng cuộc phong tỏa hải quân đang mang lại kết quả hiệu quả.
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: REUTERS/TTXVN
Mỹ đã thẳng thừng bác bỏ đề xuất từ phía Tehran về việc chấm dứt xung đột, mở lại các tuyến hàng hải trước, rồi mới tiến hành thảo luận về chương trình hạt nhân. Thay vào đó, Washington tiếp tục theo đuổi chiến lược gây sức ép tối đa về kinh tế, với mục tiêu buộc Iran phải nhượng bộ.
Trọng tâm của chiến lược này là việc bóp nghẹt xuất khẩu dầu - nguồn thu chủ lực của Iran. Các đánh giá từ giới chức Mỹ cho thấy, dưới tác động của lệnh phong tỏa và trừng phạt hiện nay, trong vòng 10 ngày tới Iran có thể buộc phải ngừng hoạt động một số mỏ dầu. Nghiêm trọng hơn, trong khoảng ba tuần, gần như toàn bộ hoạt động khai thác dầu có nguy cơ bị đình chỉ.
Nguyên nhân chủ yếu là việc xuất khẩu dầu bằng tàu biển gần như bị tê liệt hoàn toàn, trong khi các kho chứa trong nước - từ bể chứa hiện đại đến các cơ sở cũ kỹ từng bị bỏ hoang - đều đang dần chật kín. Với sản lượng dao động từ 1 đến 2 triệu thùng mỗi ngày nhưng không thể xuất khẩu, Iran buộc phải tích trữ dầu thô trong các cơ sở lưu trữ quy mô lớn, kể cả những bồn chứa không còn đảm bảo an toàn.
Hình ảnh vệ tinh trong những ngày gần đây cho thấy rõ quy mô của cuộc khủng hoảng: nhiều cơ sở dầu khí của Iran đã gần như ngừng hoạt động. Dưới sức ép của cuộc phong tỏa hàng hải quy mô lớn do Mỹ dẫn đầu, Tehran đang đứng trước viễn cảnh phải đóng cửa các giếng dầu đang khai thác – một bước đi được xem là cực kỳ nguy hiểm.
Việc đóng giếng dầu không chỉ gây thiệt hại tức thời về tài chính mà còn để lại hậu quả lâu dài về mặt chiến lược. Các chuyên gia năng lượng cảnh báo rằng giếng dầu không thể “bật tắt” như một công tắc điện. Khi ngừng khai thác, áp suất trong lòng đất thay đổi có thể khiến nước tràn vào các tầng chứa dầu, phá hủy cấu trúc mỏ một cách vĩnh viễn. Ngay cả khi các lệnh phong tỏa được dỡ bỏ, Iran có thể phải mất nhiều năm và hàng tỷ USD để khôi phục sản lượng như trước.
Những con số thiệt hại đang ngày càng trở nên đáng báo động. Ước tính, Iran mất ít nhất 435 triệu USD mỗi ngày do doanh thu dầu bị gián đoạn. Tại Tehran và nhiều thành phố lớn, giá các mặt hàng thiết yếu đã tăng vọt hàng chục phần trăm, trong khi tình trạng khan hiếm tiền mặt và sự tê liệt của thị trường tài chính ngày càng rõ nét. Làn sóng sa thải lan rộng ở nhiều lĩnh vực, đặc biệt là ngành năng lượng - nơi sử dụng hàng trăm nghìn lao động - với tỷ lệ thất nghiệp dự báo sẽ còn tăng mạnh trong thời gian tới.