Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Nhà Trắng ở Washington, D.C. Ảnh: THX/TTXVN
Trả lời phỏng vấn ngày 27/8, ông Trump cho biết Mỹ “không vội” nối lại các cuộc đàm phán với Iran và không có “thời hạn” để kết thúc chiến sự. Tuyên bố được đưa ra chỉ một ngày trước thời điểm tròn 6 tháng kể từ khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công nhằm vào Iran ngày 28/2.
Trái với những tuyên bố trước đây rằng chiến dịch có thể kết thúc nhanh chóng, cuộc xung đột kéo dài đã trở thành một cuộc đối đầu dai dẳng. Các cuộc đàm phán nhằm tìm kiếm giải pháp ngoại giao hiện đình trệ, trong khi eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng của thế giới vẫn là một trong những điểm nóng nhất của cuộc khủng hoảng. Theo đánh giá mới nhất, Washington đang ngày càng chuyển trọng tâm từ các mục tiêu quân sự ban đầu sang gây sức ép kinh tế và kiểm soát hoạt động hàng hải liên quan đến Iran.
Trong một dấu hiệu cho thấy Washington chuẩn bị cho khả năng xung đột kéo dài, Nhóm tác chiến tàu sân bay USS Theodore Roosevelt dự kiến rời San Diego trong những tuần tới để triển khai tại Trung Đông trong thời gian hơn 7 tháng. Tàu này sẽ thay thế tàu sân bay USS George Washington, hiện đang hoạt động tại khu vực, và tiếp nhận nhiệm vụ từ USS Abraham Lincoln.
Việc điều thêm tàu sân bay diễn ra trong bối cảnh Hải quân Mỹ phải duy trì lực lượng thường trực phục vụ các nhiệm vụ tấn công và phong tỏa liên quan đến Iran. USS Abraham Lincoln đã hoạt động trên biển từ tháng 11/2025 và dự kiến ghé Thái Lan vào tuần tới trước khi tiếp tục hành trình. Việc USS George Washington được điều từ Nhật Bản tới Trung Đông cũng khiến Hải quân Mỹ hiện tại không còn tàu sân bay tại Thái Bình Dương, khu vực Washington thường duy trì lực lượng để đối phó các thách thức an ninh.
Song song với việc duy trì sức ép quân sự, chính quyền Tổng thống Trump đang đẩy mạnh chiến dịch cô lập kinh tế Iran. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent dự kiến tận dụng cuộc họp các bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) tại Asheville, bang North Carolina, vào tuần tới để vận động các nước tham gia các biện pháp trừng phạt Tehran.
Washington đặc biệt muốn các nước cắt giảm những hoạt động thương mại và tài chính giúp Iran duy trì nguồn thu, trong đó có dầu mỏ. Đây là một thách thức lớn bởi Trung Quốc hiện là đối tác thương mại quan trọng của Iran và là khách hàng lớn đối với dầu mỏ nước này. Đáng chú ý, Tổng thống Trump ngày 27/8 còn để ngỏ khả năng Mỹ áp đặt trừng phạt đối với các ngân hàng Trung Quốc liên quan đến giao dịch với Iran.
Đây có thể là bước leo thang đáng kể trong chiến dịch gây sức ép lên Tehran, bởi các ngân hàng Trung Quốc đóng vai trò quan trọng trong thanh toán cho hoạt động thương mại giữa Trung Quốc và Iran. Cho đến nay, Washington chưa áp đặt trừng phạt đối với các ngân hàng lớn của Trung Quốc, dù đã trừng phạt một số công ty tại Trung Quốc đại lục và Hong Kong (Trung Quốc) với cáo buộc hỗ trợ Iran. Bắc Kinh phản đối các biện pháp trừng phạt thứ cấp của Mỹ nhằm vào Iran, coi đây là hành động “bất hợp pháp”.
Việc chiến sự kéo dài 6 tháng, trong khi Mỹ vừa duy trì sức ép quân sự vừa mở rộng mặt trận kinh tế, cho thấy cuộc xung đột đang bước vào giai đoạn khó đoán định. Các bên chưa nối lại được đối thoại thực chất, còn nguy cơ căng thẳng lan rộng tại vùng Vịnh tiếp tục đặt ra những rủi ro lớn đối với an ninh khu vực và thị trường năng lượng toàn cầu.