(Từ trái sang phải) Thủ tướng Đức Friedrich Merz, Thủ tướng Anh Keir Starmer, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron trước cuộc họp ngày 8/12/2025. Ảnh: AFP/Getty Images
Báo The Kyiv Independent của Ukraine ngày 16/1 cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Politico, Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper nói: “Tôi cho rằng điều chúng ta cần là bằng chứng cho thấy (Tổng thống Liên bang Nga Vladimir) Putin thực sự muốn hòa bình, và ở thời điểm hiện tại, tôi vẫn chưa thấy điều đó”.
Những phát biểu này được đưa ra sau tuyên bố ngày 6/1 của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron rằng Paris đang nỗ lực thiết lập đối thoại với ông Putin “trong những tuần tới”.
Thủ tướng Italy Giorgia Meloni ủng hộ quan điểm của ông Macron, đồng thời đề xuất bổ nhiệm một đặc phái viên châu Âu để tiếp xúc với Liên bang Nga về cuộc chiến tại Ukraine.
“Tôi tin rằng đã đến lúc châu Âu cũng cần nói chuyện với Liên bang Nga”, bà Meloni phát biểu ngày 9/1.
Các nhà lãnh đạo phương Tây phần lớn đã cô lập ông Putin về mặt ngoại giao kể từ khi Liên bang Nga triển khai chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine vào năm 2022.
Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump trở lại Nhà Trắng vào tháng 1/2025 đã đánh dấu một sự thay đổi lớn trong chiến lược này, khi nhà lãnh đạo Mỹ công khai tiếp xúc và thậm chí gặp trực tiếp người đồng cấp Liên bang Nga nhằm tìm cách làm trung gian chấm dứt chiến tranh.
Các lãnh đạo châu Âu, những người đã tìm cách trấn an Kiev về sự ủng hộ liên tục sau sự thay đổi lãnh đạo tại Washington, đã bày tỏ lo ngại trong nội bộ rằng họ đang bị gạt ra bên lề trong đối thoại Mỹ - Nga được khôi phục.
Tuy nhiên, bà Cooper cho rằng các đồng minh nên ưu tiên hỗ trợ quân sự cho Ukraine và gia tăng sức ép đối với Liên bang Nga cho tới khi Moskva thể hiện một cách nghiêm túc mong muốn đàm phán hòa bình.
“Những gì chúng ta chứng kiến là cam kết rất lớn trong công việc do Ukraine thực hiện, cùng với Mỹ và được châu Âu ủng hộ, nhằm xây dựng các kế hoạch cho hòa bình, bao gồm cả các bảo đảm an ninh”, nhà ngoại giao hàng đầu của Anh nói với Politico.
Liên bang Nga nhiều lần bác bỏ các đề xuất ngừng bắn do phương Tây hậu thuẫn cho Ukraine, cũng như bất kỳ kế hoạch hòa bình nào bao gồm việc triển khai lực lượng gìn giữ hòa bình do châu Âu dẫn đầu hoặc việc Ukraine tiếp tục kiểm soát một phần khu vực Donbass mà nước này hiện vẫn nắm giữ.
Dù vậy, Tổng thống Trump đầu tuần này tuyên bố rằng nhà lãnh đạo Liên bang Nga đã sẵn sàng đạt được một thỏa thuận, đồng thời cáo buộc Tổng thống Volodymyr Zelensky là người cản trở hòa bình.
Trong cuộc phỏng vấn độc quyền tại Phòng Bầu dục ngày 14/1, ông Trump nói với hãng thông tấn Reuters (Anh) rằng Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin đã sẵn sàng khép lại xung đột với Ukraine. Trong khi đó, theo lời ông Trump, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tỏ ra dè dặt hơn.
Nói về người đồng cấp Liên bang Nga, ông Trump bày tỏ: “Tôi nghĩ ông ấy đã sẵn sàng đạt thỏa thuận”. Sau đó, ông nhận định: “Tôi cho rằng Ukraine thì chưa sẵn sàng như vậy”.
Trước câu hỏi vì sao các cuộc đàm phán do Mỹ dẫn dắt vẫn chưa thể giải quyết được xung đột Nga - Ukraine, Tổng thống Trump chỉ đáp một từ: “Zelensky”.
Theo Reuters, quan điểm này trái ngược rõ rệt với lập trường của các đồng minh Mỹ tại châu Âu, vốn lâu nay cho rằng Liên bang Nga không mấy mặn mà với việc chấm dứt xung đột tại Ukraine.
Khi được hỏi vì sao ông cho rằng Tổng thống Zelensky đang làm trì hoãn các cuộc đàm phán, Tổng thống Trump không giải thích thêm, chỉ nói: “Tôi chỉ nghĩ là ông ấy, bạn biết đấy, đang gặp khó khăn trong việc đi đến bước đó”.
Khi được hỏi về khả năng gặp Tổng thống Ukraine bên lề Diễn đàn kinh tế thế giới Davos (Thụy Sĩ) vào tuần tới hay không, ông Trump nói sẵn sàng, song ngụ ý rằng chưa có kế hoạch cụ thể nào được ấn định.
Nhà lãnh đạo Mỹ nhấn mạnh: “Tôi sẽ gặp nếu ông ấy có mặt ở đó. Tôi sẽ đến Davos”.