Vụ đấu súng giữa hai cơ quan an ninh
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Ảnh: Kyodo/TTXVN
Ông Zelensky ngày 2/9 yêu cầu điều tra vụ đụng độ giữa Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) và Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (GUR), sau khi cuộc đấu súng tại Kiev khiến ba sĩ quan bị thương.
SBU chịu trách nhiệm về an ninh nội địa Ukraine, tương tự MI5 của Anh hay FBI của Mỹ, trong khi GUR là cơ quan tình báo quân sự thuộc lực lượng vũ trang và thường tiến hành các chiến dịch đặc biệt.
Theo các nguồn tin, vụ việc bắt nguồn từ việc SBU bắt giữ một thủ lĩnh thuộc một đơn vị người Nga chống Điện Kremlin đang chiến đấu cho Ukraine dưới sự quản lý của GUR. Chưa rõ chính xác nguyên nhân khiến hai cơ quan đối đầu và nổ súng.
Ông Zelensky gọi sự việc là sự xấu hổ, đồng thời yêu cầu công tố viên và các nhà điều tra vào cuộc. Một quan chức cấp cao của SBU cũng đã bị cách chức.
“Ở Ukraine, súng chỉ được phép nổ để bảo vệ đất nước”, ông Zelensky nói, nhấn mạnh chính quyền sẽ không chấp nhận bất kỳ vụ đấu súng nào khác giữa các lực lượng trong nước.
Hạn chế máy bay dân sự bay qua không phận Nga
Trong khi các cơ quan an ninh Ukraine đối mặt với vụ việc nội bộ, Nga tiếp tục sử dụng thiết bị bay không người lái tấn công Kiev, đánh dấu ngày thứ bảy liên tiếp thủ đô Ukraine hứng chịu các đợt tập kích dữ dội.
Nhiều tiếng nổ được nghe thấy tại Kiev rạng sáng 3/9.
Tại khu vực Odessa ở miền Nam, các cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV nhằm vào cơ sở năng lượng khiến hơn 350.000 hộ dân mất điện. Trong khi đó, tại thành phố Dnipro ở Đông Nam Ukraine, các cuộc không kích làm hư hại kho thực phẩm và các cơ sở giáo dục.
Các cuộc tập kích diễn ra trong bối cảnh Nga được cho là đang chuẩn bị tăng cường các đòn đánh nhằm vào cơ sở năng lượng Ukraine trước mùa đông.
Ukraine cũng đề nghị Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO) và các quốc gia thành viên cấm các hãng hàng không dân dụng sử dụng không phận Nga, với lý do hoạt động quân sự và UAV ngày càng gia tăng.
Trước đó, ông Zelensky cảnh báo không phận Nga đang trở nên “không an toàn” đối với hàng không dân dụng. Ukraine cho rằng số lượng UAV được triển khai vào lãnh thổ Nga ngày càng lớn khiến các hãng hàng không, công ty bảo hiểm và sân bay phải tính đến nguy cơ mới.
Kiev đã gửi thông báo tới ICAO, đề nghị các nước thành viên cấm hoàn toàn hoạt động của máy bay dân dụng trong không phận Nga. ICAO sau đó kêu gọi các thành viên bảo đảm an toàn cho máy bay dân sự, trong bối cảnh tên lửa tầm xa, UAV, nhiễu tín hiệu định vị và các hệ thống phòng không hiện đại đang làm gia tăng rủi ro đối với hàng không.
Nga hiện cũng phải đối mặt với các cuộc tập kích bằng UAV của Ukraine nhằm vào những mục tiêu nằm sâu trong lãnh thổ.
Bài toán phòng không của Ukraine
Hệ thống tên lửa phòng không Patriot. Ảnh: AFP/TTXVN (không được phép khai thác, sử dụng bởi bên thứ ba)
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cảnh báo Ukraine có thể phải mất vài năm mới có khả năng bắt đầu sản xuất tên lửa đánh chặn cho hệ thống phòng không Patriot trong nước.
Washington đang đàm phán với Kiev về phương án cấp phép sản xuất tên lửa Patriot tại Ukraine. Tuy nhiên, theo ông Rubio, ngay cả khi đạt được thỏa thuận, việc này cũng không thể giải quyết nhu cầu cấp bách về tên lửa đánh chặn của Ukraine trong ngắn hạn.
“Đây là những vũ khí có độ phức tạp rất cao”, ông Rubio nói trong cuộc phỏng vấn với Fox News.
Ngoại trưởng Mỹ cho biết nhu cầu về tên lửa đánh chặn đang tăng trên toàn cầu, không chỉ tại Ukraine mà cả ở Trung Đông, trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran cũng làm gia tăng nhu cầu đối với các hệ thống phòng không.
Trước sức ép ngày càng lớn từ các cuộc tấn công bằng UAV, ông Zelensky cho biết Ukraine sẽ cải tổ hệ thống cảnh báo không kích thành hai cấp. Màu đỏ sẽ được sử dụng để cảnh báo tên lửa, trong khi màu vàng dành cho UAV.
Theo Tổng thống Ukraine, cách phân loại mới nhằm giúp người dân dễ dự đoán mức độ nguy hiểm và biết cách ứng phó phù hợp hơn. Kiev cũng dự kiến rút ngắn thời gian giới nghiêm và tăng các phương tiện giao thông trên mặt đất trong thời gian tàu điện ngầm phải đóng cửa vì cảnh báo không kích.
Ông Zelensky cho rằng những thay đổi này cần thiết do Nga đang điều chỉnh chiến thuật, sử dụng UAV với mục tiêu làm gián đoạn đời sống dân sự và hoạt động kinh tế tại các thành phố Ukraine.
EU và tài sản Nga bị đóng băng
Trụ sở Ủy ban châu Âu tại Brussels, Bỉ. Ảnh: IRNA/TTXVN
Trong khi đó, Bỉ tiếp tục phản đối kế hoạch của Liên minh châu Âu (EU) sử dụng khoảng 200 tỷ euro tài sản Nga bị phong tỏa để hỗ trợ Ukraine.
Sự phản đối của Brussels buộc các nước EU phải tự đứng ra cung cấp cho Kiev khoản vay khoảng 90 tỷ euro. Tuy nhiên, khi nguồn tiền này dần cạn kiệt, bốn quốc gia thành viên muốn đưa vấn đề tài sản Nga bị đóng băng trở lại bàn đàm phán.
Ngoại trưởng Bỉ Maxime Prevot cho biết lập trường của nước này không thay đổi, cảnh báo việc sử dụng tài sản Nga theo cách tương đương tịch thu có thể kéo theo những rủi ro pháp lý và tài chính đáng kể.
Trong khi đó, Đại diện cấp cao EU về chính sách đối ngoại Kaja Kallas cho rằng về lâu dài, nguồn tiền hỗ trợ Ukraine nên đến từ Nga. Bà cho biết các nước thành viên sẽ tiếp tục thảo luận về phương án sử dụng tài sản Nga bị đóng băng.
Tại Anh, Cơ quan Thực thi Trừng phạt Tài chính (OFSI) phạt chi nhánh Citibank tại London 4,7 triệu bảng Anh, tương đương khoảng 6,35 triệu USD, do những sai sót khiến các cá nhân và tổ chức Nga nằm trong diện cấm vận tiếp cận nguồn tiền.
Phần lớn vi phạm xảy ra trong giai đoạn từ tháng 2 đến tháng 11/2022. OFSI cho biết chi nhánh London của Citibank đã xử lý 970 giao dịch với tổng trị giá 19,7 triệu bảng Anh, trong đó có các khoản liên quan đến tập đoàn vận tải biển nhà nước Nga Sovcomflot, Alfa-Bank, Gazprombank và Credit Bank of Moscow.
Cơ quan Anh không phát hiện bằng chứng cho thấy Citibank cố ý vi phạm lệnh trừng phạt. Ngân hàng cũng chủ động báo cáo phần lớn các sai phạm với nhà chức trách.
Citibank cho biết hoan nghênh việc vụ việc được kết luận và khẳng định tuân thủ các quy định trừng phạt là ưu tiên quan trọng của ngân hàng.