Máy bay chiến đấu F-16 tham gia một cuộc tập trận của NATO tại căn cứ không quân Kleine-Brogel, Bỉ, ngày 18/10/2022. Ảnh minh hoạ: AFP/TTXVN (Không được phép sử dụng, chia sẻ bởi bên thứ ba)
Dẫn thông báo của Không quân Ukraine trên Telegram, trang The Kyiv Independent đưa tin chiếc F-16 bị mất liên lạc khi đang làm nhiệm vụ đánh chặn các mục tiêu trên không của Nga. Thông tin sơ bộ cho thấy máy bay gặp tình huống khẩn cấp trên không, buộc phi công phải kích hoạt ghế phóng để thoát hiểm.
"Phi công đã được sơ tán an toàn và đưa tới cơ sở y tế để kiểm tra sức khỏe cũng như thực hiện các xét nghiệm cần thiết", Không quân Ukraine cho biết, đồng thời xác nhận tình trạng của phi công ổn định.
Lực lượng vũ trang Ukraine cho biết các chuyên gia kỹ thuật cùng cơ quan thực thi pháp luật đã có mặt tại hiện trường để điều tra nguyên nhân vụ việc. Nhà chức trách cũng xác nhận vụ tai nạn không gây thương vong hoặc thiệt hại đối với dân thường dưới mặt đất. Địa điểm xảy ra tai nạn không được công bố vì lý do an ninh.
Giới chức quân sự cho biết nguyên nhân chính xác khiến máy bay gặp nạn vẫn đang được điều tra. Thông tin về đường bay, khu vực tác chiến cũng như các tình tiết liên quan đến nhiệm vụ của chiếc F-16 không được tiết lộ.
Đây là một trong những vụ việc hiếm hoi liên quan đến phi đội F-16 của Ukraine kể từ khi loại tiêm kích này được đưa vào biên chế. Theo các nguồn tin quân sự Ukraine, tính từ đầu năm 2025 đến nay, nước này đã mất khoảng 20 máy bay chiến đấu các loại, trong đó có chiếc F-16 vừa gặp nạn.
Ukraine bắt đầu tiếp nhận các máy bay F-16 từ năm 2024 trong khuôn khổ chương trình hỗ trợ quân sự của các nước phương Tây nhằm tăng cường năng lực phòng không trước các đợt tập kích bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) của Nga. Hà Lan và Đan Mạch là hai trong số những quốc gia đầu tiên chuyển giao F-16 cho Kiev, trong khi một số nước NATO khác cũng tham gia chương trình huấn luyện phi công và bảo đảm hậu cần cho dòng máy bay này.
F-16 hiện đảm nhiệm cả nhiệm vụ phòng thủ và tiến công. Trong hoạt động phòng không, loại tiêm kích này được sử dụng để đánh chặn tên lửa hành trình, UAV và các mục tiêu trên không khác của Nga. Ngoài ra, F-16 cũng có khả năng mang nhiều loại vũ khí chính xác nhằm tập kích các mục tiêu quân sự dọc chiến tuyến.
Việc đưa F-16 vào sử dụng được đánh giá là bước nâng cấp đáng kể đối với năng lực tác chiến của Không quân Ukraine. Tuy nhiên, quá trình khai thác loại máy bay này vẫn gặp nhiều thách thức về bảo đảm kỹ thuật, huấn luyện phi công cũng như nguồn cung đạn dược.
Hồi tháng 3, Ukraine từng cho biết lực lượng F-16 rơi vào tình trạng thiếu tên lửa không đối không do Mỹ sản xuất trong hơn ba tuần vào cuối năm 2025, làm ảnh hưởng đáng kể đến khả năng thực hiện các nhiệm vụ đánh chặn trên không.
Dù vậy, F-16 cũng đã ghi nhận một số kết quả đáng chú ý trên chiến trường. Mới đây, theo quân đội Ukraine, một tiêm kích F-16 nước này đã bắn hạ một máy bay chiến đấu Su-35 của Nga trong một trận không chiến. Thông tin này sau đó được một tướng cấp cao của Mỹ xác nhận tại phiên điều trần trước Thượng viện hôm 23/7.
Trong bối cảnh xung đột tiếp diễn, Ukraine vẫn đang thúc đẩy mở rộng hợp tác quốc phòng với các đối tác phương Tây nhằm duy trì và tăng cường năng lực không quân. Ngày 28/7, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã gặp đại diện tập đoàn Lockheed Martin để thảo luận về khả năng mở rộng hợp tác sản xuất quốc phòng và chuyển giao công nghệ. Nội dung trao đổi tập trung vào các hệ thống phòng không Patriot cùng những khí tài chủ lực như F-16, HIMARS và tên lửa ATACMS, vốn được Kiev coi là những yếu tố quan trọng trong việc tăng cường năng lực phòng thủ trước các cuộc tấn công.