Cơ sở khai thác dầu của Công ty dầu khí quốc gia Aramco của Saudi Arabia. Ảnh: globalenergyprize.org/TTXVN
Khả năng OPEC+ tăng sản lượng
Năm ngoái, OPEC+ đã tăng sản lượng khoảng 2,9 triệu thùng/ngày trước khi tạm dừng đà tăng trong ba tháng. Tuy nhiên, cục diện hiện nay đã thay đổi hoàn toàn. Cuộc họp trực tuyến của OPEC+ diễn ra chỉ một ngày sau khi Mỹ và Israel tiến hành làn sóng không kích vào Iran.
Ngay cả trước khi xung đột bùng phát vào ngày 28/2, giá dầu đã tăng khi thị trường dự tính những rủi ro địa chính trị sau nhiều tháng Mỹ tăng cường hiện diện quân sự trong khu vực. Giá dầu Brent đã tăng hơn 3% trong phiên 27/2, giao dịch ở mức trên 73 USD/thùng, so với mức 61 USD/thùng hồi đầu năm.
Chuyên gia phân tích Giovanni Staunovo từ ngân hàng UBS lưu ý rằng nguồn cung dầu đã bị thắt chặt kể từ đầu tháng Một do một số yếu tố khách quan như thời tiết giá lạnh tại Mỹ, các cuộc tấn công ở Nga và sự cố mất điện làm tê liệt mỏ dầu Tengiz của Kazakhstan (Ca-dắc-xtan). Chính vì vậy, ngay cả trước khi các cuộc không kích diễn ra tại Iran, thị trường đã dự đoán OPEC+ sẽ tăng sản lượng khoảng 137.000 thùng/ngày.
Ông Homayoun Falakshahi, chuyên gia phân tích tại Kpler, nhận định rằng mức giá tương đối cao hiện nay là động lực tốt để OPEC+ nối lại việc tăng sản lượng từ tháng 4.
Ngay cả khi OPEC+ đồng ý tăng sản lượng 137.000 thùng/ngày vào ngày 1/3, các ước tính từ Kpler cho thấy tác động lên giá dầu sẽ không quá lớn, vì con số này thực tế chỉ chuyển hóa thành lượng tăng thực tế từ 80.000-90.000 thùng/ngày.
Ông Staunovo bổ sung rằng năng lực sản xuất dự phòng hiện thấp hơn nhiều so với lầm tưởng của một số bên và chủ yếu nằm trong tay Saudi Arabia (A-rập Xê-út), trong khi sản lượng của Nga đang có xu hướng sụt giảm trong hai tháng qua.
Dù vậy, việc thúc đẩy sản lượng sẽ giúp các thành viên OPEC+ giành lại thị phần trước sự cạnh tranh từ các đối thủ lớn như Mỹ, Canada (Ca-na-đa), Brazil (Bra-xin) và Guyana (Gai-a-na). Ông Falakshahi kết luận rằng dù OPEC+ ưa thích mức giá từ 80-90 USD/thùng, nhưng khoảng 70 USD/thùng mới là mức giá lý tưởng cho chiến lược này, vì nó không đủ để khuyến khích các nhà sản xuất Mỹ đổ thêm vốn đầu tư nhưng vẫn là mức chấp nhận được đối với liên minh OPEC+.
Tác động từ xung đột Mỹ - Iran
Về ngắn hạn, ông Falakshahi dự báo cuộc tấn công của Mỹ có thể kích hoạt một đợt tăng giá mạnh mẽ, và diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc vào mức độ leo thang của xung đột. Xung đột hoàn toàn có khả năng gây gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung dầu toàn cầu và đẩy giá dầu lên mức cao nhất trong nhiều năm qua.
Dù Iran là nhà sản xuất dầu lớn, nhưng rủi ro chính vẫn nằm ở khả năng phong tỏa eo biển Hormuz, nơi có khoảng 20 triệu thùng dầu thô lưu thông mỗi ngày - tương đương 20% sản lượng toàn cầu. Đáng lo ngại hơn, hiện gần như không có phương án thay thế nào cho tuyến vận tải này. Theo Cơ quan quản lý thông tin năng lượng Mỹ (EIA), chỉ có Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arập thống nhất (UAE) sở hữu mạng lưới đường ống có khả năng vận chuyển tối đa 2,6 triệu thùng/ngày để thay thế eo biển Hormuz.
Ông William Jackson, chuyên gia kinh tế trưởng về các thị trường mới nổi tại Capital Economics, nhận định ngay cả khi các cuộc không kích ở mức độ hạn chế, giá dầu Brent vẫn có thể tăng từ 73 USD/thùng lên khoảng 80 USD/thùng (tương đương mức đỉnh trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày hồi tháng 6/2025).
Tuy nhiên, ông Jackson cảnh báo nếu xung đột kéo dài, đặc biệt là nếu eo biển Hormuz bị phong tỏa trong thời gian dài, giá dầu có thể nhảy vọt lên ngưỡng 100 USD/thùng.