Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: IRNA/TTXVN
Trong những tháng gần đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần tuyên bố sẽ tiến hành một cuộc tấn công "quy mô lớn", "mang tính quyết định" hoặc "chưa từng có tiền lệ" nhằm vào Iran.
Các cuộc tấn công này được cho là nhằm buộc Tehran phải nhượng bộ trong các vấn đề liên quan đến eo biển Hormuz, tham vọng hạt nhân của Iran và sự ủng hộ của nước này đối với các lực lượng như Hamas và Hezbollah.
Tuy nhiên, vào hôm 9/8, Tổng thống Trump đã phát tín hiệu cho thấy ông sẵn sàng dựa vào việc gia tăng sức ép kinh tế đối với Iran thay vì ngay lập tức phát động một chiến dịch quân sự mới.
Trong cuộc phỏng vấn với Axios, Tổng thống Trump không đưa ra bất kỳ lời đe dọa quân sự nào, mặc dù Iran vẫn chưa đồng ý với Oman về một thỏa thuận liên quan đến eo biển Hormuz và Tehran đã đưa ra những yêu cầu mới vào ngày 8/8.
Nhà lãnh đạo Mỹ nói rằng: “Chúng tôi đang giảm mức độ căng thẳng” và hiện nay, Washington “chỉ đàm phán ở mức độ hạn chế” với Tehran, đồng thời theo dõi chặt chẽ tình trạng xấu đi của nền kinh tế Iran.
Tổng thống Trump cho biết phía Mỹ “chỉ đang theo dõi Iran với tình trạng lạm phát rất cao và thực tế là họ không còn tiền”, đồng thời nhận định rằng Iran đang ở trong “tình trạng rất tồi tệ” về tài chính và đang gặp khó khăn trong việc trả lương cho các lực lượng quân sự.
Theo Tổng thống Trump, việc Mỹ phong tỏa đường biển với Iran đã làm gia tăng sức ép đối với chính quyền nước này và góp phần đẩy nước này vào cuộc khủng hoảng kinh tế.
Tuyên bố nêu trên, theo kênh Al Jazeera ngày 10/8, dường như cho thấy Tổng thống đã quyết định dành thêm thời gian cho các nỗ lực ngoại giao, nhưng liệu cách tiếp cận này có được duy trì hay không vẫn chưa rõ, xét đến việc tình hình xung đột thay đổi nhanh chóng từng ngày.
Sự chuyển hướng này cũng diễn ra trong bối cảnh các cuộc thăm dò dư luận trên toàn quốc cho thấy sự bất mãn ngày càng gia tăng đối với quyết định tiến hành chiến tranh với Iran, chủ yếu trong nhóm cử tri Dân chủ và cử tri độc lập, nhưng cũng xuất hiện ở một bộ phận cử tri Cộng hòa.
Những lo ngại tập trung vào hệ quả kinh tế của cuộc chiến tranh Iran đối với giá năng lượng và hàng tiêu dùng, cũng như những hoài nghi về việc liệu Mỹ có một chiến lược khả thi để thoát khỏi cuộc xung đột đang có nguy cơ lan rộng ở Trung Đông hay không.
Trong tuần qua, Tổng thống Trump đăng trên Truth Social rằng các cuộc thăm dò nội bộ của ông cho thấy cuộc chiến nhận được sự ủng hộ, nhưng vấn đề này đang ngày càng trở thành một chủ đề tranh luận đáng chú ý trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11.
Tàu thuyền ở eo biển Hormuz, gần thành phố cảng Bandar Abbas, Iran. Ảnh: The Guardian/TTXVN
Đánh giá về tín hiệu của Tổng thống Trump, bà Roxane Farmanfarmaian, giảng viên tại Đại học Cambridge, cho rằng Iran không cảm thấy mình đang chịu sức ép về thời gian như Mỹ.
Trong khi đó, Tổng thống Trump phải đối mặt với những áp lực riêng liên quan đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ, giá dầu và lạm phát.
Bà Farmanfarmaian mô tả tình thế này là “một trò chơi mèo vờn chuột” nhằm xem “bên nào sẽ chùn bước trước” và chiến lược của Iran là thể hiện thiện chí thông qua các cuộc đàm phán tại Oman, đồng thời gây sức ép buộc Washington phải có hành động trước.
Theo bà Farmanfarmaian, rằng Iran tin rằng nước này có thể đủ khả năng kéo dài thời gian và chờ đợi Mỹ trong các cuộc đàm phán về việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz, ngay cả khi Tổng thống Trump khẳng định Iran đang rất cần đạt được một thỏa thuận.