Công nhân làm việc tại nhà máy lọc dầu ở Wasit, Iraq. THX/TTXVN
Tại thị trường châu Á, giá dầu Brent tăng 2,5% lên mức 105,61 USD/thùng trong phiên giao dịch sáng nay. Cùng thời điểm, giá dầu ngọt nhẹ Mỹ (WTI) cũng tăng gần 3%, chạm mốc 101,52 USD/thùng. Kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các đợt tập kích vào Iran từ ngày 28/2, giá dầu Brent đã tăng tổng cộng hơn 40%. Đà tăng này phản ánh nỗi lo về sự gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz - một trong những tuyến hàng hải huyết mạch của dầu thô thế giới - cùng nguy cơ các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng trong khu vực sẽ làm thắt chặt nguồn cung toàn cầu.
Giới phân tích nhận định, tầm quan trọng của cuộc khủng hoảng này không chỉ nằm ở sự biến động ngắn hạn mà còn ở khả năng tái định hình kỳ vọng lạm phát, triển vọng lãi suất và định giá tài sản toàn cầu. Ông Patrick Minford, Giáo sư kinh tế ứng dụng tại Đại học Cardiff, cho rằng tác động trực tiếp nhất sẽ đến từ giá năng lượng. Ông phân tích, nếu giá dầu duy trì ở mức cao, chúng sẽ ngấm vào lạm phát và ảnh hưởng trực tiếp đến các quyết định về lãi suất.
Đáng chú ý, cú sốc này diễn ra vào thời điểm nhạy cảm khi hàng loạt ngân hàng trung ương lớn bao gồm Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed), Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), Ngân hàng trung ương Anh (BoE) và Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BoJ) đều có lịch họp chính sách trong tuần này. Đây sẽ là cơ hội chính thức đầu tiên để giới hoạch định chính sách đánh giá toàn diện hệ lụy từ cuộc khủng hoảng Trung Đông.
Theo dự báo của Oxford Economics, lạm phát tại Anh và Khu vực đồng euro (Eurozone) có thể tăng mạnh gấp đôi so với Mỹ và Canada, do sự phụ thuộc nặng nề của châu Âu vào nguồn năng lượng nhập khẩu.
Sự dịch chuyển của dòng vốn quốc tế Ngoài các tác động kinh tế vĩ mô, bất ổn địa chính trị cũng ảnh hưởng đến cách thị trường định giá tài sản. Giáo sư tài chính Hisham Farag từ Đại học Birmingham lưu ý rủi ro địa chính trị thường đẩy bảo hiểm "phí bù đắp rủi ro" lên cao.
Tác động này không đồng đều giữa các ngành công nghiệp. Lĩnh vực quốc phòng, hàng không vũ trụ và năng lượng có thể hưởng lợi từ nhu cầu gia tăng. Ngược lại, các ngành dựa trên sự ổn định khu vực như du lịch, logistics và bất động sản sẽ phải đối mặt với nhiều lực cản.
Một kênh tác động quan trọng khác là hành vi của các quỹ tài sản chủ quyền Trung Đông. Các quỹ này hiện quản lý hàng nghìn tỷ USD, bao gồm khoảng 2.000 tỷ USD đầu tư riêng tại Mỹ. Nếu căng thẳng kéo dài, các quỹ này có thể tái cơ cấu danh mục để tăng cường khả năng chống chịu.
Trong bối cảnh đó, sự thay đổi trong phân bổ vốn toàn cầu có thể tạo cơ hội cho các nền kinh tế mới nổi lớn. Những quốc gia có thị trường nội địa rộng và triển vọng tăng trưởng dài hạn như Trung Quốc, Brazil và một số nước giàu tài nguyên khác có thể thu hút tỷ trọng đầu tư lớn hơn khi giới đầu tư quốc tế tìm kiếm sự đa dạng hóa ngoài các thị trường phương Tây truyền thống.