Hoàn thiện thể chế pháp luật về logistics gỡ điểm nghẽn mở không gian phát triển

Chia sẻ tại toạ đàm "Hoàn thiện thể chế pháp luật về logistics, gỡ điểm nghẽn, mở không gian phát triển" do Tạp chí Công Thương tổ chức ngày 11/9, bà Nguyễn Thanh Hương, Phó Trưởng phòng Hạ tầng thương mại, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương cho biết, logistics là mắt xích kết nối giữa vùng sản xuất, với vùng tiêu thụ, giữa các doanh nghiệp sản xuất, với các doanh nghiệp phân phối và giữa các vùng với nhau. Do đó, theo bà Hương cách tiếp cận về thể chế logistics bây giờ cũng cần phải có sự thay đổi, không nên quản lý theo từng khâu nữa mà cần nhìn nhận theo dòng hàng hóa và trong chuỗi cung ứng.

Ngoài ra, logistics hiện nay gắn với rất nhiều thứ, gắn với quy hoạch, giao thông, gắn với đầu tư, thương mại, chuyển đổi số và cả môi trường. Do đó, cần nhìn nhận logistics không phải chỉ là một mảnh ghép mà phải nằm trong cả một hệ thống, đồng thời vẫn cần phải có một cách tiếp cận phù hợp với những mô hình thương mại điện tử, nhất là kho đa kênh và giao hàng chặng cuối của đô thị.

Đồng quan điểm, TS. Trần Quốc Việt, Trưởng khoa Quản lý và Đô thị, Đại học Thủ đô Hà Nội cho rằng, hệ thống pháp luật liên quan đến logistics trong thời gian qua đã đạt nhiều thành tựu, nhiều bước tiến lớn. Tuy nhiên trên thực tế hiện nay, hoạt động logistics đang phát triển rất nhanh, rất mạnh và cách thức tổ chức càng ngày càng mang tính tích hợp và liên ngành. Nhưng pháp luật điều chỉnh logistics vẫn được quy định và tổ chức, thiết kế theo cách thức của từng lĩnh vực pháp luật chuyên ngành, từng lĩnh vực quản lý nhà nước. Vì vậy, khoảng cách đáng chú ý hiện nay của thể chế đối với logistics không phải nằm ở việc còn thiếu những văn bản nào, thiếu bao nhiêu quy định mà nằm ở chỗ đã đồng bộ giữa các quy định lĩnh vực pháp luật chuyên ngành hay chưa. 

“Nói ngắn gọn hơn, trọng tâm hiện nay của chúng ta đang chuyển từ việc trả lời đã có đủ văn bản hay chưa, có đủ quy định hay chưa sang trả lời câu hỏi các quy định đó, các văn bản đó đã đồng bộ với nhau hay chưa và đã trải dài, đã trám được toàn bộ chuỗi hoạt động logic hay chưa. Từ góc độ đó, về mặt xây dựng pháp luật, chúng tôi cho rằng khoảng trống đáng quan tâm nhất hiện nay chính là khoảng trống nằm giữa điểm giao của các lĩnh vực pháp luật chuyên ngành. Do đó, theo tôi, yêu cầu đặt ra cấp thiết hiện nay là làm như thế nào để hai điểm logic đó càng ngày càng được kết nối chặt chẽ với nhau hơn”, ông Việt cho hay. 

Hiện nay, Bộ Công Thương đang rà soát, xây dựng nghị định mới thay thế Nghị định 163 quy định về kinh doanh dịch vụ logistics theo hướng hoàn thiện những điều kiện kinh doanh, trách nhiệm pháp lý liên quan và phân loại dịch vụ cũng như đưa thêm các lĩnh vực về logistics mới.

Bà Nguyễn Thanh Hương cho biết, giai đoạn tới cần quy hoạch và phát triển mạng lưới logistics theo dòng hàng hóa và nhu cầu trung tâm logistics phải gắn với vùng sản xuất, vùng tiêu thụ, các hành lang vận tải và các đầu mối giao thông. Cùng với đó, cần có biện pháp khuyến khích sử dụng các trung tâm logistics dùng chung để đảm bảo tối ưu hiệu quả tốt nhất.

“Hiện nay Cục Quản lý phát triển thị trường trong nước cũng đang xây dựng thông tư về các tiêu chí phân hạng, phân loại trung tâm logistics theo nhiệm vụ được giao tại Quyết định số 2229/QĐ-TTg. Theo đó việc xây dựng tiêu chí phân loại, phân hạng này sẽ là một công cụ để định hướng phát triển mạng lưới trung tâm logistics phù hợp với từng vai trò, phạm vi và quy mô phục vụ”, bà Hương cho hay.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Ngô Khắc Lễ, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA) cho rằng, các cơ quan quản lý khi đặt ra những yêu cầu, phải xem mức độ hợp lý và thực hiện như thế nào. Đặc biệt, theo đại diện VLA, cần có bộ phận phối hợp giữa cơ quan quản lý và hiệp hội, doanh nghiệp để giải quyết các khó khăn, vướng mắc nhanh chóng cho doanh nghiệp.