Tiết mục hát chèo "Lời ca mừng Đảng, mừng Xuân" do các học viên lớp tập huấn biểu diễn tại Lễ bế giảng lớp tập huấn, bồi dưỡng hát Chèo, hát Văn, hát Xẩm, nâng cao hoạt động các câu lạc bộ nghệ thuật truyền thống phường Phù Vân.
Hạt nhân gìn giữ nghệ thuật truyền thống
Thành lập năm 2002, Câu lạc bộ chèo Phương Thượng, phường Lê Hồ giữ vai trò nòng cốt trong việc tập hợp, kết nối những người yêu chèo - loại hình nghệ thuật dân gian quen thuộc của người dân địa phương. Câu lạc bộ duy trì sinh hoạt định kỳ 2 lần/tháng, đồng thời tích cực giao lưu, biểu diễn tại nhiều chương trình văn nghệ, hội thi trong và ngoài tỉnh, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật chèo.
Nghệ nhân Ưu tú Hoàng Văn Hởi, thành viên cao tuổi nhất của Câu lạc bộ chèo Phương Thượng, là một trong những người có công phục dựng, phát triển chiếu chèo truyền thống tại phường Lê Hồ. Không chỉ đảm nhiệm vai trò đạo diễn, hướng dẫn các thành viên trong câu lạc bộ tập luyện, ông còn viết kịch bản, sáng tác nhiều bài hát, trích đoạn, tiểu phẩm chèo với nội dung giáo dục sâu sắc, hướng con người đến những giá trị chân - thiện - mỹ, đồng thời lồng ghép việc tuyên truyền các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với người dân.
Nghệ nhân Ưu tú Hoàng Văn Hởi cho biết: "Xuất phát từ niềm đam mê, các thành viên Câu lạc bộ chèo Phương Thượng dù bận rộn với công việc, cuộc sống còn nhiều khó khăn, vất vả nhưng vẫn luôn tích cực tham gia các hoạt động của câu lạc bộ. Chúng tôi say mê và cảm thấy hạnh phúc khi được góp sức mình giữ gìn và phát huy giá trị nghệ thuật chèo".
Trải qua hơn 20 năm hoạt động, Câu lạc bộ chèo Phương Thượng đã gặt hái được nhiều thành tích nổi bật như: Huy chương Bạc tại Liên hoan Hát chèo không chuyên toàn quốc năm 2021, giải Ba tại Hội thi văn nghệ cụm Liên minh Hợp tác xã khu vực miền Bắc năm 2013, giải Bạc tại Liên hoan các câu lạc bộ dân ca và chèo tỉnh Hà Nam (cũ) năm 2017, cùng nhiều giải thưởng khác qua các hội thi, liên hoan văn nghệ.
Bà Nguyễn Thị Sao, Chủ nhiệm Câu lạc bộ chèo Phương Thượng chia sẻ, điều đáng mừng là Trường Trung học cơ sở Lê Hồ đã thành lập câu lạc bộ hát chèo, thu hút đông đảo học sinh tham gia. Đây không chỉ là sân chơi bổ ích giúp các em tiếp cận và nuôi dưỡng tình yêu với nghệ thuật truyền thống, mà còn là môi trường để phát hiện, bồi dưỡng những nhân tố trẻ giàu tiềm năng. Các thành viên Câu lạc bộ Chèo Phương Thượng đã và đang tích cực tham gia truyền dạy, hướng dẫn kỹ năng hát chèo cho học sinh, qua đó, từng bước hình thành đội ngũ kế cận, góp phần gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật chèo.
Cùng với Câu lạc bộ chèo Phương Thượng, hiện nay, trên địa bàn tỉnh Ninh Bình có hơn 1.000 tổ, đội, nhóm, câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ cơ sở. Mặc dù còn gặp không ít khó khăn bởi thành viên nòng cốt các câu lạc bộ đã cao tuổi, trong khi lớp kế cận còn hạn chế; kinh phí hoạt động eo hẹp, nhưng các tổ, đội, nhóm, câu lạc bộ đã nỗ lực duy trì hoạt động, góp phần bảo tồn, phát huy các loại hình nghệ thuật truyền thống, đặc biệt là chèo, hát văn, hát xẩm.
Bồi dưỡng, nâng cao chất lượng lực lượng văn nghệ quần chúng
Nhằm bảo tồn và phát huy các loại hình nghệ thuật truyền thống trong cộng đồng dân cư, thời gian qua, ngành Văn hóa tỉnh Ninh Bình đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó có việc mở các lớp bồi dưỡng hát chèo, hát văn, hát xẩm, nâng cao chất lượng các câu lạc bộ nghệ thuật truyền thống tại các xã, phường trên địa bàn tỉnh.
Sau 1 tháng tham gia lớp bồi dưỡng hát chèo, hát văn, hát xẩm, gần 50 học viên là thành viên các câu lạc bộ văn hóa nghệ thuật của xã Thanh Bình đã tiếp thu được nhiều kiến thức bổ ích về kỹ thuật thể hiện các làn điệu chèo, hát văn, hát xẩm; kỹ năng múa, xây dựng kịch bản, tổ chức chương trình văn nghệ quần chúng tại cơ sở; đồng thời, tập luyện những làn điệu quen thuộc, phù hợp với đời sống văn nghệ địa phương như "Chúc cẩm hồi vân", "Đào liễu", "Chinh phụ"… cùng các điệu xẩm "Huê tình", "Tàu điện" và nhiều bài hát văn ca ngợi Đảng, Bác Hồ, mừng quê hương, đất nước đổi mới.
Ông Nguyễn Đình Cường, Chủ nhiệm Câu lạc bộ chèo thôn Gừa Sông, xã Thanh Bình cho biết, trước đây các thành viên trong câu lạc bộ chủ yếu “tự biên, tự diễn”. Sau khi tham gia lớp bồi dưỡng do Trung tâm Văn hóa tỉnh Ninh Bình tổ chức, các thành viên đã nâng cao kiến thức, kỹ năng hát, múa, xây dựng kịch bản và tổ chức chương trình. Bên cạnh đó, học viên được các nghệ sĩ truyền cảm hứng, nuôi dưỡng đam mê nghệ thuật truyền thống, tiếp tục rèn luyện và vận dụng kiến thức vào hoạt động thực tiễn của câu lạc bộ, góp phần bảo tồn nghệ thuật truyền thống và thúc đẩy phong trào văn hóa – văn nghệ địa phương phát triển.
Lớp bồi dưỡng hát chèo, hát văn, hát xẩm, nâng cao chất lượng các câu lạc bộ nghệ thuật truyền thống tại phường Phù Vân thu hút gần 80 học viên là hạt nhân của các câu lạc bộ nghệ thuật truyền thống trên địa bàn phường tham gia.
Bà Lê Thị Thu, Phó Chủ tịch UBND phường Phù Vân cho biết, lớp bồi dưỡng không chỉ giúp nâng cao kỹ năng biểu diễn, năng lực tổ chức hoạt động câu lạc bộ cho các học viên mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc khơi dậy niềm tự hào, ý thức gìn giữ và phát huy giá trị nghệ thuật của các loại hình nghệ thuật truyền thống. Qua đó, góp phần xây dựng đội ngũ hạt nhân văn nghệ có chất lượng, có khả năng lan tỏa phong trào văn hóa, văn nghệ trong cộng đồng dân cư.
Theo bà Đàm Ngọc Hoa, Phó Giám đốc Trung tâm Văn hóa tỉnh Ninh Bình, từ khi sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, Trung tâm Văn hóa tỉnh Ninh Bình đã tổ chức được 7 lớp bồi dưỡng hát chèo, hát văn, hát xẩm, nâng cao hoạt động của các câu lạc bộ nghệ thuật truyền thống tại các xã, phường. Đây là một trong những hoạt động của Trung tâm Văn hóa tỉnh cũng như ngành Văn hóa tỉnh Ninh Bình nhằm góp phần bảo tồn, phát huy các loại hình nghệ thuật truyền thống. Trung tâm đang tiếp tục phối hợp với các đơn vị, địa phương xây dựng kế hoạch tổ chức các lớp bồi dưỡng hát chèo, hát văn, hát xẩm tại các xã, phường trên địa bàn tỉnh.