Thông qua nhiều chính sách tạo động lực phát triển Thủ đô

Tại kỳ họp, HĐND thành phố đã thông qua 22 nghị quyết, trong đó có nhiều cơ chế, chính sách quan trọng trên các lĩnh vực đầu tư, an sinh xã hội, quản lý đô thị, đất đai, khoa học - công nghệ và chuyển đổi số, góp phần tạo động lực phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới.

Phát biểu bế mạc kỳ họp, Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà cho biết, trong số 22 nghị quyết được thông qua có 16 nội dung triển khai thi hành Luật Thủ đô năm 2026. Đây là những nghị quyết có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, an sinh xã hội trên địa bàn thành phố, đồng thời kiện toàn công tác nhân sự thuộc thẩm quyền của HĐND thành phố.

Theo Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội, tại phiên thảo luận đã có 62 đại biểu phát biểu với hơn 200 ý kiến đóng góp vào các dự thảo nghị quyết. Nhiều ý kiến của các đại biểu là chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và đại biểu địa phương đã được tiếp thu, giải trình, góp phần hoàn thiện các chính sách trước khi HĐND thành phố xem xét, quyết nghị.

Một trong những nội dung được quan tâm tại kỳ họp là các chính sách an sinh xã hội, chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ các nhóm yếu thế. HĐND thành phố đã xem xét các cơ chế liên quan đến hỗ trợ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho các đối tượng chính sách; hỗ trợ xã hội đối với người dân Thủ đô; các chính sách chăm sóc sức khỏe nhân dân và nâng cao chất lượng hệ thống y tế cơ sở.

Theo báo cáo giải trình của UBND thành phố, nhiều chính sách được xây dựng trên cơ sở rà soát nhu cầu thực tiễn, bảo đảm khả năng cân đối nguồn lực và hướng tới mở rộng diện bao phủ an sinh xã hội. Thành phố cũng nghiên cứu các giải pháp hỗ trợ đối với một số nhóm đối tượng đặc thù như người dân sinh sống tại các xã vùng dân tộc thiểu số, lực lượng tham gia công tác xã hội tại cơ sở và các nhóm yếu thế chưa được tiếp cận đầy đủ các chính sách bảo hiểm y tế.

Trong lĩnh vực đất đai, HĐND thành phố đã thông qua Nghị quyết quy định chính sách về đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống trên địa bàn thành phố Hà Nội. Nghị quyết được ban hành nhằm cụ thể hóa quy định tại Điều 16 Luật Đất đai năm 2024, tạo cơ sở pháp lý để triển khai các chính sách hỗ trợ về đất đai, góp phần ổn định đời sống, nâng cao chất lượng cuộc sống của đồng bào dân tộc thiểu số.

Theo nghị quyết, các khu dân cư, thôn, xóm vùng đồng bào dân tộc thiểu số được bố trí, quy hoạch quỹ đất sinh hoạt cộng đồng phù hợp với phong tục, tập quán, tín ngưỡng, bản sắc văn hóa và điều kiện thực tế của từng địa phương, với diện tích tối thiểu từ 300m² trở lên.

Đối với cá nhân là người dân tộc thiểu số thuộc diện hộ nghèo, hộ cận nghèo, nghị quyết quy định các chính sách hỗ trợ đất đai lần đầu như giao đất ở trong hạn mức và miễn tiền sử dụng đất; cho phép chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở trong hạn mức và miễn tiền sử dụng đất theo quy định; cho thuê đất phi nông nghiệp không phải là đất ở để sản xuất, kinh doanh với mức giảm 50% tiền thuê đất.

Nghị quyết cũng quy định các chính sách hỗ trợ đối với trường hợp đã được Nhà nước giao đất, cho thuê đất nhưng hiện không còn đất hoặc thiếu đất so với hạn mức. Theo đó, các trường hợp đủ điều kiện được xem xét giao đất ở, chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở và miễn tiền sử dụng đất; được giao bổ sung đất nông nghiệp hoặc thuê đất phi nông nghiệp để sản xuất, kinh doanh với mức giảm 50% tiền thuê đất theo quy định.

Trong lĩnh vực quản lý đô thị, HĐND thành phố đã thông qua Nghị quyết quy định việc áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh vi phạm trên địa bàn thành phố.

Nghị quyết được ban hành nhằm cụ thể hóa quy định của Luật Thủ đô năm 2026, tạo cơ sở pháp lý để áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước trong các trường hợp cần thiết nhằm bảo đảm trật tự, an toàn xã hội và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Theo nghị quyết, biện pháp này được áp dụng đối với các công trình xây dựng không phép, sai phép, xây dựng trên đất lấn chiếm; các công trình vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy không chấp hành yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền; các cơ sở kinh doanh dịch vụ vũ trường, karaoke không bảo đảm điều kiện an toàn phòng cháy, chữa cháy; các cơ sở sản xuất, kinh doanh vi phạm quy định về bảo vệ môi trường nhưng không chấp hành yêu cầu khắc phục hoặc đình chỉ hoạt động; cùng một số trường hợp khác theo quy định của pháp luật.

Đây được xem là một trong những công cụ quản lý mới nhằm tăng cường hiệu lực thực thi pháp luật, xử lý các vi phạm kéo dài trong lĩnh vực xây dựng, môi trường và phòng cháy, chữa cháy.

Bên cạnh các nghị quyết đã được thông qua, HĐND thành phố cũng xem xét nhiều cơ chế, chính sách liên quan đến phát triển đô thị, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Các đại biểu đánh giá cao các chính sách hỗ trợ nghiên cứu, phát triển và chuyển giao công nghệ; cơ chế ưu đãi, hỗ trợ phát triển hạ tầng và hoạt động trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nhiều ý kiến cho rằng việc áp dụng các cơ chế hỗ trợ ở mức cao sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa các kết quả khoa học công nghệ trên địa bàn Thủ đô.

Kỳ họp cũng dành nhiều thời gian thảo luận các định hướng phát triển đô thị mới như phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), tái thiết đô thị và quản lý không gian tầm thấp. Các đại biểu cho rằng đây là những nội dung quan trọng đối với quá trình phát triển đô thị hiện đại, đồng thời đề nghị tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý và các quy định liên quan để bảo đảm tính khả thi khi triển khai.

Đáng chú ý, HĐND thành phố chưa xem xét thông qua Nghị quyết ban hành Đề án vùng phát thải thấp trong Vành đai 1 và Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông sử dụng năng lượng sạch. Theo Thường trực HĐND thành phố, đây là các nội dung có phạm vi tác động rộng, liên quan trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp và hoạt động giao thông đô thị nên cần tiếp tục nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng hơn, lấy thêm ý kiến của các đối tượng chịu tác động trước khi trình xem xét tại kỳ họp tiếp theo.

Bế mạc kỳ họp, Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà nhấn mạnh, các nghị quyết vừa được thông qua là những quyết sách quan trọng nhằm chuyển hóa các cơ chế, chính sách thành nguồn lực và công cụ pháp lý cụ thể phục vụ phát triển Thủ đô. Qua đó, đề nghị UBND thành phố và các cấp, các ngành khẩn trương xây dựng kế hoạch triển khai từng nghị quyết; đẩy mạnh công tác tuyên truyền; phân công rõ trách nhiệm, tiến độ thực hiện và cơ chế giám sát, bảo đảm các chính sách sớm đi vào cuộc sống.

Theo bà Phùng Thị Hồng Hà, từ nay đến kỳ họp thứ tư dự kiến diễn ra từ ngày 12 đến 15/6, thành phố còn nhiều nội dung cần tiếp tục hoàn thiện để bảo đảm triển khai đầy đủ các quy định liên quan trước thời điểm Luật Thủ đô năm 2026 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Chủ tịch HĐND thành phố khẳng định, cùng với việc triển khai hiệu quả Luật Thủ đô, toàn hệ thống chính trị thành phố cần tiếp tục nỗ lực, quyết liệt hành động nhằm hoàn thành các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và an sinh xã hội, đáp ứng kỳ vọng của cử tri và nhân dân Thủ đô.