Sản xuất thiết bị di động tại Công ty TNHH Samsung Electronics Việt Nam Thái Nguyên.
Khẳng định vai trò trung tâm
Theo số liệu thống kê, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Thái Nguyên trong quý I đạt 15,88 tỷ USD, tăng 36,8% so với quý IV/2025 và tăng 22% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt 9,77 tỷ USD, tăng gần 50% so với quý trước; nhập khẩu đạt 6,11 tỷ USD. Khoảng chênh lệch này đã tạo nên mức xuất siêu kỷ lục, đưa Thái Nguyên vượt lên dẫn đầu cả nước.
Sự tăng trưởng ấn tượng này tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm của khu vực công nghiệp, đặc biệt là ngành điện tử trong cơ cấu kinh tế của tỉnh. Các mặt hàng chủ lực như điện thoại, máy tính bảng và linh kiện điện tử chiếm hơn 95% tổng giá trị xuất khẩu.
Trao đổi với phóng viên, bà Bạch Thị Tình, Phó Trưởng cơ quan thống kê tỉnh, nhận định: “Tín hiệu khởi sắc trong quý đầu năm cho thấy khu vực công nghiệp của Thái Nguyên đang phục hồi rất tốt và tiếp tục là động lực chính của tăng trưởng. Điều đáng chú ý là không chỉ quy mô tăng, mà chất lượng tăng trưởng cũng được cải thiện nhờ sự ổn định của các ngành hàng chủ lực.”
Không dừng lại ở quy mô, thị trường xuất khẩu của Thái Nguyên ngày càng được mở rộng, trải dài từ Mỹ, Hàn Quốc đến châu Âu và Trung Đông. Trong bối cảnh thương mại toàn cầu chịu tác động từ bất ổn địa chính trị, việc duy trì tốc độ tăng trưởng cao cho thấy khả năng thích ứng nhanh và hiệu quả của cộng đồng doanh nghiệp.
Doanh nghiệp chủ động thích ứng
Ghi nhận tại các khu công nghiệp lớn, không khí sản xuất đang diễn ra sôi động. Nhiều doanh nghiệp cho biết đã có đơn hàng ổn định từ sớm, tạo điều kiện duy trì sản xuất ở mức công suất cao.
Ông Đoàn Như Hải, Giám đốc một doanh nghiệp công nghệ tại Thái Nguyên, chia sẻ: “Ngay từ đầu năm 2026, chúng tôi đã nhận được nhiều đơn hàng xuất khẩu, đặc biệt từ thị trường Mỹ và Hàn Quốc. Doanh nghiệp cũng chủ động đa dạng hóa nguồn cung nguyên vật liệu để hạn chế rủi ro từ biến động địa chính trị. Nhờ đó, hoạt động sản xuất được duy trì ổn định, thậm chí tăng trưởng so với cùng kỳ”.
Theo ông Hải, sự phục hồi của nhu cầu tiêu dùng tại các thị trường lớn là yếu tố quan trọng thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu. Đồng thời, việc chủ động điều chỉnh chiến lược sản xuất - kinh doanh cũng giúp doanh nghiệp tận dụng tốt cơ hội từ thị trường.
Sản xuất tấm pin năng lượng mặt trời xuất khẩu tại Công ty TNHH Phát triển năng lượng Trina Solar (Khu công nghiệp Yên Bình).
Một điểm đáng chú ý trong bức tranh xuất nhập khẩu của Thái Nguyên là về vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Khu vực này đóng góp tới 98% giá trị xuất khẩu và hơn 97% giá trị nhập khẩu, cho thấy vai trò “đầu tàu” trong phát triển kinh tế địa phương.
Sự hiện diện của các tập đoàn công nghệ lớn không chỉ giúp gia tăng kim ngạch xuất khẩu, mà còn góp phần hình thành hệ sinh thái công nghiệp hiện đại, tạo việc làm và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế.
Tuy nhiên, theo ông Phạm Văn Thọ, đại diện ngành Công Thương tỉnh, đây cũng là vấn đề cần được nhìn nhận thận trọng: “Xuất siêu lớn là tín hiệu tích cực, nhưng đi kèm với đó là yêu cầu cấp thiết phải nâng cao tỷ lệ nội địa hóa. Nếu phụ thuộc quá nhiều vào khu vực FDI, nền kinh tế sẽ đối mặt với rủi ro khi có biến động từ bên ngoài”.
Thực tế cho thấy, phần lớn giá trị nhập khẩu của Thái Nguyên vẫn tập trung vào nguyên vật liệu và linh kiện điện tử, chiếm tới khoảng 95%. Điều này đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp trong tỉnh vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn cung từ nước ngoài, đặc biệt là khu vực châu Á.
Các chuyên gia kinh tế nhận định, để phát triển bền vững, Thái Nguyên cần đẩy mạnh công nghiệp hỗ trợ, nâng cao năng lực của doanh nghiệp nội địa nhằm tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Với kết quả đạt được trong quý I, Thái Nguyên đã hoàn thành gần 30% kế hoạch xuất khẩu cả năm 2026 - một con số đầy khả quan. Đây được xem là nền tảng vững chắc để tỉnh hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm nay.
Không chỉ dừng lại ở những con số ấn tượng, mức xuất siêu 3,6 tỷ USD còn phản ánh một nền kinh tế đang vận hành hiệu quả, có khả năng chống chịu tốt trước biến động bên ngoài và ngày càng hội nhập sâu rộng vào thị trường toàn cầu.
Trong thời gian tới, việc tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu sẽ là những yếu tố then chốt giúp Thái Nguyên duy trì đà tăng trưởng.
Từ một địa phương công nghiệp đang lên, Thái Nguyên đang từng bước khẳng định vị thế là “cứ điểm” sản xuất - xuất khẩu quan trọng của khu vực phía Bắc. Nếu tận dụng tốt thời cơ và giải quyết hiệu quả những thách thức nội tại, Thái Nguyên hoàn toàn có thể kỳ vọng vào những bước bứt phá mạnh mẽ hơn trong giai đoạn tới.