Ảnh minh họa: unn.ua
Theo phóng viên TTXVN tại Brussels, nhân Tuần lễ Tiêm chủng châu Âu (EIW) 2026, Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát Dịch bệnh châu Âu (ECDC) công bố báo cáo mới nhất về tình hình tiêm chủng HPV tại Liên minh châu Âu (EU) và Khu vực Kinh tế châu Âu (EEA), cho thấy nhiều chuyển biến tích cực và tiến bộ đáng ghi nhận.
Theo báo cáo, toàn bộ các quốc gia trong khu vực EU/EEA hiện đã đưa vaccine HPV vào chương trình tiêm chủng quốc gia cho cả trẻ em gái và trẻ em trai ở độ tuổi vị thành niên. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong chiến lược dài hạn nhằm giảm thiểu gánh nặng ung thư trong cộng đồng.
Đáng chú ý, 3 quốc gia gồm Iceland, Bồ Đào Nha và Na Uy đã đạt mục tiêu 90% tỷ lệ tiêm chủng HPV cho trẻ em gái trước 15 tuổi, theo Khuyến nghị của Hội đồng EU năm 2024. Thành tựu này phản ánh hiệu quả của các chính sách y tế nhất quán và nỗ lực triển khai đồng bộ tại cấp quốc gia.
Các dữ liệu thực tiễn sau hơn 1 thập kỷ triển khai tiếp tục củng cố niềm tin vào hiệu quả của vaccine HPV. Nhiều nghiên cứu quy mô lớn tại Thụy Điển, Hà Lan, Đan Mạch và một số quốc gia khác cho thấy tỷ lệ nhiễm HPV và các tổn thương tiền ung thư đã giảm rõ rệt. Đồng thời, số ca mắc ung thư cổ tử cung ở nhóm phụ nữ đã tiêm phòng cũng giảm đáng kể.
Từ năm 2020 đến nay, các nước châu Âu ghi nhận xu hướng giảm rõ rệt số ca ung thư cổ tử cung mới ở nhóm đã được tiêm chủng. Nghiên cứu tại Thụy Điển cho thấy việc tiêm vaccine cho trẻ em gái trước 17 tuổi có thể giúp giảm tới 88% nguy cơ mắc bệnh. Các kết quả theo dõi dài hạn cũng khẳng định hiệu quả bảo vệ của vaccine được duy trì ổn định, góp phần làm giảm tỷ lệ ung thư cổ tử cung xâm lấn trong cộng đồng.
Ông Bruno Ciancio, phụ trách mảng bệnh truyền nhiễm và vaccine của ECDC, nhấn mạnh mục tiêu xóa bỏ ung thư cổ tử cung tại EU/EEA đang dần trở nên khả thi. Theo ông, kết quả đạt được cho thấy hiệu quả của việc đầu tư nhất quán cho tiêm chủng.
Báo cáo của ECDC cũng chỉ ra vai trò then chốt của thiết kế chương trình tiêm chủng và năng lực của hệ thống y tế. Trong đó, mô hình tiêm chủng tại trường học được đánh giá là đặc biệt hiệu quả, giúp nâng cao tỷ lệ bao phủ vaccine ở cả trẻ em gái và trẻ em trai.
Cùng với việc công bố báo cáo, ECDC đã ra mắt bảng dữ liệu trực tuyến mới, cho phép theo dõi tỷ lệ tiêm chủng HPV, cũng như một số bệnh truyền nhiễm khác như viêm gan B, sởi và rubella. Công cụ này góp phần tăng cường tính minh bạch và hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách đưa ra quyết định dựa trên bằng chứng.
Tiêm chủng là quá trình đòi hỏi nỗ lực bền bỉ qua từng năm nhằm duy trì “lá chắn” bảo vệ sức khỏe cộng đồng qua nhiều thế hệ, đặc biệt là bảo đảm tiếp cận công bằng cho các nhóm dân cư dễ bị tổn thương.
Trong bối cảnh đạt và duy trì tỷ lệ bao phủ cao, vaccine HPV được kỳ vọng có thể loại bỏ ung thư cổ tử cung khỏi danh sách các vấn đề y tế công cộng trong tương lai. Tuy nhiên, bên cạnh tiêm chủng, việc duy trì các chương trình tầm soát vẫn giữ vai trò thiết yếu nhằm phát hiện sớm và kiểm soát các chủng virus chưa nằm trong phạm vi bảo vệ của vaccine.
Tuần lễ Tiêm chủng châu Âu một lần nữa nhấn mạnh ý nghĩa của sự phối hợp đồng bộ và đầu tư đúng hướng trong y tế dự phòng. Đây không chỉ là giải pháp ngăn ngừa dịch bệnh trước mắt mà còn góp phần giảm gánh nặng ung thư, bảo vệ sức khỏe cộng đồng một cách bền vững cho các thế hệ tương lai.