Hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) của Mỹ. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN
Báo cáo cho biết tốc độ sử dụng tên lửa đánh chặn THAAD trong chiến dịch “Epic Fury” đã khiến kho dự trữ vốn đã hạn chế tiếp tục suy giảm. Điều này đặt ra câu hỏi về khả năng duy trì năng lực phòng thủ tên lửa của Mỹ trong thời gian tới.
Dù từng vấp phải nhiều tranh cãi trong quá trình triển khai tại Trung Đông, hệ thống THAAD vẫn được Quốc hội Mỹ đánh giá có tỷ lệ đánh chặn lên tới khoảng 90% đối với tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái từ Iran, đặc biệt tại UAE. Hiệu quả này được cho là tương đương với hệ thống Arrow 3 do Mỹ và Israel phát triển.
Theo nghiên cứu, trong chiến dịch đối đầu với Iran hồi tháng 6/2025, hệ thống THAAD chiếm khoảng một nửa tổng số vụ đánh chặn nhằm bảo vệ không phận Israel, với 92 lần đánh chặn trên tổng số khoảng 632 tên lửa dự trữ. Các chuyên gia cảnh báo sẽ mất từ 3 đến 8 năm để bổ sung lại kho tên lửa này, với chi phí ước tính lên tới 12,7 triệu USD cho mỗi quả.
Dữ liệu từ Viện nghiên cứu chính sách nước ngoài (FPRI) cho thấy những ngày đầu của chiến dịch “Epic Fury” có cường độ hỏa lực chưa từng có trong lịch sử quân đội Mỹ, với hơn 5.000 đơn vị đạn dược thuộc 35 loại khác nhau được sử dụng chỉ trong 4 ngày, tương đương chi phí thay thế từ 10 đến 16 tỷ USD.
FPRI nhận định, dù liên quân vẫn còn lượng lớn bom đạn để tiếp tục tấn công, nhưng thách thức thực sự nằm ở các thành phần “vô hình” như tên lửa đánh chặn, vũ khí tầm xa và hệ thống cảm biến, những yếu tố then chốt giúp duy trì hiệu quả của hệ thống phòng thủ tên lửa.
Báo cáo nêu rõ: “Cuộc chiến tạo ra ảo giác về một chiến dịch ném bom kéo dài, nhưng năng lực sẵn sàng cho một cuộc xung đột lớn hơn lại suy giảm theo từng đơn vị đạn dược được sử dụng".
Ngoài THAAD, các hệ thống Patriot cũng đang chịu áp lực lớn. Trong 4 ngày đầu chiến dịch, các khẩu đội Patriot của Mỹ tại khu vực Vùng Vịnh đã phóng tới 943 tên lửa đánh chặn, tương đương sản lượng trong 18 tháng của các nhà máy Lockheed Martin và Boeing.
Viện Payne ước tính cuộc chiến đã tiêu tốn khoảng một phần ba tổng kho tên lửa THAAD, trong khi năng lực sản xuất hàng năm chỉ đạt khoảng 100 quả. Đáng chú ý, các quốc gia đồng minh vùng Vịnh là bên tiêu hao nhiều đạn dược nhất, nhưng lại không được ưu tiên tái cung cấp so với quân đội Mỹ.
Theo số liệu từ Viện Nghiên cứu An ninh quốc gia thuộc Đại học Tel Aviv, khoảng 380 tên lửa đạn đạo Iran đã được phóng vào Israel. Trước xung đột, Iran sở hữu khoảng 2.000 - 2.500 tên lửa, trong đó 1.000 - 1.500 quả có khả năng vươn tới lãnh thổ Israel.
Các lực lượng Mỹ và Israel đã phá hủy khoảng 200 bệ phóng, trong khi 135 bệ khác bị vô hiệu hóa một phần. Hiện Iran còn khoảng 120 bệ phóng hoạt động. Với tiến độ hiện tại, các chuyên gia nhận định sẽ cần thêm nhiều tuần để vô hiệu hóa hoàn toàn năng lực tên lửa của Tehran.
Trước lo ngại về khả năng thiếu hụt tên lửa Arrow 3 tương tự THAAD, Bộ Quốc phòng Israel từ chối bình luận. Tuy nhiên, một cựu quan chức tình báo quốc phòng Mỹ cho rằng Iran khó có thể thắng trong cuộc chạy đua vũ trang do năng lực sản xuất đã suy giảm nghiêm trọng, trong khi Mỹ và Israel vẫn duy trì ưu thế lớn.
Trong thực tế, Israel đang triển khai hệ thống phòng thủ nhiều lớp, trong đó Arrow 3 được sử dụng để đánh chặn ngoài khí quyển, tiếp đến là Arrow 2 và cuối cùng là David's Sling hoặc THAAD.
Quyết định sử dụng hệ thống nào được đưa ra bởi trung tâm điều phối chung Mỹ - Israel, dựa trên dữ liệu radar toàn khu vực và vị trí dự kiến của mục tiêu. Theo một cựu quan chức quân đội Israel, tình trạng thiếu hụt hiện nay cho thấy Washington có thể chưa chuẩn bị đầy đủ cho chiến dịch, khi việc tích lũy dự trữ đạn dược thường cần nhiều tháng trước khi triển khai.