TP Hồ Chí Minh sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu số nhà thống nhất trên nền tảng GIS.
Chiều ngày 5/3, đại diện Trung tâm Chuyển đổi số TP Hồ Chí Minh cho biết, dữ liệu số nhà trên địa bàn thành phố hiện vẫn còn phân tán ở nhiều cơ quan khác nhau, chưa có một nền tảng phần mềm thống nhất để quản lý tập trung và chia sẻ liên thông; đồng thời cũng chưa được chuẩn hóa đồng bộ theo ranh giới hành chính mới, gây khó khăn cho công tác quản lý và cập nhật.
Ngay sau khi có chỉ đạo của UBND TP Hồ Chí Minh, Trung tâm Chuyển đổi số TP Hồ Chí Minh đã phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng giải pháp tổng thể nhằm hình thành cơ sở dữ liệu số nhà toàn thành phố, đồng thời phát triển phần mềm cấp và quản lý hồ sơ cấp số nhà dùng chung. Giải pháp này được xây dựng trên nền tảng GIS (Geographic Information System - Hệ thống thông tin địa lý) cho phép quản lý dữ liệu không gian trực quan, liên thông và chia sẻ giữa các cơ quan, đơn vị.
Theo kế hoạch, trong quý I/2026, Thành phố sẽ tổ chức đánh giá mô hình thí điểm ứng dụng công nghệ GIS trong công tác đánh số và gắn biển số nhà tại phường An Khánh. Bên cạnh đó, việc khảo sát cũng sẽ được mở rộng tại một số phường có đặc điểm đô thị khác nhau như khu dân cư ổn định, khu vực dự án đô thị đang triển khai hoặc khu dân cư thưa, đất rộng. Cách tiếp cận này nhằm kiểm chứng tính phù hợp của mô hình trong nhiều điều kiện thực tế, từ khu vực có mật độ dân cư cao đến các khu vực đang trong quá trình đô thị hóa.
Song song với quá trình thí điểm, Trung tâm Chuyển đổi số TP Hồ Chí Minh sẽ phối hợp với các sở, ngành để thu thập, đối chiếu và chuẩn hóa dữ liệu nền. Trong đó, dữ liệu địa chính, thửa đất và bản đồ hiện trạng được tổng hợp từ Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Hồ Chí Minh, cùng với các lớp bản đồ chuyên đề được tích hợp và chuẩn hóa theo ranh giới hành chính mới. Trên cơ sở đó, hệ thống sẽ hình thành nhiều lớp dữ liệu quan trọng như ranh giới phường, tuyến đường - hẻm, thửa đất, công trình xây dựng và số nhà hiện hữu. Sau khi xử lý, dữ liệu sẽ được chuyển về từng phường, xã để rà soát thực địa nhằm bảo đảm độ chính xác trước khi đưa vào vận hành chính thức.
Về mặt kỹ thuật, Trung tâm sẽ xây dựng và cấu hình hệ thống phần mềm cấp số nhà và quản lý số nhà trên nền bản đồ GIS. Hệ thống dự kiến tích hợp các chức năng như quản lý số nhà trên bản đồ số, cấp số nhà mới trực tuyến, lưu vết lịch sử thay đổi, tra cứu theo thửa đất và chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực thông qua các giao diện lập trình ứng dụng (API). Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh sẽ phối hợp thiết lập tài khoản quản trị và phân quyền theo từng cấp, từ cấp Thành phố đến phường, xã nhằm bảo đảm quản lý tập trung nhưng vận hành linh hoạt theo phân cấp. Hệ thống cũng được thiết kế bảo đảm an toàn thông tin, tuân thủ quy định pháp luật và sẵn sàng tích hợp với các nền tảng số khác phục vụ công tác quản lý đô thị.
Đáng chú ý, việc ứng dụng công nghệ vào quản lý số nhà sẽ không làm thay đổi số nhà hiện tại của người dân. Thay vào đó, điểm mới của mô hình này là tăng cường sự tham gia của cộng đồng trong việc cập nhật và hoàn thiện dữ liệu. Sau khi hệ thống đi vào hoạt động, thông tin số nhà sẽ được chia sẻ trên ứng dụng “Công dân số TP.HCM”, cho phép người dân tra cứu địa chỉ và phản ánh nếu phát hiện sai sót so với thực tế. Các phản ánh của người dân sẽ được tiếp nhận và xử lý trực tuyến, góp phần cập nhật và làm sạch dữ liệu thường xuyên.
Theo Trung tâm Chuyển đổi số TP Hồ Chí Minh, khối lượng công việc triển khai rất lớn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều sở, ngành trong việc xây dựng dữ liệu, cũng như sự tham gia tích cực của chính quyền cơ sở và người dân.
So với phương thức quản lý thủ công trước đây vốn rời rạc và cập nhật chậm, hệ thống GIS sẽ tạo ra một nền tảng dữ liệu không gian tập trung, trực quan và thống nhất. Mỗi số nhà được gắn trực tiếp với thửa đất và công trình cụ thể trên bản đồ số, giúp hạn chế tối đa tình trạng sai sót, trùng lặp hoặc chồng chéo khi cấp mới.
Về lâu dài, lớp dữ liệu số nhà trên nền tảng GIS còn là bước chuẩn bị quan trọng để kết nối với nhiều dữ liệu khác theo định danh địa điểm, hướng tới xây dựng mô hình “bản sao số” (Digital Twin) cho quản lý đô thị. Khi dữ liệu được kết nối đồng bộ giữa các lĩnh vực như xây dựng, đất đai, dân cư hay phòng cháy chữa cháy, TP Hồ Chí Minh sẽ có thêm công cụ quan trọng để nâng cao hiệu quả quản trị đô thị, cung cấp dịch vụ công trực tuyến chính xác hơn và đưa ra các quyết định phát triển dựa trên dữ liệu.