Kết luận của Thủ tướng Chính phủ về phát triển kinh tế số, xã hội số

Theo văn bản vừa ban hành, ngày 20 tháng 12 năm 2025, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo của Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06 (sau đây gọi tắt là Ban Chỉ đạo của Chính phủ) chủ trì Diễn đàn quốc gia về phát triển kinh tế số và xã hội số lần thứ 3 (sau đây gọi tắt là Diễn đàn).

Sau khi nghe báo cáo của Bộ Khoa học và Công nghệ, tham luận của các bộ, cơ quan, đại biểu dự họp, Thủ tướng Chính phủ ghi nhận, biểu dương và đánh giá cao những nỗ lực, cố gắng và kết quả đạt được của các bộ, ngành, địa phương, nhất là Bộ Khoa học và Công nghệ; sự đồng lòng, ủng hộ, tham gia của người dân, doanh nghiệp đã có nhiều đóng góp tích cực cho phát triển kinh tế số, xã hội số thời gian qua.

Kết luận của Thủ tướng cho rằng, chuyển đổi số, phát triển kinh tế số và xã hội số có sự chuyển biến rõ nét về cả nhận thức, tư duy và hành động, lan tỏa đến “mọi nhà, mọi người” tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững; Thể chế, cơ chế, chính sách được hoàn thiện; Hạ tầng số đã có bước "đột phá" về năng lực, công nghệ và chất lượng: Phủ sóng 5G gần 59% dân số; Internet vào top 20 thế giới; Kinh tế số tăng trưởng nhanh: Số lượng doanh nghiệp công nghệ số tăng từ 58.000 năm 2020 lên khoảng 80.000 năm 2025; Kim ngạch xuất khẩu sản phẩm công nghệ số năm 2025 ước đạt 172 tỷ USD, tăng gấp hơn 1,7 lần so với năm 2020; Thương mại điện tử ước đạt 36 tỷ USD năm 2025, tăng 3 lần so với năm 2020, tăng trưởng 22 - 25%/năm; Đến cuối năm 2025, ước giá trị thanh toán không dùng tiền mặt gấp 26 lần GDP với hơn 20,2 tỷ giao dịch/năm; Công tác quản lý thuế, hóa đơn điện tử được triển khai quyết liệt, hiệu quả, góp phần tăng thu ngân sách nhà nước; Xã hội số phát triển rộng khắp trên tinh thần không ai bị bỏ lại phía sau; cắt giảm thủ tục hành chính, vận hành chính quyền 02 cấp, thiết lập các Trung tâm phục vụ hành chính công mang lại những kết quả tích cực; 100% cơ sở khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế đã dùng căn cước công dân gắn chip; thực hiện chi trả trợ cấp qua tài khoản ngân hàng cho khoảng 3 triệu người thuộc đối tượng bảo trợ xã hội và người có công với cách mạng với trên 40 nghìn tỷ đồng.

Thủ tướng cũng chỉ ra các mặt tồn tại, hạn chế như: Thể chế, cơ chế, chính sách về kinh tế số, xã hội số, dữ liệu số chưa đồng bộ, đầy đủ. Nhiều mô hình kinh doanh mới chưa có khung pháp lý điều chỉnh; Phát triển hạ tầng số chưa đồng bộ; nhiều khu vực miền núi, hải đảo vẫn còn khó khăn trong tiếp cận internet và dịch vụ số; dữ liệu phục vụ quản lý, điều hành, phát triển kinh tế - xã hội còn phân tán, chưa đồng bộ; Nguồn nhân lực số còn yếu và thiếu, tỷ lệ lao động có kỹ năng số cơ bản và trung bình còn thấp; Năng lực đổi mới sáng tạo và nghiên cứu - phát triển (R&D) còn khiêm tốn; Nhiều doanh nghiệp Việt Nam đối mặt với các khó khăn, thách thức lớn, nhất là về tài chính, nhân lực, văn hóa, nhận thức và công nghệ; Bảo đảm an ninh mạng ở nhiều nơi còn chưa được quan tâm đúng mức; lừa đảo trực tuyến, lộ lọt thông tin cá nhân... vẫn còn diễn biến rất phức tạp.

Thủ tướng cũng chỉ ra các nguyên nhân chủ yếu gồm: Quyết tâm chính trị chưa đủ mạnh; Người đứng đầu cơ quan nhà nước các cấp chưa thực sự quan tâm, thiếu động cơ, phương pháp, cách làm dẫn đến lúng túng, bị động trong triển khai; Thể chế, cơ chế chính sách chưa theo kịp thực tiễn, chưa theo kịp tốc độ phát triển nhanh của kinh tế số, xã hội số; Tổ chức thực hiện và phối hợp còn lúng túng, phân công nhiệm vụ chưa cụ thể, chưa bảo đảm nguyên tắc “6 rõ” (rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền và rõ kết quả); Nguồn lực của đất nước còn hạn chế, phải phân bổ cho nhiều mục tiêu cấp bách khác nhau, cần phải xoay sở để có nguồn lực đáp ứng nhu cầu thực tế; Đầu tư còn dàn trải, thiếu trọng tâm, trọng điểm; Phát triển nhân lực và đào tạo còn chưa bắt kịp tốc độ thay đổi khoa học, công nghệ; chế độ đãi ngộ cho nhân lực chuyển đổi số còn thấp, khó thu hút được nhân tài…

Thủ tướng Chính phủ đã chỉ ra bài học kinh nghiệm là: Bám sát sự lãnh đạo của Đảng, thường xuyên, trực tiếp là Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đứng đầu là đồng chí Tổng Bí thư, sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; đề cao trách nhiệm người đứng đầu, lấy kết quả thực chất làm thước đo; Tổ chức thực hiện "Kỷ luật - Đồng bộ - Khoa học - Kịp thời - Hiệu quả".

Quán triệt nguyên tắc “6 rõ”, gắn với kiểm tra, giám sát, đôn đốc thường xuyên, kịp thời tháo gỡ khó khăn ngay từ cơ sở, không để ách tắc kéo dài; Lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ; Xác định dữ liệu là tài nguyên chiến lược, tăng cường kết nối, chia sẻ, bảo đảm “đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất - đồng bộ - kết nối - dùng chung” gắn với an ninh, an toàn thông tin; Đẩy mạnh truyền thông, tạo đồng thuận; huy động được sự tham gia của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và người dân và toàn xã hội, biến mỗi người dân thành một "công dân số", mỗi doanh nghiệp thành một "doanh nghiệp số", chung tay xây dựng “quốc gia số”.

Văn bản cũng nêu rõ quan điểm của Thủ tướng là phát triển kinh tế số, xã hội số bằng những đột phá và cải cách mạnh mẽ, toàn diện; cần kiên định mục tiêu “tăng trưởng 2 con số”, xây dựng xã hội số bao trùm, nhân văn, lấy người dân và doanh nghiệp là trung tâm, là chủ thể, là động lực, là nguồn lực của sự phát triển.

Trên tinh thần: “Đảng Lãnh đạo, Nhà nước kiến tạo, doanh nghiệp tiên phong, địa phương đi đầu, người dân hưởng ứng” và "5 Tiên phong - 5 Có - 5 Không", bao gồm: 5 Tiên phong (Tiên phong về thể chế; Tiên phong về công nghệ; Tiên phong về hạ tầng số; Tiên phong trong thực chất, hiệu quả; Tiên phong trong trách nhiệm xã hội) - 5 Có (Có hạ tầng số hiện đại, đồng bộ, thông suốt; Có dữ liệu "Đúng - Đủ - Sạch - Sống - Thống nhất - Đồng bộ - Kết nối - Dùng chung"; Có nguồn nhân lực số chất lượng cao và phổ cập kỹ năng số toàn dân; Có nhiều doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam mạnh; Có môi trường số an toàn, văn minh, nhân văn, hiện đại) - 5 Không (Không giấy tờ - Không tiền mặt - Không địa giới hành chính trong thực hiện thủ tục hành chính; Không giới hạn, không có điểm dừng; Không tiêu cực, lãng phí, tham nhũng, lợi ích nhóm; Không manh mún, cát cứ, khép kín; Không để ai bị bỏ lại phía sau).

Thủ tướng cũng chỉ ra các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm cụ thể như: Đẩy mạnh chuyển đổi số ở tất cả các ngành, lĩnh vực của nền kinh tế và thúc đẩy phát triển kinh tế số, xã hội số bao trùm, nhân văn.

Về công nghiệp: Đẩy mạnh số hóa và tái cấu trúc các ngành công nghiệp; sớm hình thành các “Tổ hợp công nghiệp kỹ thuật số”, “Siêu trung tâm dữ liệu” có quy mô lớn, có giá trị gia tăng và sức lan tỏa lớn; Về nông nghiệp: Phát triển “Nông nghiệp công nghệ cao - Nông dân số - Nông thôn thông minh”; Về dịch vụ, thương mại: Tập trung xây dựng các hệ sinh thái dịch vụ số thông minh, hiện đại; kích cầu tiêu dùng trên môi trường số, phát triển mạnh mẽ thương mại điện tử; thanh toán không dùng tiền mặt; Phát động, triển khai hiệu quả chương trình “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam trên không gian số”; Về môi trường: Thúc đẩy mạnh mẽ “chuyển đổi kép” - kết hợp chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số để chuyển từ “bị động, chống đỡ” sang “chủ động thích ứng” với biến đổi khí hậu, thông qua tăng cường giám sát tự động... Về xã hội số: Đẩy mạnh chuyển đổi số để “tối ưu hóa” các dịch vụ xã hội cơ bản như y tế (Sổ sức khỏe điện tử, bệnh án điện tử…), giáo dục (học bạ số, quản lý học sinh, sinh viên…), lao động (tuyển dụng, đào tạo, phúc lợi xã hội...). Xây dựng mạng lưới an sinh xã hội số minh bạch, hiệu quả trên tinh thần “không ai bị bỏ lại phía sau”...

Thủ tướng giao Bộ Khoa học và Công nghệ và các bộ, ngành khẩn trương xây dựng các văn bản hướng dẫn các luật liên quan đến khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã được Quốc hội thông qua. Sớm nghiên cứu hoàn thiện khung pháp lý hợp tác công - tư cho lĩnh vực công nghệ, áp dụng cơ chế thử nghiệm cho mô hình kinh doanh mới.

Bộ Công an chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng và trình ban hành Khung Kinh tế dữ liệu quốc gia và lộ trình triển khai, trong đó xây dựng cơ chế chia sẻ dữ liệu công - tư và khung pháp lý về định giá, thương mại hóa, khai thác và quản trị dữ liệu. Hoàn thành trong tháng 01/2026; Triển khai đồng bộ các giải pháp để thu hút các nguồn vốn đầu tư cho phát triển kinh tế số, xã hội số theo nguyên tắc “đầu tư công dẫn dắt đầu tư tư, kích hoạt mọi nguồn lực cho xã hội, tư nhân là động lực và FDI là đòn bẩy công nghệ”.

Bên cạnh đó, đẩy nhanh phủ sóng 5G trên toàn quốc; phát triển nền tảng điện toán đám mây Việt Nam, bảo đảm năng lực xử lý dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo; Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ cùng với các trường, doanh nghiệp nhanh chóng triển khai có hiệu quả Chương trình “Học từ làm”; Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ, Bộ Khoa học và Công nghệ và các đơn vị liên quan xây dựng Báo cáo tổng thể về các ngành, nghề bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi trí tuệ nhân tạo để xây dựng kế hoạch đào tạo lại, nâng cấp, chuyển đổi kỹ năng cho người lao động, trình Thủ tướng Chính phủ trong quý I/2026.

Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì khẩn trương hoàn thiện Đề án hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số, trình Thủ tướng Chính phủ trong tháng 01/2026; xây dựng Kế hoạch hành động triển khai Đề án sau khi được phê duyệt trong Quý I/2026; Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành nghiên cứu xây dựng các cơ chế, chính sách khuyến khích, ưu đãi đặc thù hình thành doanh nghiệp dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo.

Bộ Công an chủ trì nghiên cứu, xây dựng và tổ chức triển khai hiệu quả các giải pháp giảm thiểu các tác động tiêu cực trên không gian mạng, nhất là cho các nhóm yếu thế (như trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật, đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, biên giới hải đảo…); Bộ Công Thương đẩy nhanh tiến độ, sớm kết thúc đàm phán và hoàn thành thủ tục để Việt Nam chính thức trở thành thành viên của Hiệp định Đối tác Kinh tế số (DEPA).

Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với doanh nghiệp công nghệ nghiên cứu, xây dựng và tổ chức triển khai hiệu quả các giải pháp giảm thiểu các tác động tiêu cực trên không gian mạng, nhất là cho các nhóm yếu thế; Đẩy mạnh triển khai phong trào “Bình dân học vụ số” với tinh thần “Đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng người”, các chương trình phổ cập kỹ năng số, kỹ năng an toàn thông tin cho người dân, doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh.