Theo Al Jazeera, kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu các cuộc không kích nhằm vào Iran từ ngày 28/2, xung đột đã lan rộng trong khu vực, làm dấy lên lo ngại về tác động dây chuyền đối với kinh tế toàn cầu. Thậm chí, khi eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 20% dầu khí thế giới – bị tuyên bố đóng cửa, giá dầu đã vượt mốc 100 USD/thùng.
Nhưng trong khi giá dầu tăng vọt, thị trường chứng khoán sụt giảm do bất ổn, giá vàng lại không tăng như kỳ vọng.
Giá vàng đang diễn biến ra sao?
Trong những ngày gần đây, giá vàng duy trì ổn định quanh mức 5.000 USD/ounce.
Vào lúc 11h trưa 17/3 (theo giờ GMT), giá vàng giao ngay gần như đi ngang ở mức 5.001,36 USD/ounce, trong khi hợp đồng tương lai vàng tại Mỹ cho tháng 4 chỉ tăng nhẹ 0,1%.
Lúc 19h00 ngày 17/3 giờ New York (tức 6h00 ngày 18/3 giờ Việt Nam), theo dữ liệu trên Kitco, giá vàng giao ngay ở mức khoảng 4.999,1 USD/ounce, giảm nhẹ 5,9 USD, tương đương 0,12% so với phiên trước.
Vì sao điều này gây bất ngờ?
Thông thường, trong các cuộc khủng hoảng kinh tế hoặc xung đột quân sự, giá vàng sẽ tăng mạnh khi nhà đầu tư tìm nơi “trú ẩn” an toàn cho tài sản.
Chẳng hạn, khi Nga phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine, giá vàng đã tăng vọt do làn sóng lo ngại lan rộng trên toàn cầu.
Remi Bourgeot, nhà kinh tế học tại Viện Nghiên cứu Quốc tế và Chiến lược Pháp ở Paris và tác giả của nền tảng phân tích Epistelem, cho biết, các lệnh trừng phạt sau đó mà các nước phương Tây áp đặt lên Nga đã tạo ra “làn sóng hoảng loạn” trong các ngân hàng trung ương và “hoàn toàn thay đổi động lực đằng sau giá vàng”, với các quốc gia như Trung Quốc bắt đầu một đợt mua vàng lịch sử để giảm sự phụ thuộc vào đồng đô la Mỹ.
Tuy nhiên, phản ứng của thị trường lần này lại khác biệt.
Vì sao giá vàng “đứng yên”?
Một trong những nguyên nhân chính là kỳ vọng về chính sách tiền tệ của Mỹ.
Giới đầu tư cho rằng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể tạm dừng việc cắt giảm lãi suất, thậm chí nâng lãi suất để đối phó với lạm phát gia tăng. Điều này khiến các tài sản bằng đồng USD trở nên hấp dẫn hơn, trong khi vàng – vốn không sinh lãi – kém thu hút hơn.
James Meadway, cựu cố vấn kinh tế cho Bộ trưởng Tài chính Anh và hiện là thành viên hội đồng của Diễn đàn Kinh tế Tiến bộ, giải thích: “Điều đó làm cho các tài sản bằng đô la trở nên hấp dẫn hơn và vàng, vốn không sinh lãi, trở nên kém hấp dẫn hơn". Ông nói thêm rằng các nhà đầu tư đã dự đoán Mỹ sẽ cắt giảm lãi suất trong một thời gian.
Bên cạnh đó, giá vàng đã tăng mạnh từ đầu năm, nên dư địa tăng thêm trong ngắn hạn bị hạn chế.
“Vàng đã tăng rất nhiều trước đó nên hiện tại nó ít phản ứng hơn với chiến tranh", ông Meadway nói.
Rebecca Christie, một chuyên gia cao cấp tại Viện nghiên cứu Bruegel, cũng đồng tình với điều này, lưu ý rằng vàng đã được giao dịch ở nhiều mức cao lịch sử trong năm nay.
“Có những yếu tố khác đang tác động: vì đồng đô la đã mạnh lên, và vì vàng được giao dịch bằng đô la, nên các nhà đầu tư quan tâm có thể khó đẩy giá lên hơn”, bà Christie nói.
Ngoài ra, đồng USD mạnh lên cũng góp phần kìm hãm đà tăng của vàng, bởi vàng được định giá bằng USD. Khi USD tăng giá, chi phí mua vàng đối với nhà đầu tư quốc tế trở nên đắt đỏ hơn.
Giá dầu tăng cao cũng có thể làm gia tăng lạm phát, từ đó tiếp tục củng cố sức hấp dẫn của đồng USD như một kênh trú ẩn thay thế.
Vàng còn là “nơi trú ẩn an toàn” không?
Ở thời điểm hiện tại, vai trò này đang bị đặt dấu hỏi.
Một số chuyên gia cho rằng vàng không còn được nhìn nhận là công cụ phòng ngừa rủi ro hiệu quả như trước, mà ngày càng mang tính đầu cơ cao hơn.
Sự biến động gần đây của giá vàng cũng khiến các nhà đầu tư truyền thống như ngân hàng trung ương – vốn thận trọng – trở nên dè dặt hơn.
Điều gì sẽ quyết định xu hướng sắp tới?
Các chuyên gia cho rằng rất khó để đưa ra dự đoán xu hướng do sự bất ổn ở Trung Đông.
“Hiện tại, dường như điều lớn nhất cản trở giá vàng tăng thêm là vì nó đã tăng quá nhiều rồi", bà Christie nói.
Để giá vàng thay đổi mạnh mẽ, chuyên gia Meadway cho biết cần phải có hai điều xảy ra.
“Đầu tiên sẽ là một tín hiệu rõ ràng từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, nơi sẽ có một chủ tịch mới, có lẽ thân thiện hơn với ông Trump vào tháng 5, rằng lãi suất có thể sẽ tiếp tục giảm, bất chấp áp lực lạm phát”, ông nói.
“Thứ hai sẽ là sự thay đổi trong nhận thức về thời gian kéo dài của cuộc chiến; hiện tại, vẫn còn một số người tin rằng cuộc chiến này sẽ kết thúc khá nhanh chóng, nhưng càng kéo dài và thiệt hại càng lan rộng, vàng sẽ càng trở nên hấp dẫn hơn", ông Meadway đánh giá.
