Khu công nghiệp của nhà máy lọc dầu Hengli Petrochemical tại Đại Liên, Trung Quốc, ngày 17/5/2019. Ảnh: THX
Theo Nikkei Asia, cổ phiếu của tập đoàn hóa dầu Trung Quốc Hengli Petrochemical lao dốc trong phiên 27/4 sau khi Mỹ áp đặt lệnh trừng phạt đối với đơn vị lọc dầu của công ty này vì cáo buộc mua dầu thô từ Iran. Động thái mới làm gia tăng căng thẳng giữa Bắc Kinh và Washington chỉ vài tuần trước cuộc gặp dự kiến giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh vào giữa tháng 5.
Bộ Tài chính Mỹ hôm 25/4 thông báo đưa nhà máy lọc dầu của tập đoàn Hengli Petrochemical tại Đại Liên (Trung Quốc) vào danh sách trừng phạt với cáo buộc đây là một trong những khách hàng lớn nhất của dầu thô Iran trong những năm gần đây. Nhà máy này là một trong những cơ sở lọc dầu tư nhân lớn nhất Trung Quốc.
Washington cáo buộc các nhà máy lọc dầu tư nhân của Trung Quốc đang mua phần lớn lượng dầu xuất khẩu của Iran, qua đó cung cấp nguồn thu quan trọng cho chính quyền Tehran và lực lượng vũ trang Iran. Bộ Tài chính Mỹ cho biết nhà máy của Hengli đã trở thành một trong những khách hàng quan trọng nhất của Iran khi mua lượng dầu trị giá hàng tỷ USD.
Mỹ cũng cáo buộc các lô hàng dầu mà Hengli tiếp nhận có liên quan tới công ty Sepehr Energy Jahan Nama Pars, doanh nghiệp bị cho là thuộc mạng lưới bán dầu của quân đội Iran. Theo Washington, mạng lưới này đã tạo ra hàng trăm triệu USD cho quân đội Iran kể từ năm 2023.
Cùng thời điểm, Mỹ áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt đối với khoảng 40 công ty vận tải biển và tàu chở dầu bị cáo buộc tham gia “đội tàu bóng tối” vận chuyển dầu cho Iran.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết chiến dịch mang tên “Cơn thịnh nộ kinh tế” (Economic Fury) nhằm siết chặt nguồn tài chính của Iran, hạn chế ảnh hưởng của Tehran tại Trung Đông và cản trở tham vọng hạt nhân của nước này.
Sau thông tin trên, cổ phiếu niêm yết tại Thượng Hải của Hengli Petrochemical giảm kịch biên độ 10%, xuống còn 21,10 NDT/cổ phiếu trong phiên đầu tuần. Đà giảm diễn ra chỉ vài ngày sau khi công ty công bố lợi nhuận quý I gần như tăng gấp đôi lên 3,91 tỷ NDT nhờ giá bán các sản phẩm chủ lực tăng mạnh.
Trong phản ứng chính thức, Hengli phủ nhận mọi giao dịch với Iran. Công ty cho biết các nhà cung cấp đã xác nhận nguồn dầu thô được mua từ những khu vực không nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ. Tập đoàn tuyên bố sẽ sử dụng mọi biện pháp pháp lý cần thiết để bảo vệ quyền lợi của mình.
Trong hồ sơ gửi Sở Giao dịch Chứng khoán Thượng Hải, Hengli cho rằng hành động đơn phương của Mỹ phớt lờ sự thật và vi phạm các quy tắc thương mại quốc tế. Công ty nhấn mạnh lệnh trừng phạt chỉ áp dụng đối với đơn vị tại Đại Liên và các công ty con liên quan, không ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp niêm yết.
Hengli cũng cho biết hoạt động sản xuất hiện vẫn diễn ra bình thường và lượng dầu dự trữ đủ phục vụ hơn ba tháng chế biến. Tuy nhiên, tập đoàn thừa nhận các lệnh trừng phạt có thể ảnh hưởng tới khả năng tiếp cận đồng USD. Do đó, công ty cho biết sẽ mở rộng các kênh thanh toán bằng đồng NDT nhằm giảm phụ thuộc vào đồng bạc xanh trong hoạt động nhập khẩu dầu thô.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 27/4 cũng lên tiếng chỉ trích Washington lạm dụng các biện pháp trừng phạt đơn phương và khẳng định Bắc Kinh sẽ bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp Trung Quốc.