Tổng Thư ký NATO Mark Rutte phát biểu tại cuộc họp báo ở Brussels, Bỉ, ngày 26/3/2026. Ảnh: THX/TTXVN
Theo kênh Euronews, ngày 8/4, Tổng thư ký Mark Rutte bắt đầu chuyến thăm Washington kéo dài ba ngày trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump tái khẳng định khả năng rút Mỹ khỏi NATO, làm gia tăng lo ngại về sự ổn định của liên minh quân sự lớn nhất thế giới.
Theo lịch trình, ông Rutte sẽ gặp ông Trump tại Nhà Trắng cùng Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth. Cuộc gặp diễn ra ngay sau khi căng thẳng với Iran tạm lắng, với thông tin về một lệnh ngừng bắn hai tuần và việc mở lại eo biển Hormuz, dù các điều khoản cụ thể vẫn chưa rõ ràng.
Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh Washington gia tăng áp lực với các đồng minh NATO khi nhiều nước châu Âu từ chối tham gia chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, đồng thời không cho phép máy bay Mỹ sử dụng không phận. Động thái này khiến ông Trump chỉ trích các chính phủ châu Âu và đặt câu hỏi về giá trị của NATO đối với Mỹ.
Trong nhiều phát biểu gần đây, ông Trump cho rằng Mỹ đang gánh phần lớn chi phí bảo đảm an ninh cho châu Âu, đồng thời mô tả NATO là một liên minh yếu nếu không có sự tham gia của Washington. Ngoại trưởng Marco Rubio cũng phát tín hiệu rằng Mỹ có thể đánh giá lại quan hệ với các đồng minh.
Ông Kurt Volker, cựu Đại sứ Mỹ tại NATO dưới thời Tổng thống George W. Bush, nhận định ông Rutte đang đối mặt nhiệm vụ khó khăn khi phải xử lý căng thẳng giữa Washington và các đồng minh như Đức, Phần Lan, Tây Ban Nha và Pháp, những nước đã công khai chỉ trích chiến dịch tại Iran. Theo ông Volker, cách tiếp cận của châu Âu có thể đã làm gia tăng phản ứng tiêu cực từ phía Mỹ.
Trong khi đó, ông Patrick Bury, giáo sư tại Đại học Bath (Anh), cho rằng các đồng minh hoàn toàn có quyền từ chối cho Mỹ sử dụng không phận, dẫn chứng tiền lệ năm 1982 khi Pháp và Tây Ban Nha hạn chế hỗ trợ trong chiến dịch của Mỹ tại Libya. Ông nhấn mạnh ưu tiên của ông Rutte là vừa trấn an Washington, vừa bảo đảm các quốc gia thành viên duy trì lập trường độc lập.
Ông Rutte, người từng giữ chức Thủ tướng Hà Lan giai đoạn 2010-2023, trước đây đã vấp phải chỉ trích vì cách tiếp cận mềm mỏng với ông Trump. Tại hội nghị thượng đỉnh NATO năm 2025 ở The Hague, ông từng gây tranh cãi khi có những phát biểu được cho là quá nhún nhường với nhà lãnh đạo Mỹ.
Tuy nhiên, theo các nhà quan sát, trong bối cảnh hiện nay, cách tiếp cận linh hoạt của ông Rutte có thể là cần thiết nhằm tránh nguy cơ rạn nứt sâu hơn trong liên minh. Một số nguồn tin tại Washington cho rằng việc duy trì đối thoại và làm dịu lập trường của ông Trump là yếu tố then chốt để giữ Mỹ ở lại NATO.
Trong bối cảnh xung đột khu vực vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro, tương lai vai trò của Mỹ trong NATO tiếp tục là biến số chiến lược lớn, với tác động trực tiếp tới cấu trúc an ninh toàn cầu.