Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại cuộc họp báo ở Nhà Trắng, Washington, D.C. Ảnh: THX/TTXVN
Theo kênh Euronews, Chính quyền Tổng thống Trump ngày 7/5 tuyên bố sẽ gia hạn thời hạn để EU hoàn tất triển khai thỏa thuận thương mại song phương tới ngày 4/7, đồng thời cảnh báo mức thuế cao hơn sẽ được áp dụng nếu Brussels không thực hiện đầy đủ các cam kết.
Thông báo được đưa ra sau cuộc điện đàm giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen trong bối cảnh căng thẳng thương mại xuyên Đại Tây Dương gia tăng trở lại.
Trước đó, ông Trump từng đe dọa nâng thuế đối với ô tô sản xuất tại EU từ 15% lên 25% ngay trong tuần này. Tuy nhiên, sau cuộc trao đổi với bà von der Leyen, Nhà Trắng quyết định lùi thời hạn thêm gần hai tháng.
Trên mạng xã hội, ông Trump cho biết ông đã “kiên nhẫn chờ đợi” EU thực hiện phần nghĩa vụ của mình trong thỏa thuận thương mại đạt được tại Turnberry, Scotland hồi năm ngoái. Ông Trump nhấn mạnh Mỹ đồng ý gia hạn tới ngày Quốc khánh 4/7, thời điểm đánh dấu 250 năm lập quốc của nước này. Nếu EU không hoàn tất các bước triển khai trước thời hạn, mức thuế mới sẽ được áp dụng ngay lập tức.
Theo thỏa thuận thương mại đạt được năm 2025, EU cam kết dỡ bỏ phần lớn các rào cản thuế quan còn lại với hàng hóa Mỹ. Đổi lại, Washington áp mức thuế chung 15% đối với hầu hết hàng hóa châu Âu, qua đó tránh việc chồng thêm các loại thuế bổ sung.
Tuy nhiên, việc thực thi thỏa thuận hiện vẫn gặp nhiều trở ngại tại châu Âu. Nghị viện châu Âu và các quốc gia thành viên đang tiếp tục đàm phán dự luật cho phép chính thức xóa bỏ các mức thuế còn lại.
Một vòng đàm phán giữa các bên đã không đạt kết quả vào hôm 7/5, dù giới lập pháp cho biết vẫn có tiến triển và hy vọng đạt đồng thuận vào ngày 19/5.
Điểm bất đồng lớn nhất nằm ở yêu cầu của nhiều nghị sĩ châu Âu muốn bổ sung các điều khoản bảo vệ trong trường hợp Mỹ vi phạm cam kết hoặc gây sức ép chính trị với EU trong tương lai. Đề xuất này xuất hiện sau khi ông Trump trước đây từng đe dọa sử dụng biện pháp cưỡng ép nhằm kiểm soát Greenland, vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch.
Trong khi đó, nhiều quốc gia thành viên EU muốn giữ nguyên nội dung thỏa thuận ban đầu và nhanh chóng triển khai nhằm tránh nguy cơ leo thang thương mại với Mỹ.
Tuyên bố mới nhất của ông Trump cũng tiếp thêm động lực cho các lực lượng chỉ trích thỏa thuận trong nội bộ EU. Nhóm này cho rằng Washington có thể tiếp tục yêu cầu thêm nhượng bộ từ châu Âu trong tương lai, đặc biệt liên quan tới các quy định kỹ thuật số và môi trường mà Nhà Trắng nhiều lần công khai phản đối.
Về phía châu Âu, bà von der Leyen cho biết hai bên vẫn cam kết thực hiện đầy đủ thỏa thuận và khẳng định tiến trình cắt giảm thuế quan đang đạt những bước tiến tích cực trước thời hạn tháng 7. Trước đó vài ngày, bà từng khẳng định EU đã chuẩn bị cho mọi kịch bản nếu Washington thay đổi lập trường.
Theo giới chức EU, nhiều khả năng mức thuế 25% sẽ chưa được áp dụng ngay do ông Trump thường xuyên đưa ra cảnh báo cứng rắn trước khi điều chỉnh lập trường trong các cuộc đàm phán thương mại.
Ngoài vấn đề thương mại, hai nhà lãnh đạo cũng thảo luận về tình hình Trung Đông và chương trình hạt nhân Iran. Ông Trump cho biết Mỹ và EU có chung quan điểm rằng Iran không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân. Bà von der Leyen cũng nhận định các diễn biến gần đây cho thấy rủi ro đối với ổn định khu vực và an ninh toàn cầu đang gia tăng.
Diễn biến mới cho thấy căng thẳng thương mại giữa Mỹ và EU vẫn tiềm ẩn nguy cơ leo thang dù hai bên tạm thời tránh được một đợt tăng thuế mới.