Tham dự tọa đàm có đại diện 11 nước thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), các quốc gia thành viên TAC từ nhiều khu vực, cùng đông đảo chuyên gia pháp lý, học giả và đại diện các Phái đoàn thường trực tại LHQ. Đoàn Việt Nam do Đại sứ Đỗ Hùng Việt, Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam tại LHQ, dẫn đầu tham dự sự kiện.
Đại sứ Đỗ Hùng Việt, Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam tại LHQ, phát biểu tại buổi tọa đàm.
Theo phóng viên TTXVN tại LHQ, tại buổi tọa đàm, tham luận của các nước đã khái quát toàn diện quá trình hình thành, phát triển và mở rộng thành viên của TAC, từ văn kiện khu vực với 5 quốc gia ký kết năm 1976 đến nay đã trở thành khuôn khổ pháp lý - chính trị quan trọng thu hút sự tham gia của 58 quốc gia và tổ chức từ khắp năm châu lục. TAC đã cụ thể hóa và chuyển hoá các nguyên tắc phổ quát ghi nhận tại Hiến chương LHQ vào thực tiễn khu vực Đông Nam Á, đặc biệt là các nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ, không sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực và giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình. Với tư cách là một khuôn khổ và thể chế khu vực phù hợp với Chương VIII Hiến chương LHQ, TAC đã góp phần quan trọng duy trì môi trường hòa bình, ổn định và hợp tác tại Đông Nam Á trong suốt nửa thế kỷ qua.
Phát biểu với tư cách diễn giả chính, Đại sứ Đỗ Hùng Việt - Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam tại LHQ - nhấn mạnh các nguyên tắc và thể chế do TAC thiết lập đã thực sự đi vào đời sống chính trị khu vực, góp phần định hình chuẩn mực ứng xử, xây dựng “văn hóa kiềm chế”, thúc đẩy đối thoại và tham vấn, từ đó tạo môi trường thuận lợi để quản lý tranh chấp, phòng ngừa các rủi ro và tính toán sai lầm, góp phần củng cố tin cậy và quan hệ hữu nghị giữa các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á. Đại sứ khẳng định TAC tạo nền tảng để triển khai các biện pháp xây dựng lòng tin và hợp tác giữa các nước ASEAN, đồng thời lan tỏa, góp phần định hình cấu trúc an ninh rộng lớn hơn tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, tăng cường quan hệ giữa ASEAN với các đối tác đối thoại thông qua các cơ chế do ASEAN dẫn dắt như Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF) và Hội nghị Cấp cao Đông Á (EAS)…
Toàn cảnh buổi tọa đàm.
Bàn về quan hệ giữa TAC với cấu trúc an ninh tập thể toàn cầu, Đại sứ Đỗ Hùng Việt cho rằng các cơ chế khu vực như TAC, nhờ sự gần gũi về địa lý, nắm vững đặc thù khu vực và khả năng tận dụng các kênh liên lạc sẵn có, có thể phát huy chức năng ngoại giao phòng ngừa và xử lý căng thẳng ngay từ giai đoạn đầu, làm giảm khả năng xung đột lan rộng khiến phải đưa ra thảo luận tại Hội đồng Bảo an LHQ và các cơ chế đa phương khác. Với vai trò đó, TAC là một thành công điển hình và là minh chứng sinh động cho mối quan hệ bổ trợ, củng cố lẫn nhau giữa LHQ và các cơ chế khu vực theo Chương VIII Hiến chương LHQ.
Nhân dịp này, các nước ASEAN tái khẳng định cam kết tiếp tục phát huy các giá trị và nguyên tắc của TAC, tăng cường đối thoại, hợp tác và xây dựng lòng tin, đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định và phát triển bền vững của khu vực và thế giới. Tọa đàm một lần nữa khẳng định vai trò trung tâm và dẫn dắt của ASEAN trong thực hiện TAC và các sáng kiến khu vực, đồng thời phản ánh sự ghi nhận, ủng hộ rộng rãi của các quốc gia thành viên LHQ đối với những đóng góp của TAC trong duy trì bình, an ninh quốc tế, giải quyết hòa bình tranh chấp và củng cố niềm tin vào các thể chế, tiến trình đa phương dựa trên luật pháp quốc tế.