Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin (trái) và Tổng thống Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev tại cuộc gặp ở Astana, Kazakhstan ngày 9/11/2023. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN (Không được phép sử dụng, chia sẻ bởi bên thứ ba)
Phát biểu trong cuộc gặp với Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin tại Omsk (Liên bang Nga) ngày 25/7, theo hãng tin Interfax-Ukraine, Tổng thống Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev nói: "Tôi không giấu rằng tôi đã nhận được rất nhiều tín hiệu, tôi cũng đã trao đổi với ngài qua điện thoại, từ châu Âu và từ Mỹ về tình hình hiện nay, về tình hình xung đột giữa Ukraine và Liên bang Nga”.
Theo Tổng thống Kazakhstan, ngay từ đầu, ông đã nói rằng “đây là một cuộc xung đột giữa các quốc gia; hoàn toàn không phải là một cuộc nội chiến” và phía Kazakhstan “luôn tôn trọng nhân dân Ukraine, văn hóa và ngôn ngữ của họ”.
Tổng thống Kazakhstan nhấn mạnh: “Chúng tôi cho rằng bản chất của cuộc xung đột này vẫn chưa thực sự rõ ràng đối với nhiều người, trong đó có cả chúng tôi. Giả sử có một cuộc xung đột, kể cả một cuộc xung đột bị đóng băng, như giữa Azerbaijan và Armenia, thì bản chất cũng như nguồn gốc của cuộc xung đột đó đều hoàn toàn rõ ràng vì nó bắt nguồn từ lịch sử lâu dài. Nhưng trong trường hợp này thì rất khó để hiểu thấu”.
Đề xuất quay lại "Công thức Istanbul 2.0"
Tổng thống Tokayev đề nghị Tổng thống Putin xem xét quay trở lại các thỏa thuận Istanbul năm 2022 đã được điều chỉnh.
Theo truyền thông Liên bang Nga, phiên bản điều chỉnh này bao gồm các nội dung: Đóng băng cuộc chiến theo đường chiến tuyến hiện nay; Trao đổi tù binh giữa hai bên theo nguyên tắc tất cả đổi tất cả; Ukraine duy trì quy chế không liên kết quân sự đến năm 2040; Liên bang Nga chấp thuận việc Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu (EU); Tổ chức các cuộc trưng cầu dân ý tại Ukraine và tại các vùng lãnh thổ do Liên bang Nga kiểm soát.
Phát biểu trong cuộc gặp với Tổng thống Putin tại Omsk, Tổng thống Tokayev Tokayev nói thêm: "Tôi hiểu và cũng biết rằng ngài đã thể hiện sự linh hoạt ngoại giao ở mức tối đa trong cuộc gặp tại Anchorage, Alaska (với Tổng thống Mỹ Donald Trump vào ngày 15/8/2025). Và đây chỉ là ý kiến cá nhân khi tôi được hỏi: có lẽ cuộc xung đột này nên được đóng băng ngay từ bây giờ và quay trở lại với 'Công thức Istanbul 2.0', bởi tại đó đã đạt được những kết quả đáng kể. Sau đó, dưới sự bảo đảm của các cường quốc, trong đó có Liên bang Nga, chúng ta có thể tiếp tục tiến trình”.
Ukraine bác bỏ
Theo Interfax-Ukraine, Cố vấn của Chánh Văn phòng Tổng thống Ukraine, Daria Zarivna, đã bác bỏ tính xác thực của đề xuất được cho là dựa trên các thỏa thuận Istanbul đã sửa đổi, đồng thời cho rằng đây là thông tin sai lệch do phía Liên bang Nga phát tán.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Liên bang Nga Sergei Lavrov từng tuyên bố vào năm 2022 rằng Ukraine đã trình lên một dự thảo thỏa thuận mới, trong đó Moskva cho rằng Kiev đã rút khỏi các nội dung đã thống nhất tại Istanbul.
Ông Lavrov khi đó nhận định các đề xuất mới của Ukraine là không thể chấp nhận, nhưng cũng nhấn mạnh rằng: "Bất chấp mọi hành động khiêu khích, phái đoàn Liên bang Nga sẽ tiếp tục tiến trình đàm phán”.
Kazakhstan có thể dừng xuất khẩu dầu qua Liên bang Nga
Theo Interfax-Ukraine, Kazakhstan có thể tạm ngừng vận chuyển dầu bằng đường ống tới cảng của Liên doanh Đường ống Caspi (CPC) gần Novorossiysk (Liên bang Nga).
Nguyên nhân được cho là do các công ty vận tải biển lo ngại đưa tàu đến khu vực này, trong bối cảnh liên tiếp xảy ra các vụ tấn công nhằm vào tàu chở dầu.
Trong khi đó, hãng tin Bloomberg của Mỹ cho hay, cảng CPC trên bờ Biển Đen của Liên bang Nga dự kiến sẽ ngừng tiếp nhận dầu vận chuyển qua đường ống ngay từ ngày 28/7 mặc dù hiện chưa rõ việc này đã chính thức được triển khai hay chưa.
Bloomberg nhận định rằng những rủi ro đối với hoạt động vận chuyển bằng tàu chở dầu đang đe dọa nghiêm trọng hoạt động xuất khẩu dầu của Kazakhstan.