Thủ tướng Anh Keir Starmer phát biểu trong cuộc họp báo tại thủ đô London. Ảnh: THX/TTXVN
Công đảng mất hàng loạt “thành trì đỏ”
Thủ tướng Anh Keir Starmer đang đối mặt sức ép chính trị ngày càng lớn sau khi Công đảng hứng chịu thất bại nặng nề trong cuộc bầu cử địa phương tại Anh, đặc biệt ở các khu vực vốn được xem là “thành trì đỏ” truyền thống của đảng này.
Kết quả kiểm phiếu ban đầu cho thấy Công đảng mất quyền kiểm soát tại nhiều hội đồng địa phương quan trọng như Hartlepool, Tameside, Redditch và Tamworth. Nhiều ghế bị đánh mất vào tay đảng Reform UK của chính trị gia theo đường lối dân túy Nigel Farage.
Theo thống kê đến sáng 8/5, Công đảng đã mất hơn một nửa số ghế hội đồng địa phương mà đảng này bảo vệ trong đợt bầu cử. Trong khi đó, Reform UK nổi lên là lực lượng thắng lớn nhất khi giành hơn 300 ghế chỉ sau một đêm kiểm phiếu.
Kết quả được xem là đòn giáng mạnh vào ông Starmer, người mới đưa Công đảng trở lại nắm quyền chưa đầy hai năm sau chiến thắng tổng tuyển cử năm 2024.
Lời kêu gọi từ chức trong nội bộ
Sức ép đối với ông Starmer gia tăng khi một số nghị sĩ Công đảng công khai kêu gọi ông rời ghế lãnh đạo. Jonathan Brash, nghị sĩ đại diện khu vực Hartlepool, cho rằng Thủ tướng nên phát biểu trước quốc dân và công bố lộ trình từ chức để đảng có thể tiến hành chuyển giao lãnh đạo một cách trật tự.
Cựu Bộ trưởng Tài chính đối lập John McDonnell cũng nhận định vấn đề lãnh đạo chắc chắn phải được đưa lên bàn thảo luận sau thất bại lần này.
Hartlepool từng là nơi khiến ông Starmer cân nhắc từ chức vào năm 2021, khi Công đảng thất bại trong cuộc bầu cử bổ sung tại đây. Trong cuộc bầu cử mới nhất, Công đảng tiếp tục mất toàn bộ số ghế tranh cử ở khu vực này vào tay Reform UK.
Theo tờ The Guardian, các cố vấn bổ sung đã được điều động tới Phố Downing nhằm hỗ trợ ông Starmer vượt qua những ngày được đánh giá là nguy hiểm về chính trị đối với vị thủ tướng.
Tuy nhiên, ông Starmer vẫn tỏ ra cứng rắn trước làn sóng chỉ trích. “Kết quả rất khó khăn, không có cách nào nói giảm nói tránh điều đó”, ông thừa nhận sáng 8/5, đồng thời nhận trách nhiệm về thất bại của đảng.
Dù vậy, nhà lãnh đạo Anh khẳng định sẽ không từ bỏ nhiệm vụ. “Tôi hiểu rằng cử tri cảm thấy cuộc sống của họ chưa thay đổi đủ nhanh. Chúng tôi được bầu để giải quyết điều đó và tôi sẽ không bỏ đi, khiến đất nước rơi vào hỗn loạn”, ông nói.
Chính trường Anh biến động
Thành công của Reform UK được xem là dấu hiệu cho thấy cục diện chính trị Anh đang thay đổi mạnh mẽ, khi thế thống trị lâu nay của hai đảng lớn là Công đảng và Bảo thủ dần suy yếu.
Ông Farage gọi đây là “ngày lịch sử” đối với chính trường Anh và cho rằng đất nước đang chứng kiến sự tái định hình hoàn toàn của nền chính trị.
Không chỉ Công đảng, đảng Bảo thủ cũng chịu tổn thất đáng kể khi mất hơn 100 ghế hội đồng địa phương. Tuy nhiên, phe Bảo thủ vẫn giành lại quyền kiểm soát hội đồng Westminster từ tay Công đảng tại London.
Giới phân tích nhận định Reform UK đang thu hút mạnh cử tri tại miền Bắc và vùng Midlands, những khu vực công nghiệp cũ từng là căn cứ quan trọng của Công đảng.
Giáo sư chính trị học John Curtice đánh giá đêm bầu cử lần này là thành công đáng kể đối với Reform UK.
London trở thành điểm sáng hiếm hoi
Giữa bức tranh ảm đạm trên toàn quốc, London là nơi hiếm hoi Công đảng giữ được vị thế tương đối ổn định. Đảng này bảo vệ thành công quyền kiểm soát tại Ealing, Hammersmith và Fulham, đồng thời chặn đứng thách thức mạnh từ đảng Dân chủ Tự do ở Merton.
Dù vậy, Công đảng vẫn để mất một số khu vực quan trọng như Wandsworth và Westminster.
Nhiều nhân vật cấp cao trong Công đảng hiện giữ thái độ thận trọng về tương lai của ông Starmer. Thị trưởng vùng West Midlands Richard Parker kêu gọi chính phủ cần thiết lập lại và tái tập trung.
Trong khi đó, Thị trưởng Đại Manchester Andy Burnham, người được xem là ứng viên tiềm năng thay thế ông Starmer trong tương lai, bất ngờ rút khỏi một sự kiện công khai vào ngày 8/5 và tránh bình luận về kết quả bầu cử.
Dẫu vậy, nội các Anh hiện vẫn công khai ủng hộ Thủ tướng. Bộ trưởng Quốc phòng John Healey cho rằng ông Starmer vẫn có thể xoay chuyển tình thế, đồng thời cảnh báo một cuộc đua lãnh đạo mới có thể khiến đất nước rơi vào hỗn loạn chính trị.
Ông Starmer dự kiến sẽ có bài phát biểu lớn vào đầu tuần tới nhằm tái khởi động chương trình nghị sự của chính phủ, trước khi Nhà vua công bố chương trình lập pháp mới của Công đảng trong bài phát biểu tại quốc hội vào ngày 14/5.