Cảng xuất khẩu LNG Sabine Pass nằm ở Cameron Parish, Louisiana, Mỹ. Ảnh: nsenergybusiness
Theo BBC, hai thập kỷ trước, Cameron Parish, một hạt ven biển thuộc bang Louisiana (Mỹ), gần như bị xóa sổ sau cơn bão Rita. Hơn 90% số ngôi nhà bị phá hủy hoặc hư hại, hàng nghìn gia súc chết, cơ sở hạ tầng tê liệt và người dân phải sống dựa vào hàng cứu trợ.
Ngày nay, vùng đất chỉ có khoảng 4.700 dân này lại trở thành một trong những trung tâm năng lượng quan trọng nhất thế giới nhờ sự bùng nổ của ngành khí tự nhiên hóa lỏng (LNG).
Từ đống đổ nát thành "mỏ vàng" LNG
Michael Fewell, Chủ tịch Hội đồng Cameron Parish, vẫn nhớ khung cảnh sau cơn bão Rita năm 2005 như một "chiến trường". Khi ấy mới 16 tuổi, ông lái xe thu gom xác gia súc nằm rải rác trên đường và chứng kiến trực thăng Vệ binh Quốc gia chở nước sạch đến cho người dân.
Ít ai nghĩ rằng chỉ sau 20 năm, Cameron Parish sẽ trở thành nơi đặt Sabine Pass, cảng xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới.
LNG được tạo ra bằng cách làm lạnh khí tự nhiên xuống khoảng -162°C, biến khí thành chất lỏng, giúp giảm thể tích khoảng 600 lần, từ đó dễ lưu trữ và vận chuyển bằng tàu chuyên dụng.
Riêng Sabine Pass có công suất 29,5 triệu tấn LNG mỗi năm. Ngoài ra, Cameron Parish còn có hai nhà máy LNG khác đang hoạt động và một dự án mới trị giá 13 tỷ USD đang được xây dựng.
Nhà máy mới - Commonwealth LNG - dự kiến đi vào hoạt động vào năm 2030 với công suất 9,5 triệu tấn mỗi năm, đủ cung cấp nhiên liệu sưởi ấm cho khoảng 6 triệu hộ gia đình.
Nhờ các dự án này, Cameron Parish dự kiến thu về hơn 4 tỷ USD tiền thuế trong 10 năm tới, trở thành một trong những địa phương giàu nhất khu vực.
Mỹ vươn lên thành cường quốc LNG
Chỉ khoảng một thập kỷ trước, Mỹ hầu như chưa xuất khẩu LNG. Hiện nay, nước này đã trở thành quốc gia xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới.
Bang Louisiana chiếm khoảng 60% lượng LNG xuất khẩu của Mỹ, trong đó riêng Cameron Parish đảm nhận khoảng 2/3 sản lượng của bang.
Theo Tim Wyatt, Chủ tịch công ty Caturus - đơn vị phát triển dự án Commonwealth LNG - lợi thế của Mỹ nằm ở nguồn khí tự nhiên dồi dào, chi phí cạnh tranh, nguồn cung ổn định và khả năng đáp ứng nhanh nhu cầu của thị trường toàn cầu.
Sự bùng nổ này càng được thúc đẩy sau khi châu Âu cắt giảm nhập khẩu khí đốt Nga kể từ năm 2022.
Châu Âu ngày càng phụ thuộc khí đốt Mỹ
Sau khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra, các nước châu Âu gấp rút tìm nguồn thay thế khí đốt Nga. Đến năm 2025, Mỹ đã cung cấp khoảng 57% lượng LNG nhập khẩu của Liên minh châu Âu (EU), tăng mạnh so với khoảng 28% vào năm 2021.
Theo Viện Kinh tế Năng lượng và Phân tích Tài chính (IEEFA), nếu các hợp đồng hiện nay được thực hiện đầy đủ, tỷ trọng LNG Mỹ trong tổng lượng LNG nhập khẩu của EU có thể lên tới 80% vào năm 2030.
Xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran trong năm nay càng khiến châu Âu phụ thuộc nhiều hơn vào LNG của Mỹ khi nguy cơ gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz làm dấy lên lo ngại về nguồn cung từ Qatar - một trong những nước xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới.
Susan Bourgeois, đại diện Cơ quan Phát triển Kinh tế bang Louisiana, cho biết các khách hàng châu Âu hiện ưu tiên ký các hợp đồng dài hạn với Mỹ vì coi sự ổn định và khả năng dự báo nguồn cung là yếu tố quan trọng nhất.
Cái giá của sự phụ thuộc
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng việc phụ thuộc vào LNG của Mỹ đang khiến châu Âu phải trả giá đắt.
Bà Ana Maria Jaller-Makarewicz, chuyên gia của IEEFA, nhận định các nước châu Âu hiện phải cạnh tranh với châu Á để mua cùng một nguồn LNG của Mỹ, khiến giá khí đốt tiếp tục ở mức cao.
Tại Đức - nền kinh tế công nghiệp lớn nhất châu Âu - tác động đã thể hiện rõ. Ông Christof Guenther, lãnh đạo khu công nghiệp hóa chất InfraLeuna, cho biết chi phí khí đốt hằng năm của doanh nghiệp đã tăng từ khoảng 60 triệu euro trước xung đột Ukraine lên khoảng 200 triệu euro trong năm nay.
Theo ông, giá khí đốt ngay tại Mỹ chỉ bằng khoảng 20-25% mức giá mà doanh nghiệp Đức phải trả. Sau khi được hóa lỏng, vận chuyển bằng tàu vượt Đại Tây Dương rồi tái khí hóa tại châu Âu, chi phí tăng lên đáng kể.
Không chỉ doanh nghiệp, người dân cũng chịu tác động. Giá điện của các hộ gia đình Đức hiện cao hơn khoảng 31% so với trước năm 2022, trong khi giá khí đốt tăng khoảng 74%.
Trên toàn EU, hóa đơn tiền điện hộ gia đình đã tăng khoảng 30% kể từ năm 2021. Tại Anh, giá điện tăng khoảng 38%, còn giá khí đốt đã tăng tới 120%.
Theo các chuyên gia, tình trạng này có thể kéo dài cho đến khi châu Âu giảm đáng kể nhu cầu sử dụng khí đốt.
Trong khi đó, thỏa thuận thương mại Mỹ - EU năm 2025, theo đó châu Âu cam kết mua 750 tỷ USD năng lượng của Mỹ trong ba năm, bao gồm LNG, dầu mỏ và nhiên liệu hạt nhân, được dự báo sẽ khiến mối quan hệ phụ thuộc này ngày càng chặt chẽ hơn.
Cơ hội và những tranh cãi
Sự bùng nổ của LNG cũng kéo theo nhiều tranh cãi tại Cameron Parish. Để đón các tàu LNG cỡ lớn, luồng hàng hải phải thường xuyên được nạo vét sâu và mở rộng. Một số vụ đổ bùn nạo vét ra khu vực ngoài phạm vi cho phép đã làm dấy lên lo ngại về tác động môi trường và hệ sinh thái ven biển.
Tuy nhiên, với nhiều người dân địa phương, lợi ích kinh tế vẫn là điều dễ nhận thấy nhất. Thu nhập hộ gia đình tại Cameron Parish trung bình đã tăng từ gần 60.000 USD năm 2010 lên khoảng 75.000 USD vào năm 2024.
Còn đối với Michael Fewell, điều quan trọng nhất không chỉ là nguồn thu ngân sách mà còn là cơ hội để thế hệ trẻ ở lại quê hương thay vì phải rời đi tìm việc. "Tôi chỉ có một ước mơ, đó là đưa những người trẻ trở về Cameron Parish", ông nói.